TRƯỜNG ĐOÀN LÝ TỰ TRỌNG
LỚP ĐÀO TẠO CHỨC DANH TỔNG PHỤ TRÁCH ĐỘI D21


TIỂU LUẬN TỐT NGHIỆP
“GIẢI PHÁP THỰC HIỆN GIÁO DỤC KĨ NĂNG THỰC HÀNH XÃ HỘI
CHO ĐỘI VIÊN, HỌC SINH TRƯỜNG TIỂU HỌC NGUYỄN TRỌNG
TUYỂN – QUẬN BÌNH THẠNH”

Giáo viên hướng dẫn: Thầy Nguyễn Minh Hoàng Hải
Học viên: Nguyễn Đức Quân
Đơn vị: Liên đội tiểu học Nguyễn Trọng Tuyển

Thủ Đức, tháng 10 năm 2016


MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN.............................................................................................................................................. 2
LỜI CẢM ƠN.................................................................................................................................................. 3
TIỂU LUẬN..................................................................................................................................................... 4
I.MỞ ĐẦU
II.NỘI DUNG

4
8

CHƯƠNG 1:TỔNG QUAN................................................................................8
CHƯƠNG 2: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU......................................................16
1.1 Thực trạng ở đơn vị:......................................................................................................................................................... 16
1.2 Những khía cạnh đạt được và chưa đạt được cùng những thuận lợi, khó khăn trong quá trình thực hiện:......................19

để em thực hiện bài tiểu luận này.
Xin chân thành cảm ơn các ban ngành đoàn thể trong nhà trường, các bạn
đồng nghiệp đã hỗ trợ tôi trong thời gian thực hiện tiểu luận.
Tuy đã cố gằng hết sức nhưng chắc chắn bài tiểu luận của tôi còn có rất
nhiều thiếu sót. Rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của thầy cô và các bạn
đồng nghiệp.
Xin chân thành cảm ơn!

3


TRƯỜNG ĐOÀN LÝ TỰ TRỌNG
LỚP ĐÀO TẠO CHỨC DANH TỔNG PHỤ TRÁCH ĐỘI D21
TIỂU LUẬN
“GIẢI PHÁP THỰC HIỆN CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC KỸ NĂNG
THỰC HÀNH XÃ HỘI CHO ĐỘI VIÊN, HỌC SINH”

I.MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài:
Như chúng ta đã biết UNESCO đã đề ra bốn trụ cột của việc học tập
bao gồm: Học để biết, học để làm việc, học để cùng chung sống và học để tự
khẳng định mình.
Trong thời đại ngày nay, khi nền kinh tế xã hội đang phát triển đã tác
động mạnh mẽ đến sự hình thành và phát triển nhân cách của mỗi con người.
Do vậy, học sinh ngày nay có những phát triển mới hơn về “chất” trong
quá trình học tập và rèn luyện, các em phải mạnh dạn hơn và tư duy tốt hơn, có
những nhu cầu cao hơn nhằm khẳng định sự phát triển của bản thân. Tuy nhiên,
vẫn còn một bộ phận không nhỏ thanh niên lười học, lười lao động, chạy theo
lối sống đua đòi hưởng thụ, vi phạm pháp luật.
Mặt khác, sự bùng nổ của công nghệ thông tin một cách nhanh chóng

4. Nhiệm vụ đề tài:
- Điều tra thực trạng kỹ năng sống hiện có của đội viên, học sinh tại
đơn vị.
- Phân tích,so sánh dữ liệu thu thập được từ đó đưa ra nhận định về
nguyên nhân của thực trạng.
- Đề xuất giải pháp cho thực trạng giáo dục kỹ năng thực hành xã hội
cho đội viên, học sinh trường mình.
5. Phương pháp nghiên cứu:
- Nghiên cứu dữ liệu thứ cấp:
5


+ Phân tích, tổng hợp tư liệu sẵn có.
- Nghiên cứu dữ liệu sơ cấp:
+ Điều tra, phỏng vấn sâu, thực nghiệm.
- Phân tích, tổng hợp kinh nghiệm.
+ Quan sát giáo viên, phụ huynh và học sinh khi thực hiện mô
hình cho thấy rằng sự quan tâm của đội viên học sinh, phụ huynh và giáo viên
ngày càng tăng.
NĂM HỌC

2014 - 2015

2015 - 2016

GIÁO VIÊN

83%

96%


2015 - 2016

CHĂM NGOAN

74%

93%

ĐOÀN KẾT

78%

97%

KỈ LUẬT

72%

94%

BIỂU ĐỒ THỂ HIÊN THAY ĐỔI
VỀ SỰ CHĂM NGOAN, ĐOÀN KẾT, KỈ LUẬT CỦA HỌC SINH

7


II.NỘI DUNG
CHƯƠNG 1:TỔNG QUAN
1. Cơ sở lý luận của đề tài nghiên cứu:

thay đổi về mặt tâm sinh lý, suy nghĩ và hành động, phải tham gia nhiều hơn các
mối quan hệ xã hội thì kỹ năng thực hành xã hội càng cần thiết để giúp cá nhân
có thể phân tích, xử lý các tình huống khó khăn, có phương thức tiếp cận và
thích ứng với các vấn đề xã hội mới nảy sinh, tạo dựng bản lĩnh sống vững vàng,
hoàn thiện và khẳng định bản thân.
1.1.3 Giáo dục kỹ năng thực hành xã hội là gì ?
« Giáo dục kỹ năng thực hành xã hội » nghĩa là từ kinh nghiệm rút
ra của người từng trải và từ những nghiên cứu thực nghiệm được công nhận mà
một nhóm xã hội đứng ra truyền đạt lại cho những nhóm xã hội là những đối
tượng khác nhau.
2. Một số kỹ năng thực hành xã hội cần giáo dục cho học sinh tiểu học :
+Kỹ năng tự nhận thức
Tự nhận thức là tự nhìn nhận, tự đánh giá về bản thân. Kỹ năng tự nhận
thức là khả năng của con người hiểu về chính bản thân mình như cơ thể, tư
tưởng, các mối quan hệ xã hội của bản thân, biết nhìn nhận, đánh giá đúng về
tiềm năng, tình cảm, sở thích, thói quen, điểm mạnh, điểm yếu ...của bản thân
mình; quan tâm và luôn ý thức được mình đang làm gì, kể cả nhận ra lúc bản
thân đang cảm thấy căng thẳng. Tự nhận thức là một kỹ năng sống rất cơ bản
của con người, là nền tảng để con người giao tiếp, ứng xử phù hợp và hiệu quả
với người khác cũng như có thể cảm thông với người khác. Để tự nhận thức
đúng về bản thân cần phải được trải nghiệm qua thực tế, đặc biệt là qua giao tiếp
với người khác.

+ Kỹ năng giao tiếp
9


Kỹ năng giao tiếp là khả năng có thể bày tỏ ý kiến của bản thân theo
hình thức nói, viết hoặc sử dụng ngôn ngữ cơ thể một cách phù hợp với hoàn
cảnh và văn hóa, đồng thời biết lắng nghe, tôn trọng ý kiến người khác ngay cả

Kỹ năng hợp tác còn giúp cá nhân sống hài hòa và tránh xung đột trong
quan hệ với người khác. Để có được sự hợp tác hiệu quả, chúng ta cần vận dụng
tốt nhiều kỹ năng sống khác như: tự nhận thức, xác định giá trị, giao tiếp, thể
hiện sự cảm thông, đảm nhận trách nhiệm, ra quyết định, giải quyết mâu thuẫn,
kiên định, ứng phó với căng thẳng...
+ Kỹ năng tư duy sáng tạo
Tư duy sáng tạo là khả năng nhìn nhận và giải quyết vấn đề theo một cách
mới, với ý tưởng mới, theo phương thức mới, cách sắp xếp và tổ chức mới; là
khả năng khám phá và kết nối mối quan hệ giữa các khái niệm, ý tưởng, quan
điểm, sự việc; độc lập trong suy nghĩ. Kỹ năng tư duy sáng tạo giúp con người
tư duy năng động với nhiều sáng kiến và óc tưởng tượng; biết cách phán đoán và
thích nghi, có tầm nhìn và khả năng suy nghĩ rộng hơn những người khác, không
bị bó hẹp vào kinh nghiệm trực tiếp đang trải qua; tư duy minh mẫn và khác
biệt.
3. Lý do chung :
Mấy năm gần đây, việc nhận thức được tầm quan trọng của những kỹ
năng thực hành xã hội đối với các đối tượng – đặc biệt là thế hệ trẻ ngày càng có
vị trí nhất định.
Đã có nhiều nghiên cứu xoay quanh đề tài này mang tính vi mô và vĩ mô,
mỗi nghiên cứu nhắm đến một nhóm xã hội riêng và có những đóng góp nhất
định trong việc tác động vào suy nghĩ, quan điểm, niềm tin của con người trong
xã hội.
Có thể kể đến một số nghiên cứu như:

11


* “Một số kinh nghiệm giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mẫu giáo nhỡ 7 –85
tuổi thông qua hoạt động ngoài trời”. (nguồn : Cập
nhật 14/09/2015 bởi khophimhoathinh | 1 thảo luận

nói bâng quơ hoặc một va chạm nhỏ hoặc muốn thể hiện mình có “ sao số” trong
trường học... Trước thực tế này hơn bao giờ hết, nhà trường - gia đình – xã hội
phải quan tâm tới vấn đề giáo dục kỹ năng sống cho thế hệ trẻ, giáo dục cho các
em những kỹ năng sống nhất định để các em biết cách ứng phó, cư xử đúng mực
với mọi tình huống, biết tu dưỡng, rèn luyện nhân cách một cách toàn diện để
trở thành những người công dân có ích cho xã hội.
+Những biểu hiện yếu kém về kỹ năng thực hành xã hội của học sinh
Học sinh yếu kém về kỹ năng thực hành xã hội thường có biểu hiện ngại
giao tiếp. Có nhận thức về xã hội lệch lạc, thiếu niềm tin hoặc hoài nghi cuộc
sống, trong quan hệ với mọi người, ngay cả với người thân, ngại thỗ lộ, bộc
bạch tâm tính, những nét riêng tư, ngay cả những mặt tích cực. Đôi khi có sự di
chuyển niềm tin vào những người tốt, vào những lẽ sống và những lý tưởng
sống tích cực, cao đẹp sang niềm tin mù quáng vào cuộc sống bụi đời, với
những bạn đường sống ngoài lề của cuộc sống xã hội.
Một số em có những dấu hiệu bị tổn thương về mặt tình cảm gia đình, tình
cảm bạn bè, thầy trò, thậm chí cá biệt có những em trở nên ù lì, chai sạn, phớt
đời, hận đời, hằn học, có những em hận thì hỗn xược với cả những người ruột
thịt của mình. Một số em sống thiếu tình cảm, mồ côi cha mẹ, thiếu người thân,
khao khát muốn được sống trong tình cảm nhưng không được bù đắp thoả đáng
cũng làm cho các em tiêu cực, mất thăng bằng về mặt tình cảm, dễ bị kích động
hoặc trở nên nhu nhược yếu thế. Một số em tỏ ra kém ý chí: Không tự kiềm chế
được hành vi tiêu cực của mình hoặc tỏ ra yếu đuối, nhu nhược, dễ bị lôi cuốn,

13


cám dỗ, ngại làm những việc cần phải khắc phục khó khăn trong học tập, lao
động và công việc cụ thể.
Vấn đề đáng lo ngại hiện nay là tình trạng học sinh gây gổ, đánh nhau
càng nhiều, không chỉ có học sinh nam mà có cả học sinh nữ. Nguyên nhân chủ

đình, cho xã hội, biết tự chịu trách nhiệm việc làm của bản thân, biết xác định
hướng phấn đấu cho mình và biết cách thích nghi mọi hoàn cảnh mà không đánh
mất thuần phong mỹ tục, truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta.
Đó là vài điểm về nhu cầu thực tế tại cơ sở tôi đang công tác.

15


CHƯƠNG 2: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
1. Phân tích thực trạng vấn đề nghiên cứu:
1.1 Thực trạng ở đơn vị:
- Tại đơn vị mình, tôi từng đưa ra mô hình “ Giáo dục kỹ năng thực hành xã
hội cho học sinh Tiểu học” và áp dụng trong năm học 2014- 2015 và năm
học 2015 – 2016 vừa qua.
Sau đây là một số hình ảnh về sân chơi “ kỹ năng sống cho học sinh Tiểu
học” ở trường Tiểu học Nguyễn Trọng Tuyển :

16


Học sinh thực hành kĩ năng xếp đồ – phơi đồ để có thể tự giúp đỡ ba mẹ của
mình

17


Học sinh có thể tự bao tập sách của chính mình

Kĩ năng sơ cấp cứu cũng rất có ích trong cuộc sống hàng ngày.
18

• Khó khăn:
Do mô hình cũng tương đối mới mẻ khi áp dụng trong nhà trường nên
bước đầu cũng gặp một số trở ngại trong việc tổ chức, lên kế hoạch để PHHS
tham gia tỉ lệ 100%.
Trong quá trình thực hiện mô hình, một số em học sinh bước đầu làm
quen với kỹ năng nên còn lúng túng.
2. Giải pháp thực hiện:
2.1. Nâng cao nhận thức của đội ngũ quản lý, giáo viên và phụ huynh học
sinh về tầm quan trọng của kỹ năng thực hành xã hội và công tác giáo dục kỹ
năng thực hành xã hội.
Có rất nhiều ý kiến khác nhau về công tác giáo dục kỹ năng thực hành xã hội
cho học sinh ở các trường. Mặt khác do áp lực của trường chuyên lớp chọn, chỉ
tiêu của ngành. Nên vấn đề giáo dục kỹ năng thực hành xã hội cho học sinh vẫn
chưa được nhận thức đúng, vẫn còn là vấn đề mang nặng tính hình thức và thực
20


hiện mang tính chất “Phong trào”. Vì thành tích cá nhân một bộ phận không nhỏ
giáo viên chỉ chú trọng đến việc truyền thụ kiến thức để phục vụ vấn đề điểm số
và thi cử nhằm thõa mãn yêu cầu của nhà trường và phụ huynh học sinh. Bản
thân mỗi cán bộ quản lý phải mạnh dạn xóa bỏ tâm lý “Thành tích chuyên môn”
hơn chất lượng giáo dục toàn diện. Do đó việc nâng cao nhận thức, ý thức trách
nhiệm cho đội ngũ quản lý, giáo viên và phụ huynh học sinh là một việc làm hết
sức quan trọng có tác dụng tích cực đến việc giáo dục kỹ năng sống cho học
sinh.
Đối với đội ngũ quản lý: Phải hiểu đúng, nắm vững và thực hiện theo đúng
mục tiêu giáo dục toàn diện của Đảng và nhà nước. Nhằm định hướng, chỉ đạo
và đề ra các hoạt động giáo dục kỹ năng thực hành xã hội xuyên suốt trong năm
học với nhiều hình thức hoạt động phong phú , đa dạng ,thiết thực và quan
trọng nhất là phải phù hợp với tình hình thực tế của địa phương Nâng cao năng

nhiệm. Dành một ít thời gian đề những học sinh có thành tích học tập tốt chia sẽ
kinh nghiệm học tập để cả lớp cùng nghe.
2.2 Giáo dục kỹ năng thực hành xã hội cho học sinh thông qua các hoạt
động ngoại khóa, các chuyên đề tham quan thực tế và các hoạt động xã hội
Hoạt động giáo dục ngoại khóa là những hoạt động được tổ chức ngoài
giờ học, các buổi sinh hoạt ngoại khóa.... Hoạt động giáo dục này giúp cho học
sinh có cơ hội tham gia vào các hoạt động thực tiễn. Là điều kiện thuận lợi để
học sinh phát huy vai trò chủ thể, nâng cao tính tích cực, chủ động sáng tạo
trong học tập. Học sinh khi được tham gia vào các hoạt động của đời sống xã
hội sẽ tăng thêm vốn hiểu biết, mở rộng kiến thức, tư tưởng, tình cảm, năng lực,
thể chất và tinh thần góp phần phát triển toàn diện nhân cách cho các em.
Hoạt động này là một bộ phận quan trọng trong hoạt động giáo dục chung
của nhà trường. Giúp học sinh mở rộng, củng cố, nâng cao kiến thức, hình thành
và phát triển các kỹ năng, thái độ, hành vi, phát triển năng lực sở trường, có thái
độ và hành động đúng trước cuộc sống.
Ngoài các hoạt động ngoại khóa theo quy định nhà trường cần tổ chức
theo từng chủ đề như:
22


- Tổ chức các hoạt động mang tính truyền thống như: Tham gia tìm hiểu,
chăm sóc và phát huy các di tích lịch sử, văn hoá cách mạng ở địa phương, các
địa chỉ đỏ từ đó giáo dục lòng yêu quê hương đất nước, lòng tự hào về dân tộc.
- Thông qua hoạt động ngoại khóa và tham quan thực tế tăng cường giáo
dục kỹ năng sống cho học sinh như các kỹ năng ứng xử có văn hoá, kỹ năng ứng
xử hợp lý với các tình huống trong cuộc sống, thói quen và kỹ năng làm việc
theo nhóm, kỹ năng phòng chống tai nạn giao thông, ý thức rèn luyện và bảo vệ
sức khoẻ, kỹ năng trình bày những suy nghĩ cá nhân về quan niệm tình bạn, tình
yêu, kỹ năng trình bày suy nghĩ cá nhân về phương pháp học tập tích cực, kỹ
năng tư duy phê phán, kỹ năng tìm kiếm thông tin, kỹ năng ứng phó trước

củng cố và phát triển kỹ năng Tổng phụ trách Đội cần hướng dẫn học sinh
những hoạt động tiếp nối thực hành và vận dụng chúng trong các tình huống cụ
thể mà hàng ngày các em thường bắt gặp. Chúng ta cần đặt ra là có nên đưa tất
cả những vấn đề về kỹ năng thực hành xã hội cho học sinh vào nội dung trong
từng bài học và môn học hay không?
Theo tôi nghĩ, rất cần thiết và nên đưa vào các tiết dạy ngoại khóa ngay từ
các lớp tiểu học .Song song đó, thông qua mỗi tiết giảng dạy của từng môn,
ngoài việc giáo viên giảng dạy kiến thức mới cần giúp học sinh hiểu và biết vận
dụng kiến thức vào cuộc sống hàng ngày, tự rèn luyện bản thân.. như qua môn
học văn các em sẽ được bồi dưỡng tâm hồn, tình cảm, lòng yêu thương con
người, yêu cái đẹp, ghét cái xấu, biết hướng thiện và làm theo điều thiện, giúp
học sinh có ngôn ngữ để học tập, giao tiếp và nhận thức về xã hội và con người.
(Giá trị của chân - thiện - mỹ ); môn địa lý cung cấp cho học sinh những hiểu
biết cả về tự nhiên và xã hội, giúp học sinh có những kỹ năng hành động, ứng xử
phù hợp với môi trường tự nhiên và xã hội, có khả năng ứng phó và giải quyết
một số vấn đề thường gặp trong cuộc sống do điều kiện tự nhiên cũng như xã
hội mang lại. Hình thành và phát triển ở học sinh kỹ năng thu thập, xử lý ,trình
bày thông tin địa lý, kỹ năng ứng phó và tự bảo vệ trước những thiên tai. Góp
phần bồi dưỡng cho học sinh có ý thức trách nhiệm và tích cực tham gia vào các
hoạt động sử dụng hợp lý, bảo vệ, cải tạo môi trường, nâng cao chất lượng cuộc
sống của gia đình và cộng đồng.

24