I. Tên đề tài: VÀI BIỆN PHÁP TỔ CHỨC KIỂM TRA GIỜ DẠY
TRÊN LỚP CỦA GIÁO VIÊN TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐINH TIÊN
HOÀNG HUYỆN
II. Đặt vấn đề:
Bàn về công tác kiểm tra Bác Hồ dạy: “Muốn tránh được bệnh quan liêu,
bàn giấy, muốn biết các nghị quyết có thực thi hay không, thi hành có đúng
hay không, muốn biết ai ra sức làm, ai làm cho qua chuyện chỉ có một cách là
khéo léo kiểm soát, kiểm tra khéo léo bao nhiêu khuyết điểm lòi ra hết, hơn
nữa kiểm tra khéo léo về sau khuyết điểm sẽ bớt đi”(chuyên đề: sửa đổi lề lối
làm việc). Kiểm tra là một trong những chức năng quan trọng trong quản lý.
Kiểm tra chặt chẽ sẽ làm cho việc nắm tình hình các nhiệm vụ, chỉ thị, quy
định được kịp thời, thấy được những ưu khuyết điểm tồn tại, nguyên nhân.
Qua kiểm tra người cán bộ quản lý sẽ đôn đốc, động viên uốn nắn giúp đỡ để
đẩy mạnh việc thực hiện kế hoạch trong nhà trường, trên cơ sở đó có kế hoạch
bồi dưỡng giáo viên. Đối với cán bộ quản lý nhà trường kiểm tra sẽ là cơ sở
để báo cáo đúng tình hình nhà trường và đề xuất ý kiến với cấp trên và là cách
để người quản lý xem xét, kiểm nghiệm lại các kế hoạch thực hiện của nhà
trường, trên cơ sở đó cần cải tiến và khi cần thiết sửa đổi chủ trương, biện
pháp chỉ đạo của mình cho phù hợp với thực tiển khách quan nhằm đạt được
mục đích quản lý với hiệu quả ngày càng cao.
Trong quá trình dạy học thì giờ dạy trên lớp có ý nghĩa quan trọng quyết
định chất lượng giáo dục đào tạo của nhà trường. Giờ dạy trên lớp phản ánh
khả năng hiểu biết, phương pháp dạy học, kỹ năng vận dụng và sử dụng thiết
bị dạy học của giáo viên, chính vì vậy để đánh giá chất lượng giảng dạy của
giáo viên thì người cán bộ quản lý phải tổ chức kiểm tra giờ dạy trên lớp.
Qua kiểm tra để đánh giá tình hình giảng dạy của giáo viên, mức độ tiếp thu
của học sinh trên cơ sở đó nhận định kết quả đào tạo, trình độ tay nghề của
giáo viên. Làm được như vậy người cán bộ quản lý mới có kế hoạch giúp đỡ,
bồi dưỡng giáo viên để nâng cao năng lực sư phạm, nâng cao chất lượng giờ
dạy.
Trong quá trình chỉ đạo, người cán bộ quản lý nhà trường tác động đến
giáo viên nói riêng.
Giờ dạy trên lớp là một trong quá trình dạy học được đúc kết trọn vẹn
trong khuôn khổ nhất định về thời gian hoạt động dạy và học của thầy và trò
đều được thực hiện dưới sự tác động tương hỗ giữa các yếu tố cơ bản của quá
trình dạy học đó là mục đích, nội dung, phương pháp, phương tiện và hình
thức tổ chức dạy học.
Qua giờ dạy trên lớp, giáo viên truyền thụ kiến thức, giáo dục nhân
cách cho học sinh, dần dần hình thành những năng lực phẩm chất của người
lao động trong giai đoạn công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
Kiểm tra giờ dạy trên lớp là một trong những hoạt động kiểm tra chuyên
đề nằm trong kế hoạch kiểm tra nội bộ của nhà trường. Hoạt động kiểm tra
này nhằm kiểm tra hoạt động sư phạm của giáo viên trong phạm vi chuyên
môn được phân công trên lớp cùng với các tiết dạy cụ thể. Kiểm tra giờ dạy
trên lớp giúp người cán bộ quản lý của nhà trường xem xét và đánh giá được
trình độ vận dụng phương pháp giảng dạy và giáo dục của giáo viên.Qua đó
có kế hoạch bồi dưỡng trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên và cho
cả đội ngũ của mình, đồng thời dự trữ những kế hoạch phân công mới cho
tương lai phát triển của nhà trường.
Trên thực tế, theo tôi kiểm tra giờ dạy trên lớp thực chất là kiểm tra
trình độ vận dụng phương pháp giảng dạy và giáo dục của giáo viên thể hiện
chủ yếu ở các tiết trên lớp. Đây là mặt xem xét và đánh giá đồng thời với
kiểm tra trình độ nắm kiến thức, kĩ năng thái độ cần xây dựng cho học sinh
qua việc giảng dạy của giáo viên mà các kiểm tra viên đã khẳng định.Nội
dung kiểm tra toàn diện giáo viên: trình độ nghiệp vụ, thực hiện quy chế
chuyên môn, kết quả giảng dạy giáo dục,việc thực hiện nhiệm vụ khác cũng là
một trong những hoạt động kiểm tra giờ dạy trên lớp.
Đối với giờ dạy trên lớp của giáo viên, vai trò của người cán bộ quản lí
là gián tiếp nhưng hoàn toàn không phải là không tác động hiệu quả đến giờ
sinh được học 2 buổi/ ngày, học chính khóa cùng buổi.
Mỗi lớp học được trang bị một tủ đựng đồ dùng dạy học trên lớp cho
giáo viên và học sinh.
Trình độ giáo viên giảng dạy đạt chuẩn 100%, và trên chuẩn 92,8%.
Đội ngũ cán bộ quản lý trẻ, nhiệt tình, có tinh thần trách nhiệm cao.
Lãnh đạo nhà trường và giáo viên đều nhận thức được vai trò quan
trọng của công tác kiểm tra giờ dạy trên lớp của giáo viên.
*Khó khăn:
Trường có một điểm trường lẻ nên việc kiểm tra chưa được thường
xuyên.
Quy mô trường nhỏ chỉ có 10 lớp khó khăn cho việc tổ chức các hoạt
động phong trào.
Hầu hết học sinh con em nông dân nên còn thiếu sự đầu tư quan tâm
đến việc học.
Năng lực giảng dạy, trình độ chuyên môn của giáo viên chưa đồng đều.
Hoàn cảnh kinh tế gia đình của một số giáo viên còn có những khó
khăn nhất định.
Đa số giáo viên lớn tuổi nên khả năng ứng dụng công nghệ thông tin
đáp ứng yêu cầu tình hình mới còn nhiều hạn chế.
Giáo viên dạy các môn chuyên không được đào tạo chuyên sâu nên kết
quả giảng dạy còn hạn chế.
Giáo viên còn có biểu hiện lo lắng, ngại khi được kiểm tra, chưa hiểu rõ
mục đích chính của kiểm tra.
Giới hạn đề tài tài: Trong khuôn khổ đề tài này tôi giới hạn ở nội dung:
Vài biện pháp tổ chức kiểm tra giờ dạy trên lớp của giáo viên trường Tiểu
học Đinh Tiên Hoàng huyện Phú Ninh .
V. Nội dung nghiên cứu:
1. Xây dựng kế hoạch:
cho việc chuẩn bị đồ dùng dạy học, thể hiện tiết dạy đạt hiệu quả cao.Ngược
lại những ngày dạy bình thường trên lớp thì không chuẩn bị, không xem
trước nội dung bài dạy nên thể hiện tiết dạy khá lúng túng đơn điệu, không
đạt được mục tiêu của từng hoạt động đẫn đến học sinh tiếp thu kiến thức
một cách thụ động. Số lần dự giờ đột xuất của giáo viên không giới hạn trong
năm. Nếu có trường hợp giáo viên mới, giáo viên mới chuyển về sẽ lên kế
hoạch kiểm tra 1 lần/ tuần. Đối với trường hợp làm việc có trách nhiệm lâu
năm tại trường thì 1 lần/ tháng.
Kiểm tra được báo trước: Nhằm có thời gian để giáo viên chuẩn bị tốt
hơn cho tiết dạy. Đồng thời giúp giáo viên tự tin và có điều kiện thể hiện hết
khả năng của mình. Mỗi giáo viên chỉ được báo trước 2 lần/ năm. Mỗi lần báo
trước cách 2 ngày.
Phân công dự giờ: Chúng tôi bố trí dự giờ theo tổ chuyên môn. Nếu dự
giờ giáo viên tổ 1,2,3 thì có tổ trưởng 1,2,3, dự giờ giáo viên tổ 4,5 có tổ
trưởng 4,5. Ngoài ra giao nhiệm vụ cho tổ trưởng tự lên kế hoạch kiểm tra dự
giờ để rút kinh nghiệm thêm cho giáo viên.
Kế hoạch kiểm tra này được triển khai công khai ngay sau kế hoạch của
hiệu trưởng, được phổ biến cho các tổ trưởng chuyên môn và lưu lại văn
phòng để tiện theo dõi tiến độ thực hiện.
Như vậy công việc xây dựng kế hoạch cho hoạt động kiểm tra giờ dạy
trên lớp đã đảm bảo yêu cầu cơ bản, đầy đử các nội dung, đúng thời gian và
đúng thủ tục. Với kế hoạch này tôi đã kiểm tra giáo viên cả một quá trình
trong năm học và kịp thời chấn chỉnh những sai sót, hạn chế. Đồng thời giúp
đỡ nhiều hơn cho những giáo viên còn thiếu kinh nghiệm trong giảng dạy.
Với 14 giáo viên, tôi xây dựng kế hoạch kiểm tra giờ dạy trên lớp như
sau:
PHÒNG GD&ĐT HUYỆN PHÚ NINH
TRƯỜNG TH ĐINH TIÊN HOÀNG
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
nghiệm
2. Tổ chức kiểm tra:
Nhằm tổ chức tốt hoạt động kiểm tra giờ dạy trên lớp đạt hiệu quả thì
người cán bộ quản lý nhà trường cần xây dựng một kế hoạch, phương án kiểm
tra giờ dạy trên lớp, đó là: lãnh đạo nhà trường sẽ kiểm tra giáo viên thông
qua tổ chuyên môn hoặc đồng thời sẽ kiểm tra giáo viên thông qua tổ chuyên
môn, đồng thời trực tiếp kiểm tra một số giáo viên đột xuất để xem xét kết
quả kiểm tra đánh giá ở tổ chuyên môn có chính xác và đầy đủ không để từ đó
có hướng đánh giá và phân tích trình độ chuyên môn nghiệp vụ của giáo
viên một cách khách quan, bên cạnh đó để có cơ sở xem xét điều chỉnh cách
kiểm tra cho kịp thời.
Cần xây dựng lực lượng kiểm tra: sau khi thống nhất kế hoạch kiểm tra,
Hiệu trưởng nhà trường ra quyết định thành lập tổ kiểm tra nội bộ trường học.
Trong đó Hiệu trưởng làm tổ trưởng (chịu trách nhiệm chỉ đạo và điều hành
chung) , phó hiệu trưởng làm tổ phó (chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện kế
hoạch và chịu trách nhiệm chính về hoạt động kiểm tra giờ dạy trên lớp) còn
lại là thành viên bao gồm các tổ trưởng, tổ phó.Hiệu trưởng nhà trường phải
tổ chức họp tổ kiểm tra để quán triệt tinh thần và trách nhiệm làm việc và bồi
dưỡng cho các thành viên còn thiếu kinh nghiệm, nghiệp vụ của người kiểm
tra.
Để việc đánh giá giờ dạy trên lớp của giáo viên được chính xác và
khoa học. Trước tiên BGH nhà trường soạn thảo quy định về lề lối làm việc
của nhà trường và một quy chế chuyên môn. Trong đó thể hiện khá cụ thể
chức năng nhiệm vụ của cán bộ, giáo viên, học sinh trong bộ máy chuyên
môn nhà trường. Sau đó thông qua trước hội đồng sư phạm đóng góp ý kiến,
bổ sung và hoàn thiện thêm. Từ đó biểu quyết thống nhất thực hiện. Đồng
thời triển khai và phổ biến một số tiêu chuẩn về cách đánh giá, xếp loại khi
kiểm tra giờ dạy trên lớp từ các văn bản pháp quy của cấp trên cho giáo viên
dạn hơn, tự tin hơn để thể hiện hết khả năng của mình. Đồng thời người dạy
không chịu ảnh hưởng áp lực về mặt tâm lý là bị kiểm tra. Song cũng có một
vài giáo viên đôi khi còn chủ quan nên không tránh khỏi những sai sót.
Tiến hành kiểm tra dự giờ: Là hệ thống những quan sát về diễn biến
thực tế của giờ dạy trên lớp nhằm thu thập những thông tin phục vụ cho mục
đích dự giờ, người kiểm tra làm tốt việc ghi chép để sau đó tái hiện được
những tình huống dạy học cơ bản nhằm đánh giá giờ học đạt dược mức độ
nào, người kiểm tra cần chú ý quan sát những vấn đề sau:
+ Thực hiện nội dung bài dạy: Nắm vững nội dung, chương trình, yêu
cầu chuẩn kiến thức kỹ năng và giáo dục thái độ cho học sinh theo yêu cầu
trọng tâm của bài dạy. Biết quan tâm đến đối tượng yếu kém, phát huy đối
tượng học khá giỏi trong lớp.Thể hiện cấu trúc bài dạy, mức độ đạt được mục
tiêu chuẩn kiến thức kĩ năng. Trong đó, chú ý đến việc xây dựng những kiến
thức cơ bản của tiết học, thể hiện bài dạy một cách logic, hệ thống câu hỏi
phù hợp, chính xác, chặt chẽ, ngắn gọn, rõ ràng dễ hiểu, phù hợp với trình độ
học sinh hay chưa? Và đã kích thích được khả năng tư duy của các em hay
không? Việc liên hệ, mở rộng và nâng cao kiến thức cho học sinh phù hợp với
kiến thức cho cả lớp hoặc cho học sinh khá giỏi, chỉ dẫn áp dụng kiến thức
vào thực tế cuộc sống phù hợp với nội dung bài. Khả năng vận dụng kiến thức
đã học vào khâu luyện tập thực hành.
+ Kỹ năng vận dụng các phương pháp dạy học của giáo viên: căn cứ
vào nội dung, mục đích, yêu cầu, đối tượng học sinh để lựa chọn phương
pháp thích hợp, vận dụng nhuần nhuyển các phương pháp dạy học, đảm bảo
các yêu cầu sau: Trình bày rõ ràng, ngôn ngữ chính xác, trong sáng, có củng
cố khắc sâu, sử dụng đồ dùng dạy học hợp lý. Biết hướng dẫn phương pháp
học tập cho học sinh. Biết tổ chức cho học sinh làm việc nhiều trên lớp. Mọi
học sinh đều được làm việc theo khả năng của mình. Biết gợi mở, hướng dẫn
học sinh tự tìm tòi kiến thức, có nhiều biện pháp phát huy tính chủ động sáng
tạo của học sinh. Quan tâm đến các đối tượng học sinh trong lớp học. Tiến
trình tiết học diễn ra hợp lý, thu hút được chú ý của mọi học sinh, phân bố
kết quả kiểm tra, đồng thời rút kinh nghiệm cho từng thành viên tổ kiểm tra
VI. Kết quả nghiên cứu:
Nhờ có hoạt động kiểm tra giờ dạy trên lớp đi vào nề nếp đã giúp cho
việc giảng dạy của giáo viên ngày càng đi vào chiều sâu và cùng nhau học hỏi
trao đổi kinh nghiệm lẫn nhau để góp phần nâng cao trình độ chuyên môn
nghiệp vụ ở một số giáo viên giúp nhà trường phát hiện và bồi dưỡng họ trở
thành những giáo viên dạy giỏi, nâng cao chất lượng giờ dạy trên lớp
Công tác kiểm tra giờ dạy trên lớp có tầm quan trọng đặc biệt, kiểm tra
giờ dạy trên lớp có tác dụng trực tiếp đến quá trình nâng cao chất lượng dạy
và học. Chính vì thế trong thời gian qua ở đơn vị, chúng tôi đã có nhiều cố
gắng trong công tác tổ chức kiểm tra giờ dạy trên lớp của giáo viên. Bằng
nhiều hình thức như kiểm tra gián tiếp qua trao đổi với các cá nhân, với tổ
trưởng chuyên môn và kiểm tra trực tiếp qua dự giờ tham lớp đã mang lại một
số kết quả trong công tác chỉ đạo quản lý.
Kết quả xếp loại giờ dạy trên lớp giáo viên năm học 2011-2012
Tổ
chuyên
môn
Tổ1,2,3
Tổ4,5
Tổng số
GV
7
7
14
Kết quả xếp loại giờ dạy trên lớp
Việc chỉ đạo kiểm tra thật sự có mục đích đích và đúng quy trình. Đồng thời
việc tổng kết, đánh giá nhận xét kết quả kiểm tra kịp thời, chính xác nên động
viên được người kiểm tra thực hiện kế hoạch đề ra một cách có hiệu quả góp
phần làm cho đội ngũ thấy được tầm quan trọng của giờ dạy trên lớp.Tạo ra
được bầu không khí sư phạm thỏa mái trong nhà trường.
VIII. Đề nghị :
Đối với trường: Tăng cường bổ sung các phương tiện dạy học, vận
động giáo viên làm tốt công tác tự làm dạy học phù hợp tình hình của lớp,
trường nhằm giúp cho giờ dạy trên lớp tốt hơn.
Đối với phòng giáo dục: Cần tổ chức nhiều hình thức sinh hoạt chuyên
đề hoặc hội thảo về hoạt động kiểm tra giờ dạy trên lớp để giáo viên cùng
nhau trao đổi kinh nghiệm trong thực tiễn và nhân rộng những điển hình làm
tốt.
Tạo điều kiện cho các đồng chí phó hiệu trưởng tham gia công tác
kiểm tra của phòng giáo dục để có kinh nghiệm trong việc thực hiện nhiệm
vụ kiểm tra
Tài liệu tham khảo
1/ Điều lệ trường tiểu học năm 2010
2/ Các văn bản chỉ đạo chuyên môn của các cấp.
3/ Các tạp chí Giáo dục Tiểu học, Giáo dục thời đại, Thế giới trong ta.
4/ Nguyễn Thị Hoàng Trâm – Nhà trường và quản lý nhà trường – TP HCM –
2005.
5/ Trần Thị Tuyết Mai - Một số vấn đề lý luận cơ bản về quản lý giáo dục –
TP HCM – 2005.
Mục lục:
TT
X
Tổ chức kiểm tra
Chỉ đạo kiểm tra
Tổng kết kiểm tra
Kết quả nghiên cứu
Kết luận
Đề nghị
Tài liệu tham khảo
Mục lục
6->7
7->9
9
9
9
10
11
12
-