Header Page 1 of 237.

Đại học Quốc gia Hà Nội
Khoa Sư phạm

Các biện pháp huy động cộng đồng tham gia quản lý
giáo dục trung học phổ thông trên địa bàn Thành phố
Thái Bình trong giai đoạn hiện nay
Phạm Đồng Thụy

Luận văn ThS. Giáo dục học

Footer Page 1 of 237.


Header Page 2 of 237.

LỜI CẢM ƠN

Sau hai năm học tập và nghiên cứu (2005-2007), tác giả đã hoàn thành
chương trình khoá học Thạc sĩ chuyên ngành Quản lý giáo dục tại Khoa Sư phạm Đại học Quốc gia Hà Nội và hoàn thành luận văn “Các biện pháp huy động cộng
đồng tham gia quản lý giáo dục trung học phổ thông trên địa bàn thành phố Thái
Bình trong giai đoạn hiện nay”.
Xin được bầy tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến Ban chủ nhiệm Khoa, các thầy giáo
cô giáo đã tận tình giảng dạy và giúp đỡ trong suốt quá trình học tập và nghiên
cứu, đặc biệt là sự giúp đỡ và chỉ bảo tận tình, quý báu của PGS. TS Lê Ngọc
Hùng, Viện Chiến lược và Chương trình giáo dục đã trực tiếp hướng dẫn, giúp đỡ
tôi hoàn thành luận văn này.
Do điều kiện nghiên cứu còn hạn chế, trong luận văn không tránh khỏi thiếu
sót, rất mong tiếp tục nhận được sự chỉ dẫn và đóng góp ý kiến của các thầy giáo
cô giáo và các bạn đồng nghiệp.


Kinh tế – xã hội

6. THPT

Trung học phổ thông

7. THCS

Trung học cơ sở

8. UBND

Uỷ ban nhân dân

Footer Page 3 of 237.


Header Page 4 of 237.

MỤC LỤC
Trang
MỞ ĐẦU…………………………………………………………………………...

Chương 1: Cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu……………..

6
15

đề


cơ

bản

của

tài.......................................................

1.1.6. Sự tác động của huy động cộng đồng tham gia công tác giáo
dục

đến

các

lĩnh

vực

của

đời

sống

xã

25


1.3. Huy

động

THPT....................

Footer Page 4 of 237.

cộng

đồng

tham

gia

quản

lí

giáo


Header Page 5 of 237.

1.3.1. Sự cần thiết của việc thực hiện huy động cộng đồng tham gia
quản lý giáo dục THPT...........................................................................

32


Công

tác

giáo

dục

-

đào

ở

tỉnh

Thái

44

thành

phố

Thái

46

tạo




Header Page 6 of 237.

2.2.1. Nhận thức về huy động cộng đồng tham gia quản lý giáo dục
THPT.......................................................................................................

48

2.2.2. Kết quả của huy động cộng đồng tham gia quản lý giáo dục
THPT…………………………………………………………………...

54

2.2.3. Thực trạng sử dụng các biện pháp huy động cộng đồng tham gia
quản

lý

giáo

dục

THPT

trên

địa bàn

thành


67

3.2.3. Hoàn thiện cơ chế điều hành phối hợp giữa các lực lượng tham
gia quản lý giáo dục THPT…………………………………………….

Footer Page 6 of 237.

67


Header Page 7 of 237.

3.2.4. Nâng cao vai trò quản lý, tạo ra môi trường giáo dục thực sự
dân

chủ

và

lành

75

mạnh………………………………………………………
3.2.5. Huy động các nguồn lực cho sự phát triển giáo dục THPT cả về
quy mô và chất lượng..............................................................................
đề

82


87

TÀI LIỆU THAM KHẢO………………………………………………..

89

3.3.

Khảo

nghiệm

tính

khả

thi

của

các

biện

pháp

80

xuất.......................

gắn bó với cộng đồng, với xã hội, phải thể hiện được tư tưởng của nhân dân, do
dân, vì dân. Chỉ có như vậy, nhân dân mới chăm lo cho nhà trường và mới huy
động được nhân dân đóng góp trí tuệ, công sức, tiền của để phát triển giáo dục.
Khẳng định vai trò của giáo dục trong giai đoạn cách mạng mới, Nghị quyết Trung
ương 2 (khoá VIII) của Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam đã
nêu rõ: “Giáo dục là quốc sách hàng đầu, đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho phát
triển”. Để hoàn thành sứ mệnh mà Đảng và dân tộc ta giao phó, ngành giáo dục đào tạo cần có nhiều biện pháp khắc phục những bất cập trong thời gian qua, trong

Footer Page 8 of 237.


Header Page 9 of 237.

đó đẩy mạnh xã hội hoá công tác giáo dục, được coi là chủ trương quan trọng. Đại
hội Đảng lần thứ IX nhấn mạnh: “Thực hiện chủ trương xã hội hoá công tác giáo
dục, đa dạng hoá các hình thức đào tạo...”. Xã hội hoá công tác giáo dục là chủ
trương mang tính chiến lược nhằm huy động nguồn lực của xã hội để phát triển sự
nghiệp giáo dục, làm cho học vấn đến được toàn dân một cách phổ cập, ngày càng
nhiều hơn và do đó toàn dân sẽ đóng góp nhân lực, vật lực, tài lực làm cho giáo
dục ngày càng phát triển hơn.
Trung học phổ thông (THPT) là bậc học trong hệ thống giáo dục quốc
dân.Theo tinh thần của Luật giáo dục, công tác quản lý, chỉ đạo, phát triển giáo dục
THPT cần phải gắn bó với công tác huy đỘng cỘng đồng mới đem lại hiệu quả
cao. Giáo dục THPT cũng như sự nghiệp giáo dục cả nước đã và đang có những
bước chuyển đáng kể là nhờ một phần quan trọng nhà nước ta vận dụng đúng đắn
chủ trương xã hội hoá công tác giáo dục, huy động cộng đồng tham gia quản lý
giáo dục nói chung và THPT nói riêng.
- Thái Bình là một tỉnh nông nghiệp. Chỉ số HDI (tổng hợp chỉ số tuổi thọ,
chỉ số giáo dục, chỉ số GDP) đứng thứ 15/61 tỉnh thành trong cả nước. Với điều
kiện kinh tế – xã hội (KT-XH) như vậy thì việc xã hội hoá công tác giáo dục nói

2. Lịch sử vấn đề
Huy động cộng đồng đã có sức sống tiềm tàng trong truyền thống giáo dục
của nhân dân ta suốt chiều dài lịch sử. Tư tưởng “lấy dân làm gốc” đã được kết
tinh truyền thống và trở thành bản sắc độc đáo của dân tộc Việt Nam. “Dễ trăm
lần không dân cũng chịu, khó vạn lần dân liệu cũng xong”(Bác Hồ). Đảng ta đã
vận dụng rất sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, luôn nêu cao
khẩu hiệu “Cách mạng là sự nghiệp của quần chúng”, những tư tưởng đó được vận

Footer Page 10 of 237.


Header Page 11 of 237.

dụng có hiệu quả trong công tác giáo dục và trở thành sức sống tiềm tàng trong
truyền thống giáo dục Việt Nam.
Cách mạng tháng Tám (1945) thành công. “Đảng ta đã chủ trương giáo dục
là sự nghiệp của quần chúng”. Không đầy một tuần sau ngày độc lập, ba sắc lệnh
quan trọng về giáo dục được ban hành:
- Sắc lệnh 17/SL thành lập Nha bình dân học vụ.
- Sắc lệnh 19/SL quy định mọi làng phải có lớp học bình dân.
- Sắc lệnh 20/SL cưỡng bách học chữ Quốc ngữ không mất tiền;
Những sự kiện liên tiếp diễn ra sau ngày đất nước tuyên bố nền độc lập đã
định hình nhanh chóng nền giáo dục mới với một hệ thống quan điểm về tổ chức
quản lý giáo dục mà đến nay chúng vẫn có nguyên giá trị đó là: Dân chủ hoá về
mục tiêu phát triển; Dân tộc và đại chúng hoá về tổ chức đào tạo; Nhân văn hoá về
nội dung đào tạo; Khoa học hoá về phương pháp đào tạo; Xã hội hoá về quản lý
đào tạo. Người còn khởi động cho toàn dân sự hiếu học mới theo phương châm:
Những người chưa biết chữ càng gắng sức mà học, VỢ chưa biết thì chồng bảo,
em chưa biết thì anh bảo, người ăn, người làm chưa biết thì chủ bảo. Theo sự dẫn
dắt của Chủ tịch Hồ Chí Minh, nền giáo dục Việt Nam nhanh chóng đưa một dân

quyết số 05/NQ-CP của Chính phủ về đẩy mạnh xã hội hoá các hoạt
động giáo dục đào tạo, y tế, văn hoá, thể dục thể thao.
8. Đảng cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ
VII, VIII, IX, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
9. Hồ Chí Minh về vấn đề giáo dục (1999), NXB Giáo dục, Hà Nội.
10.Quốc hội n-ớc Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1998), Luật
Giáo dục, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội.

Footer Page 12 of 237.


Header Page 13 of 237.

11.Sở Giáo dục - Đào tạo tỉnh Thái Bình (2000), Báo cáo kết quả 4 năm
thực hiện Nghị quyết Trung -ơng 2 Khoá VIII về giáo dục - đào tạo
tỉnh Thái Bình (1996 2000).
12.Sở Giáo dục - Đào tạo tỉnh Thái Bình (2007), Báo cáo tổng kết năm
học 2006 2007 bậc học THPT tỉnh Thái Bình.
13.Sở Giáo dục - Đào tạo tỉnh Thái Bình (2007), Báo cáo thành tích về xã
hội hoá giáo dục tỉnh Thái Bình năm học 2006 2007.
14.Tỉnh uỷ Thái Bình (2006), Nghị quyết của đại hội Đảng bộ Thái Bình
khoá XVII.
15.Trung tâm nghiên cứu khoa học, tổ chức, quản lý (1999), Khoa học tổ
chức quản lý - Một số vấn đề lý luận thực tiễn, NXB Thống kê, Hà
Nội.
16.Uỷ ban nhân dân tỉnh Thái Bình (2002), Báo cáo về việc thực hiện
Nghị quyết 90 và Nghị định 73 của Chính phủ về ph-ơng h-ớng, chủ
tr-ơng, chính sách xã hội hoá giáo dục ở tỉnh Thái Bình.
17.Uỷ ban nhân dân tỉnh Thái Bình (2006), Báo cáo b-ớc đầu về xã hội
hoá giáo dục ở tỉnh Thái Bình.

trong thời kì công nghiệp hoá, hiện đại hoá, NXB Chính trị Quốc gia,
Hà Nội.
30.Phạm Minh Hạc (2002), Giáo dục thế giới đi vào thế kỷ XXI, NXB
Chính trị Quốc gia, Hà Nội.

Footer Page 14 of 237.


Header Page 15 of 237.

31.Đặng Xuân Hải (2003), Hệ thống giáo dục quốc dân và bộ máy quản
lý giáo dục đào tạo (tài liệu giảng dạy lớp cao học Quản lý giáo dục),
Khoa S- phạm, Đại học Quốc gia Hà Nội.
32.Đặng Xuân Hải (2003), Giáo dục trong mối quan hệ với cộng đồng xã
hội (tài liệu giảng dạy lớp cao học Quản lý giáo dục), Khoa S- phạm,
Đại học Quốc gia Hà Nội.
33.Bùi Hiển, Nguyễn Văn Giao, Nguyễn Hữu Quỳnh, Vũ Văn Tảo
(2001), Từ điển giáo dục học, NXB Từ điển bách khoa, Hà Nội.
34.Hà Sĩ Hồ (1985), Những bài giảng về quản lý tr-ờng học, NXB Giáo
dục, Hà Nội.
35.Nguyễn Văn Hộ (2002), Tính dân chủ trong nhà tr-ờng qua tìm hiểu
t- t-ởng giáo dục Chủ Tịch Hồ Chí Minh, Tạp chí Nghiên cứu giáo
dục.
36.Lê Ngọc Hùng (2006), Xã hội học giáo dục, NXB Lý luận chính trị,
Hà Nội.
37.Nguyễn Sinh Huy (1995), Xã hội hoá giáo dục một vấn đề lý luận và
thực tiễn, Tạp chí Nghiên cứu giáo dục.
38.Lê Khanh (1993), Một số vấn đề xã hội hoá giáo dục, Tạp chí Nghiên
cứu giáo dục.
39.Mai Hữu Khuê (1987), Những vấn đề cơ bản của khoa học quản lý,