I HC QUC GIA H NI
KHOA LUT
NGUYN TUN THANH T
thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động t- pháp
đối với tội phạm về ma túy
(trên cơ sở số liệu thực tiễn địa bàn thành phố Đà Nẵng)
LUN VN THC S LUT HC
H Ni - 2016
I HC QUC GIA H NI
KHOA LUT
NGUYN TUN THANH T
thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động t- pháp
đối với tội phạm về ma túy
(trên cơ sở số liệu thực tiễn địa bàn thành phố Đà Nẵng)
Chuyờn ngnh: Lut hỡnh s v t tng hỡnh s
Mó s: 60 38 01 04
LUN VN THC S LUT HC
Cỏn b hng dn khoa hc: PGS. TS. NGUYN NGC CH
H NI - 2016
pháp trong tố tụng hình sự đối với các tội phạm về ma túyError! Bookmark not
1.3.
Nội dung thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tƣ
pháp đối với tội phạm về ma túy..... Error! Bookmark not defined.
1.3.1. Đối tượng và phạm vi ......................... Error! Bookmark not defined.
1.3.2. Thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp đối với
các tội phạm về ma túy trong giai đoạn điều traError! Bookmark not defined.
1.3.3. Thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp đối với
các tội phạm về ma túy trong giai đoạn xét xửError! Bookmark not defined.
1
1.3.4. Thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp đối với
các tội phạm về ma túy trong giai đoạn thi hành ánError! Bookmark not define
CHƢƠNG 2: PHÁP LUẬT VÀ THỰC TIỄN THỰC HÀNH
QUYỀN CÔNG TỐ VÀ KIỂM SÁT HOẠT ĐỘNG TƢ
PHÁP ĐỐI VỚI TỘI PHẠM MA TÚY TẠI ĐỊA BÀN
THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG ................ Error! Bookmark not defined.
2.1.
Quy định của pháp luật về thực hành quyền công tố và kiểm
sát hoạt động tƣ pháp đối với tội phạm ma túyError! Bookmark not defined
2.1.1. Quy định của pháp luật về thực hành quyền công tố và kiểm sát
hoạt động tư pháp trước 2003 ............ Error! Bookmark not defined.
2
3.2.2.
Đối với kiểm sát hoạt động tư pháp của Viện kiểm sát nhân dânError! Bookmark n
3.2.3. Biện pháp nâng cao hiệu quả thực hành quyền công tố đối với
các tội phạm ma túy trên địa bàn thành phố Đà NẵngError! Bookmark not defi
KẾT LUẬN .................................................... Error! Bookmark not defined.
TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................ 11
3
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Hiến pháp năm 2013 mới nhất đã khẳng định vị trí, vai trò quan trọng
của ngành kiểm sát nhân dân trong việc bảo đảm pháp chế xã hội chủ nghĩa
thông qua công tác thực hiện quyền công tố và kiểm sát tuân theo pháp luật
trong hoạt động điều tra, truy tố và xét xử tội phạm. Theo quy định tại Điều
112 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2003 nhiệm vụ, quyền hạn của Viện Kiểm
sát khi thực hiện quyền công tố và kiểm sát tư pháp được cụ thể hóa trong
Luật. Về chủ trương, Nghị quyết số 49/NQ-TW của Bộ Chính trị về chiến
lược cải cách tư pháp trong những năm tới cũng ghi nhận “Hoạt động công tố
được thực hiện ngay từ khi khởi tố vụ án và suốt quá trình tố tụng nhằm bảo
đảm không bỏ lọt tội phạm và người phạm tội, không làm oan người vô tội”.
Hệ thống cơ quan kiểm sát nhân dân là công cụ hữu hiệu bảo vệ pháp luật và
đúng pháp luật; những vi phạm pháp luật trong quá trình điều tra
phải được phát hiện kịp thời; khắc phục và xử lý nghiêm minh;
Việc truy cứu trách nhiệm hình sự đối với bị can phải có căn cứ và
đúng pháp luật [42, tr. 14].
Với các lý do trên, tôi mạnh dạn chọn đề tài: “Thực hành quyền công
tố và kiểm sát hoạt động tư pháp đối với tội phạm về ma tuý (trên cơ sở số
liệu thực tiễn địa bàn thành phố Đà Nẵng)” cho luận văn thạc sỹ của mình.
2. Tình hình nghiên cứu
Hiện nay, các nghiên cứu về quyền công tố và kiểm sát tư pháp của cơ
quan kiểm sát nhân dân khá nhiều và đầy đủ.
Phải kể tới một số công trình nghiên cứu có giá trị liên quan tới các
khía cạnh của tội phạm ma túy như:
5
- ThS Nguyễn Tuyết Mai, Một số đặc điểm cần chú ý về nhân thân của
người phạm tội về ma tuý ở Việt Nam, Tạp chí Luật học số 11/2006, Trường
Đại học Luật Hà Nội, tr. 32 – 37;
- ThS Nguyễn Tuyết Mai, Hoàn thiện pháp luật hình sự về tội sử dụng
trái phép chất ma tuý ở Việt Nam, Tạp chí Kiểm sát số 15/2006, Viện Kiểm
sát nhân dân tối cao, tr. 29 – 31;
- Nguyễn Việt Hùng, Một số vấn đề đặt ra trong việc áp dụng các quy
định về tội phạm ma tuý của Bộ luật hình sự năm 1999, Tạp chí Kiểm sát số
16/2006, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, tr. 45 – 49;
- Nguyễn Xuân, Kinh nghiệm thực tiễn công tác thực hành quyền công
tố, kiểm sát điều tra, kiểm sát xét xử sơ thẩm đối với các vụ án ma tuý lớn,
Tạp chí Kiểm sát số 4/2005, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, tr. 16 – 25;
- ThS Phạm Minh Tuyên, Một số bất cập và những kiến nghị đối với
các quy định của Bộ luật hình sự về các tội phạm ma tuý theo pháp luật hiện
công tố và kiểm sát điều tra các vụ án về tội phạm ma tuý, Tạp chí Kiểm sát
số 20/2011, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, tr. 2 – 9;
- Phạm Mạnh Hùng, Bảo vệ quyền con người qua hoạt động thực
hành quyền công tố và kiểm sát việc tuân theo pháp luật của viện kiểm sát
trong tố tụng hình sự, Tạp chí Kiểm sát số 21/2011, Viện Kiểm sát nhân
dân tối cao, tr. 11-17…
Một số bài báo đáng chú ý trong đề tài nghiên cứu này kể tới như:
- Hoàng Thế Hanh, Một số vấn đề cơ bản để bảo đảm chất lượng thực
hành quyền công tố của kiểm sát viên trong giai đoạn điều tra các vụ án tham
nhũng, Tạp chí Kiểm sát của Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, Số 16/2015, tr. 52;
- Vũ Thị Thùy Dương, Nâng cao chất lượng kiểm sát việc tuân theo
pháp luật trong hoạt động tố tụng hình sự đối với bị can, bị cáo là người chưa
thành niên, Tạp chí Thanh tra của Thanh tra Chính phủ, Số 6/2015, tr. 33;
7
- Đoàn Thị Vĩnh Hà, Giải pháp nâng cao chất lượng thực hành quyền công
tố và kiểm sát điều tra các vụ án về ma túy trên địa bàn Quận Hoàng Mai, Hà
Nội, Tạp chí Kiểm sát của Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, Số 8/2015, tr. 23…
Tuy nhiên, việc nghiên cứu đặc thù tội phạm ma túy trên địa bàn đặc
thù là thành phố Đà Nẵng lại rất ít ỏi. Điều đáng nói là, các kết quả nghiên
cứu thu được cho đến nay còn hết sức khiêm tốn. Phần lớn các công trình
khoa học về lĩnh vực này còn chưa chuyên sâu, đại đa số được công bố dưới
hình thức các bài viết được đăng tải trên các tạp chí khoa học chuyên ngành
luật hoặc tham luận trong các Hội thảo quốc gia và quốc tế.
3. Mục đích, nhiệm vụ, phạm vi, phƣơng pháp nghiên cứu
3.1. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở phân tích một số quy định pháp luật hiện hành về quyền
công tố và kiểm sát tư pháp, luận văn đi sâu phân tích, đánh giá quá trình và
Luận văn được hoàn thành trên cơ sở vận dụng các phương pháp luận
duy vật biện chứng, duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác - Lê nin và quan điểm
của Đảng cộng sản Việt Nam. Luận văn cũng sử dụng những phương pháp
nghiên cứu luật học truyền thống như phương pháp phân tích, phương pháp
tổng hợp, pháp so sánh, phương pháp thống kê, phương pháp lịch sử, tư duy
logic, phương pháp quy nạp, diễn giải… nhằm làm sáng tỏ nội dung và phạm
vi nghiên cứu của đề tài.
4. Ý nghĩa khoa học và giá trị ứng dụng của đề tài
Với việc thực hiện đề tài này, tác giả mong muốn góp phần hoàn
thiện hơn các quy định liên quan đến thực hành quyền công tố và kiểm sát
hoạt động tư pháp của cơ quan kiểm sát nhân dân trên cơ sở lý luận và thực
tiễn áp dụng với tội phạm ma túy trên địa bàn thành phố Đà Nẵng. Luận
văn này sẽ là một trong những tài liệu khoa học hữu ích cho việc giảng
9
dạy, học tập, nghiên cứu pháp luật liên quan. Đối với các cơ quan nhà
nước, kết quả nghiên cứu của đề tài này có thể sử dụng để tham khảo trong
quá trình xây dựng, áp dụng pháp luật.
5. Kết cấu của luận văn
Luận văn gồm 3 chương:
Chương 1. Một số vấn đề lý luận về thực hành quyền công tố và kiểm
sát hoạt động tư pháp đối với tội phạm về ma túy.
Chương 2. Pháp luật và thực tiễn thực hành quyền công tố, kiểm sát
hoạt động tư pháp đối với tội phạm ma túy tại địa bàn thành phố Đà Nẵng.
Chương 3. Hoàn thiện pháp luật về thực hành quyền công tố và kiểm
sát hoạt động tư pháp tại Việt Nam.
10
6.
Bộ Công an, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao và
Bộ Tư pháp (2007), Thông tư liên tịch số: 17/2007/TTLT-BCA-TANDTCVKSNDTC-BTP ngày 24/12/2007 quy định về việc hướng dẫn áp dụng
một số quy định tại Chương XVIII “Các tội phạm về ma túy” của Bộ luật
hình sự năm 1999, Hà Nội.
7.
Lê Cảm (2001), “Những vấn đề lý luận về chế định quyền công tố - nhìn từ
góc độ Nhà nước pháp quyền”, Tạp chí Khoa học pháp lý, (4), Hà Nội.
8.
Lê Cảm và Trịnh Quốc Toản (2004), Định tội danh: lý luận, hướng dẫn
mẫu và 350 bài tập thực hành, Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội.
9.
Hoàng Thị Quỳnh Chi (2014), “Vấn đề tăng cường trách nhiệm công tố
trong hoạt động điều tra theo yêu cầu cải cách tư pháp”, Cổng thông tin
Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Hà Nội.
10. Nguyễn Ngọc Chí (chủ biên, 2013), Giáo trình Luật tố tụng hình sự Việt
11
Nam, Nxb Đại học Quốc gia Quốc gia, Hà Nội.
các vụ án hình sự, Hà Nội.
45. Viện kiểm sát nhân dân Tối cao (2014), Quy chế công tác kiểm sát việc tiếp
14
nhận , giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố, Hà Nội.
46. Viện kiểm sát nhân dân thành phố Đà Nẵng (2010), Báo cáo tổng kết công
tác năm 2010 và phương hướng nhiệm vụ công tác năm 2011, Đà Nẵng.
47. Viện kiểm sát nhân dân thành phố Đà Nẵng (2011), Báo cáo tổng kết công
tác năm 2011 và phương hướng nhiệm vụ công tác năm 2012, Đà Nẵng.
48. Viện kiểm sát nhân dân thành phố Đà Nẵng (2012), Báo cáo tổng kết công
tác năm 2012 và phương hướng nhiệm vụ công tác năm 2013, Đà Nẵng.
49. Viện kiểm sát nhân dân thành phố Đà Nẵng (2013), Báo cáo tổng kết công
tác năm 2013 và phương hướng nhiệm vụ công tác năm 2014, Đà Nẵng.
50. Viện kiểm sát nhân dân thành phố Đà Nẵng (2014), Báo cáo tổng kết công
tác năm 2014 và phương hướng nhiệm vụ công tác năm 2015, Đà Nẵng.
51. Viện kiểm sát nhân dân thành phố Đà Nẵng (2015), Báo cáo tổng kết công
tác năm 2015 và phương hướng nhiệm vụ công tác năm 2016, Đà Nẵng.
52. Võ Khánh Vinh (2005), Giáo trình Luật hình sự Việt Nam (phần các tội
phạm), Nxb Công an nhân dân, Hà Nội.
15