BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ LAO ĐỘNG - THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG – XÃ HỘI

ĐINH THỊ THÙY LINH

HOẠT ĐỘNG CÔNG TÁC XÃ HỘI ĐỐI VỚI NẠN NHÂN BỊ BẠO
LỰC HỌC ĐƯỜNG TẠI CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ
THÔNG HUYỆN HẢI HÀ, TỈNH QUẢNG NINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ CÔNG TÁC XÃ HỘI

HÀ NỘI - 2017


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ LAO ĐỘNG - THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG – XÃ HỘI

ĐINH THỊ THÙY LINH

HOẠT ĐỘNG CÔNG TÁC XÃ HỘI ĐỐI VỚI NẠN NHÂN BỊ BẠO
LỰC HỌC ĐƯỜNG TẠI CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ
THÔNG HUYỆN HẢI HÀ, TỈNH QUẢNG NINH

Chuyên ngành: Công tác xã hội
Mã số : 60900101

hướng dẫn chỉ bảo tận tình và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện luận
văn này.
Xin chân thành bày tỏ lòng biết ơn đến toàn thể quý thầy, cô trong
Khoa Công tác xã hội và Khoa Sau đại học – Trường Đại học Lao động - Xã
hội đã tận tình truyền đạt những kiến thức quý báu, cũng như tạo mọi điều
kiện thuận lợi nhất cho tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn
thành luận văn.
Xin được gửi lời cảm ơn đến ban giám hiệu, các thầy cô và các em học
sinh trường THPT Quảng Hà và THPT Đường Hoa Cương đã tạo mọi điều
kiện để tôi có thể hoàn thành tốt luận văn này.
Một lần nữa xin chân thành cảm ơn!


i

MỤC LỤC
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT ...................................................................... iv
DANH MỤC BẢNG SỐ LIỆU .................................................................... v
DANH MỤC BIỂU ĐỒ ................................................................................ v
LỜI MỞ ĐẦU ............................................................................................... 1
1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu. …………………………………....1
2. Tổng quan tài liệu nghiên cứu.................................................................. 3
3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu ............................................................. 10
4. Đối tượng, khách thể nghiên cứu ........................................................... 10
5. Phạm vi nghiên cứu ................................................................................ 11
6. Ý nghĩa lý luận và ý nghĩa thực tiễn ...................................................... 11
7. Phương pháp nghiên cứu ....................................................................... 12
8. Kết cấu luận văn ..................................................................................... 14
CHƯƠNG 1. NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC XÃ HỘI
VỚI NẠN NHÂN BỊ BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG ...................................... 16

đường.. ........................................................................................................ 56
2.2.1. Nhận thức về tầm quan trọng của hoạt động công tác xã hội đối với nạn
nhân bị bạo lực học đường ........................................................................... 56
2.2.2. Các hoạt động công tác xã hội đối với nạn nhân bị bạo lực học
đường…. ...................................................................................................... 59
2.3. Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động công tác xã hội với
nạn nhân bị bạo lực học đường ................................................................. 83
2.3.1. Năng lực của người làm công tác xã hội học đường ............................ 83
2.3.2. Sự nhận thức của các em học sinh bị bao lực học đường..................... 86
2.3.3. Sự quan tâm của nhà trường................................................................ 90
2.3.4. Sự quan tâm của gia đình .................................................................... 92
2.3.5. Hệ thống chính sách, pháp luật của nhà nước ...................................... 94


iii

CHƯƠNG 3. ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP NÂNG CAO CÁC HOẠT ĐỘNG
CÔNG TÁC XÃ HỘI VỚI NẠN NHÂN BỊ BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG . 97
3.1. Quan điểm, chính sách trong công tác xã hội đối với nạn nhân bị bạo
lực học đường ............................................................................................. 97
3.1.1. Một số quan điểm, chính sách về công tác phòng chống bạo lực học
đường tại Việt Nam ...................................................................................... 97
3.1.2. Một số quan điểm chính sách về công tác xã hội............................... 101
3.2. Một số giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động công tác xã hội với nạn
nhân bị bạo lực học đường ....................................................................... 103
3.2.1. Hoàn thiện hệ thống luật pháp, chính sách về công tác xã hội học
đường.. ....................................................................................................... 103
3.2.2. Nâng cao chất lượng đội ngũ nhân viên, giáo viên làm công tác xã
hội…… ...................................................................................................... 105
3.2.3. Nâng cao nhận thức và sự quản lý của nhà trường, xây dựng môi trường


Số lượng

THCS

Trung học cơ sở

THPT

Trung học phổ thông

TL

Tỷ lệ


v

DANH MỤC BẢNG SỐ LIỆU VÀ BIỂU ĐỒ
Trang
Bảng 2.1. Đặc điểm khách thể nghiên cứu là học sinh bị

53

bạo lực học đường
Bảng 2.2. Các hoạt động công tác xã hội hỗ trợ nạn nhân

59

bị bạo lực học đường


mình bị BLHĐ qua chia sẻ của nạn nhân bị BLHĐ
DANH MỤC BIỂU ĐỒ
Trang
Biểu đồ 2.1. Đánh giá mức độ quan trọng về hoạt động

57

công tác xã hội đối với nạn nhân bị bạo lực học đường của
học sinh
Biểu đồ 2.2. Mức độ hiệu quả của hoạt động phòng ngừa
BLHĐ

62


1

LỜI MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
Sự phát triển của trẻ em quyết định không nhỏ đến vận mệnh của một
đất nước. Trẻ em luôn cần được sự quan tâm, chăm sóc và yêu thương của
toàn xã hội để có thể phát triển toàn diện. Cùng với sự phát triển về mặt kinh
tế, xã hội, văn hóa của đất nước. Quá trình xã hội hóa của cá nhân diễn ra
nhanh chóng, sự du nhập của lối sống và văn hóa phương Tây, kinh tế thị
trường cùng với các tệ nạn xã hội có tác động mạnh mẽ tới trẻ em, đặc biệt là
lứa tuổi vị thành niên – nhóm lứa tuổi có nhiều thay đổi về tâm sinh lý, luôn
nhạy cảm trước những biến động của xã hội.
Học sinh THPT gồm các em đa số từ lứa tuổi 16 – 18, là lứa tuổi vị
thành niên. Đây là giai đoạn phát triển đặc biệt của cuộc đời con người. Giai

năng động với các ngành dịch vụ du lịch và buôn bán kinh doanh. Hiện nay
trên địa bàn tỉnh nói chung và huyện Hải Hà nói riêng, ngành giáo dục đang
phải đối mặt với vấn đề liên quan đến bạo lực trong học đường. Thực trạng
bạo lực học đường tại hai điểm trường THPT Quảng Hà và THPT Đường Hoa
Cương diễn ra rất phức tạp, ở mức độ cao. Do vậy, yêu cầu đặt ra là cần có
những hoạt động phòng ngừa, ngăn chặn và giải quyết về mặt lâu dài với vấn
nạn này. Trong đó công tác xã hội học đường là một trong những biện pháp
can thiệp hữu hiệu, cần được đưa vào trường học và đẩy mạnh thực hiện.
Thông qua hoạt động trợ giúp của nhân viên công tác xã hội học đường sẽ
giúp cho các học sinh phòng ngừa và ngăn chặn bạo lực học đường, tiến tới
xây dựng môi trường học tập lành mạnh, an toàn và thân thiện.
Từ những thực tế trên đã gợi mở tác giả tiến hướng nghiên cứu đề tài
“Hoạt động công tác xã hội đối với nạn nhân bị bạo lực học đường tại các
trường trung học phổ thông huyện Hải Hà, tỉnh Quảng Ninh”


3

2. Tổng quan tài liệu nghiên cứu
2.1. Một số nghiên cứu trên thế giới
Một cuộc điều tra toàn quốc năm 2008 mang tên “Nhận thức về bạo lực
học đường” (Underdstanding school vilolence) được tiến hành hai năm một
lần bởi Trung tâm Ngăn chặn và Kiểm soát Dịch bệnh (Centers for Disease
Control and Prevention – CDC) qua khảo sát các học sinh trung học ở Hoa
Kỳ. Nghiên cứu sử dụng khái niệm: “Bạo lực học đường là bạo lực của những
thanh thiếu niên xảy ra trong khuôn viên nhà trường, trên đường từ nhà đến
trường hoặc từ trường về nhà, trong các sự kiện do nhà trường tổ chức hoặc
trong một sự kiện cụ thể nào đó mà nhà trường tổ chức. Một thanh thiếu niên
có thể là một nạn nhân, một thủ phạm, hoặc một nhân chứng của bạo lực học
đường”. Kết quả nghiên cứu cho thấy bạo lực học đường là một vấn đề lớn