ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

NGUYỄN THỊ MINH LÝ

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG PHỐI HỢP GIỮA
NHÀ TRƯỜNG VÀ GIA ĐÌNH TRONG ĐÁNH GIÁ
HỌC SINH Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC
THÀNH PHỐ HẠ LONG, TỈNH QUẢNG NINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2018


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

NGUYỄN THỊ MINH LÝ

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG PHỐI HỢP GIỮA
NHÀ TRƯỜNG VÀ GIA ĐÌNH TRONG ĐÁNH GIÁ
HỌC SINH Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC
THÀNH PHỐ HẠ LONG, TỈNH QUẢNG NINH
Ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 8.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: TS. Đỗ Thế Hưng


Mặc dù đã có nhiều cố gắng, nhưng luận văn không tránh khỏi những hạn
chế, thiếu sót. Tác giả xin trân trọng tiếp thu những ý kiến chỉ bảo, góp ý xây dựng
của các nhà khoa học, các thầy giáo, cô giáo đồng nghiệp để tiếp tục hoàn thiện luận
văn.
Xin trân trọng cảm ơn!
Tác giả

Nguyễn Thị Minh Lý


MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN.................................................................................................i
LỜI CẢM ƠN..................................................................................................... ii
MỤC LỤC..........................................................................................................iii
DANH MỤC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT........................................................... iv
DANH MỤC BẢNG........................................................................................... v
DANH MỤC BIỂU ĐỒ..................................................................................... vi
MỞ ĐẦU.................................................................................................................... 1
1. Lý do chọn đề tài............................................................................................. 1
2. Mục đích nghiên cứu....................................................................................... 2
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu.................................................................2
4. Giả thuyết khoa học.........................................................................................2
6. Phạm vi nghiên cứu.........................................................................................3
7. Phương pháp nghiên cứu.................................................................................3
8. Cấu trúc của luận văn...................................................................................... 4
Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG
PHỐI HỢP GIỮA NHÀ TRƯỜNG VÀ GIA ĐÌNH TRONG
ĐÁNH GIÁ HỌC SINH Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC..............................6
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề................................................................... 6
1.2. Một số khái niệm cơ bản........................................................................... 8

1.5.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý hoạt động phối hợp giữa
nhà trường và gia đình trong đánh giá học sinh tiểu học........................ 22
Kết luận chương 1............................................................................................. 24
Chương 2. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG PHỐI HỢP GIỮA
NHÀ TRƯỜNG VÀ GIA ĐÌNH TRONG ĐÁNH GIÁ HỌC SINH Ở
CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC THÀNH PHỐ HẠ LONG, TỈNH
QUẢNG NINH.............................................................................................. 25

2.1.

Khái quát về nghiên cứu thực trạng........................................................ 25

2.1.1. Một số nét về địa bàn nghiên cứu............................................................25
2.1.2. Mục đích khảo sát....................................................................................27
2.1.3. Phạm vi, đối tượng khảo sát....................................................................27
2.1.4. Nội dung khảo sát....................................................................................27
2.2.

Thực trạng hoạt động phối hợp giữa nhà trường và gia đình trong đánh
giá học sinh ở các trường tiểu học thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh ...29

2.2.1. Nhận thức của cán bộ, giáo viên và CMHS về lực lượng tham gia
đánh giá học sinh tiểu học....................................................................... 29
2.2.2. Nhận thức về mục đích của việc phối hợp giữa nhà trường và gia
đình trong đánh giá học sinh tiểu học......................................................31
2.2.3. Mức độ thực hiện hoạt động phối hợp giữa nhà trường và gia đình
trong đánh giá học sinh tiểu học..............................................................33
2.2.4. Các nội dung phối hợp giữa nhà trường và gia đình trong đánh giá
học sinh tiểu học......................................................................................34


3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn..........................................................52
3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả.......................................................... 52
3.2. Các biện pháp quản lý hoạt động phối hợp giữa nhà trường và gia
đình trong đánh giá học sinh ở các trường tiểu học thành phố Hạ
Long, tỉnh Quảng Ninh............................................................................52

v


3.2.1. Tổ chức truyền thông liên tục để nâng cao nhận thức cho cán bộ
quản lý, giáo viên, gia đình về đánh giá học sinh và hoạt động phối
hợp giữa nhà trường với gia đình trong đánh giá học sinh......................52
3.2.2. Tổ chức áp dụng công khai, minh bạch và có sự tham gia của các bên
liên quan để xây dựng kế hoạch phối hợp giữa nhà trường và gia
đình trong đánh giá học sinh................................................................... 55
3.2.3. Chỉ đạo đổi mới, lựa chọn những hình thức phù hợp và hiệu quả trong
phối hợp giữa nhà trường và gia đình để đánh giá học sinh tiểu học đảm
bảo các yêu cầu: khách quan, chính xác, minh bạch, tin cậy ...57
3.2.4. Chỉ đạo phát huy vai trò chủ động, tự giác, tích cực của giáo viên chủ
nhiệm trong việc phối hợp với gia đình để đánh giá học sinh.................65
3.2.5. Kiểm tra, giám sát có sự tham gia của nhà trường và gia đình đối với
hoạt động phối hợp trong đánh giá học sinh........................................... 67
3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp.................................................................69
3.4. Khảo nghiệm về tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp..............70
Kết luận chương 3............................................................................................. 75
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ................................................................. 76
1. Kết luận......................................................................................................... 76
2. Khuyến nghị.................................................................................................. 77
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO....................................................... 79
PHỤ LỤC

giá học sinh tiểu học......................................................................33
Bảng 2.4. Ý kiến của cán bộ, giáo viên và CMHS về mức độ thực hiện
các nội dung phối hợp giữa nhà trường và gia đình trong đánh
giá học sinh tiểu học......................................................................34
Bảng 2.5. Ý kiến của cán bộ, giáo viên và CMHS về mức độ thực hiện
các cách thức phối hợp giữa nhà trường và gia đình trong
đánh giá học sinh tiểu học.............................................................36
Bảng 2.6. Ý kiến của cán bộ, giáo viên và CMHS về mức độ thực hiện
và hiệu quả của các hình thức phối hợp giữa nhà trường và
gia đình trong đánh giá học sinh tiểu học......................................37
Bảng 2.7. Ý kiến của cán bộ, giáo viên về các yếu tố ảnh hưởng đến
hiệu quả hoạt động phối hợp giữa nhà trường và gia đình
trong đánh giá học sinh tiểu học....................................................42
Bảng 2.8. Ý kiến của cán bộ, giáo viên về thực trạng lập kế hoạch hoạt
động phối hợp giữa nhà trường và gia đình trong đánh giá
học sinh tiểu học............................................................................44
Bảng 2.9. Ý kiến của cán bộ, giáo viên về thực trạng tổ chức thực hiện
kế hoạch hoạt động phối hợp giữa nhà trường và gia đình
trong đánh giá học sinh tiểu học....................................................45
Bảng 2.10. Ý kiến của cán bộ, giáo viên về kết quả thực hiện các nội
dung chỉ đạo thực hiện hoạt động phối hợp giữa nhà trường
và gia đình trong đánh giá học sinh tiểu học.................................46
Bảng 2.11. Ý kiến của cán bộ, giáo viên về kết quả kiểm tra, giám sát
việc thực hiện hoạt động phối hợp giữa nhà trường và gia
đình trong đánh giá học sinh tiểu học........................................... 48
Bảng 3.1. Bảng tổng hợp tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp ...71


DANH MỤC BIỂU ĐỒ
Biểu đồ 2.1. Nhận thức của cán bộ, giáo viên và CMHS về lực lượng tham gia

việc đánh giá, xếp loại đối với học sinh. Mặt khác, việc này thể hiện sự cộng hưởng
về trách nhiệm của nhà trường và gia đình trong việc giáo dục thế hệ trẻ.
Đây là yêu cầu mới mẻ, khác với cách làm truyền thống nên trong quá trình
thực hiện, các trường tiểu học trên toàn quốc nói chung và ở các trường tiểu học trên
địa bàn thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh gặp không ít khó

1


khăn đặc biệt trong việc phối hợp với gia đình để đánh giá học sinh. Đội ngũ cán bộ
quản lý và giáo viên còn gặp nhiều lúng túng do chưa tìm ra những hình thức phối
hợp hiệu quả để CMHS tham gia tích cực vào quá trình đánh giá. Ngoài ra, ở nhiều
nhà trường, việc tham gia đánh giá của cha, mẹ học sinh vẫn còn hình thức, chưa
được coi trọng. Chính vì vậy, có những trường hợp CMHS không đồng ý với ý kiến
đánh giá của giáo viên nên có những phản ứng trái chiều hoặc có tâm lý kì vọng vào
con cái nên tác động đến giáo viên để có kết quả đánh giá cao hơn mức thực tế học
sinh đạt được. Việc đánh giá vì vậy chưa đảm bảo được yêu cầu toàn diện, khách
quan và công bằng.
Xuất phát từ những lý do trên, tôi đã chọn đề tài "Quản lý hoạt động
phối hợp giữa nhà trường và gia đình trong đánh giá học sinh ở các trường
tiểu học thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh" để nghiên cứu cho luận văn
tốt nghiệp của mình.
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng quản lý hoạt động phối hợp giữa
nhà trường và gia đình trong đánh giá học sinh ở các trường tiểu học thành phố Hạ
Long, tỉnh Quảng Ninh, đề tài đề xuất một số biện pháp quản lý nhằm nâng cao hiệu
quả quản lý hoạt động phối hợp giữa nhà trường và gia đình trong đánh giá học sinh
tiểu học, từ đó, góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục học sinh của các nhà trường.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu

Khách thể khảo sát: Các cán bộ quản lý, giáo viên, CMHS của các trường
tiểu học trên địa bàn thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
7. Phương pháp nghiên cứu
7.1. Phương pháp nghiên cứu lý luận
Nghiên cứu và tổng hợp các tài liệu lý luận, hệ thống hóa những chủ trương,
nghị quyết của Đảng và Nhà nước, các thông tư, chỉ thị của Bộ Giáo dục và đào tạo
(GD&ĐT) có liên quan đến vấn đề nghiên cứu; tham khảo các


luận văn cùng chuyên ngành và các tài liệu khác về đánh giá học sinh tiểu học, về
hoạt động phối hợp giữa nhà trường và gia đình nói chung và trong đánh giá học
sinh tiểu học nói riêng để xây dựng khung lý thuyết cho đề tài.
7.2. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
7.2.1. Phương pháp điều tra viết: Xây dựng các mẫu phiếu điều tra để
thu thập thông tin thực tiễn từ cán bộ quản lý, giáo viên và CMHS về quản lý
hoạt động phối hợp giữa nhà trường và gia đình trong đánh giá học sinh, trên
cơ sở đó phân tích và đánh giá thực trạng vấn đề này.
7.2.2. Phương pháp phỏng vấn: Tiến hành phỏng vấn một số cán bộ
quản lý, giáo viên, CMHS về thực trạng phối hợp giữa nhà trường và gia đình
trong đánh giá học sinh tiểu học nhằm thu thập thông tin bổ sung sau khi khảo
sát bằng phiếu điều tra.
7.2.3. Phương pháp quan sát: Quan sát quá trình tổ chức phối hợp giữa
nhà trường và gia đình trong đánh giá học sinh ở các trường tiểu học thành phố
Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh nhằm rút ra các nhận xét về thực trạng quản lý hoạt
động này.
7.2.4. Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động: Nghiên cứu hồ sơ
quản lý đánh giá học sinh của các trường thuộc phạm vi nghiên cứu để từ đó rút
ra các nhận xét về hoạt động phối hợp giữa nhà trường và gia đình trong đánh
giá học sinh ở các trường tiểu học thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh.
7.3. Các phương pháp bổ trợ: Sử dụng toán thống kê để xử lý các số liệu

dục người Ucraina, nếu gia đình và nhà trường không có sự hợp tác để thống
nhất mục đích, nội dung giáo dục thì sẽ dẫn đến tình trạng gia đình một
đường, nhà trường một nẻo.
Trong lịch sử giáo dục ở nước ta, từ lâu giữa nhà trường và gia đình đã
có sự phối hợp chặt chẽ trong việc giáo dục trẻ. Chủ tịch Hồ Chí Minh, người
đã khai sinh và đặt nền móng cho nền giáo dục mới của Việt Nam đã nhấn
mạnh đến tầm quan trọng về trách nhiệm của nhà trường phải tổ chức phối hợp
với gia đình. Tại hội nghị cán bộ Đảng trong ngành giáo dục tháng 6/1957, Bác
căn dặn: "Phải mật thiết liên hệ với gia đình học trò. Bởi vì giáo dục trong nhà
trường chỉ là một phần, còn cần có sự giáo dục ngoài xã hội và trong gia đình
để cho việc giáo dục trong nhà trường được tốt hơn.Giáo dục trong nhà trường
dù tốt mấy nhưng thiếu giáo dục trong gia đình và ngoài xã hội thì kết quả
cũng không hoàn toàn" [11].
Nhiều công trình nghiên cứu về việc phối hợp giữa hai lực lượng giáo dục là
nhà trường với gia đình đã được thực hiện, có thể kể đến: “Xã hội hoá công tác giáo
dục” (Phạm Minh Hạc tổng chủ biên), “Giáo dục học - Một số


vấn đề lý luận và thực tiễn” (Hà Thế Ngữ), “Thực hành tổ chức hoạt động giáo dục”
(Hà Nhật Thăng), “Suy nghĩ về trách nhiệm của gia đình đối với việc giáo dục thiếu
niên nhi đồng” (Nguyễn Đức Minh), “Những quan điểm phương pháp luận của việc
liên kết giáo dục giữa nhà trường, gia đình và xã hội trong quá trình giáo dục đạo
đức cho học sinh hiện nay” (Nguyễn Thị Kỷ), "Phối hợp việc giáo dục gia đình với
nhà trường và các thể chế xã hội khác” (Phạm Khắc Chương chủ biên)… Các công
trình nghiên cứu đã khẳng định gia đình có vai trò quyết định trong việc giáo dục thế
hệ trẻ và sự phối hợp giữa giáo dục nhà trường và giáo dục gia đình là không thể
thiếu trong quá trình giáo dục trẻ
Trong giai đoạn hiện nay, môi trường giáo dục xã hội ngày càng phức tạp với
những ảnh hưởng tiêu cực của nền kinh tế thị trường, sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà
trường và gia đình trong việc giáo dục thế hệ trẻ càng trở nên cấp bách. Chính vì

chất kỹ thuật, tài chính, đầu tư khoa học-công nghệ và thông tin bên trong
trường và được huy động từ bên ngoài trường dựa vào luật, chính sách, cơ chế
và chuẩn hiện có” [8].
Vậy, quản lý nhà trường thực chất là tác động có định hướng, có kế hoạch của
chủ thể quản lý lên tất cả các nguồn lực, nhằm đẩy mạnh hoạt động của nhà trường
theo nguyên lý giáo dục và tiến tới mục tiêu giáo dục.
1.2.4. Đánh giá học sinh tiểu học
Đánh giá là quá trình hình thành những nhận định, phán đoán về kết quả công
việc dựa vào sự phân tích những thông tin thu được, đối chiếu với những mục tiêu,
tiêu chuẩn đề ra, nhằm đề xuất những quyết định thích hợp để cải thiện thực trạng,
điều chỉnh nâng cao chất lượng và hiệu quả công việc.
Trong giáo dục học, đánh giá được hiểu là quá trình hình thành những nhận
định, phán đoán về kết quả công việc, dựa vào sự phân tích những thông tin thu hồi
được đối chiếu với mục tiêu, tiêu chuẩn đã đề ra, nhằm đề xuất những quyết định
thích hợp để cải thiện thực trạng, điều chỉnh, nâng cao chất lượng và hiệu quả công
tác giáo dục.
Về đánh giá học sinh tiểu học, tại điều 2 của Quy định đánh giá học sinh tiểu
học, ban hành kèm theo Thông tư số 22/2016/TT-BGDĐT ngày 22 tháng 9


năm 2016 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT nêu rõ: "Đánh giá học sinh tiểu học là
những hoạt động quan sát, theo dõi, trao đổi, kiểm tra, nhận xét quá trình học
tập, rèn luyện của học sinh; tư vấn, hướng dẫn, động viên học sinh; nhận xét
định tính hoặc định lượng về kết quả học tập, rèn luyện, sự hình thành và phát
triển một số năng lực, phẩm chất của học sinh tiểu học" [2].
Như vậy, đánh giá học sinh tiểu học là quá trình hình thành những nhận định,
rút ra những kết luận hoặc phán đoán về kết quả học tập, rèn luyện, sự hình thành và
phát triển một số năng lực, phẩm chất của học sinh tiểu học dựa trên cơ sở phân tích
những thông tin thu được, đối chiếu với những mục tiêu, tiêu chuẩn đã đề ra thông
qua quá trình học tập các môn học cũng như các hoạt động khác của học sinh.

Cũng như ở các quá trình giáo dục khác, kiểm tra đánh giá là một bộ phận hợp
thành không thể thiếu trong quá trình giáo dục tiểu học. Kiểm tra, đánh giá cung cấp
các thông tin về kết quả học tập, rèn luyện, hình thành và phát triển một số năng lực,
phẩm chất của học sinh. Nó là khâu cuối cùng đồng thời khởi đầu cho một chu trình
kín tiếp theo với một chất lượng cao hơn. Nhà quản lý cần nhận thức đúng đắn về vị
trí và tầm quan trọng của việc đánh giá học sinh tiểu học, có giải pháp khắc phục các
nhược điểm của hiện trạng đánh giá nhằm phản ánh chân thực chất lượng và hiệu
quả đào tạo
1.3.1.2. Mục đích đánh giá học sinh tiểu học
- Giúp giáo viên điều chỉnh, đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức
hoạt động dạy học, hoạt động trải nghiệm ngay trong quá trình và kết thúc mỗi
giai đoạn dạy học, giáo dục; kịp thời phát hiện những cố gắng, tiến bộ của học
sinh để động viên, khích lệ và phát hiện những khó khăn chưa thể tự vượt qua
của học sinh để hướng dẫn, giúp đỡ; đưa ra nhận định đúng những ưu điểm nổi
bật và những hạn chế của mỗi học sinh để có giải pháp kịp thời nhằm nâng cao
chất lượng, hiệu quả hoạt động học tập, rèn luyện của học sinh; góp phần thực
hiện mục tiêu giáo dục tiểu học.
- Giúp học sinh có khả năng tự nhận xét, tham gia nhận xét; tự học, tự
điều chỉnh cách học; giao tiếp, hợp tác; có hứng thú học tập và rèn luyện để
tiến bộ.


- Giúp CMHS hoặc người giám hộ tham gia đánh giá quá trình và kết
quả học tập, rèn luyện, quá trình hình thành và phát triển năng lực, phẩm chất
của con em mình; tích cực hợp tác với nhà trường trong các hoạt động giáo dục
học sinh.
- Giúp cán bộ quản lý giáo dục các cấp kịp thời chỉ đạo các hoạt động
giáo dục, đổi mới phương pháp dạy học, phương pháp đánh giá nhằm đạt hiệu
quả giáo dục.
1.3.1.3. Yêu cầu đánh giá học sinh tiểu học

hỗ trợ, điều chỉnh kịp thời, nhằm thúc đẩy sự tiến bộ của học sinh theo mục tiêu giáo
dục tiểu học.
Đánh giá thường xuyên về học tập:
- Giáo viên dùng lời nói chỉ ra cho học sinh biết được chỗ đúng, chỗ
chưa đúng và cách sửa chữa; viết nhận xét vào vở hoặc sản phẩm của học sinh
khi cần thiết có biện pháp cụ thể giúp đỡ kịp thời.
- Học sinh tự nhận xét và tham gia nhận xét sản phẩm học tập của bạn,
nhóm bạn trong quá trình thực hiện các nhiệm vụ học tập để học và làm tốt hơn.
- Khuyến khích CMHS trao đổi với giáo viên về các nhận xét, đánh giá
học sinh bằng các hình thức phù hợp và phối hợp với giáo viên động viên, giúp
đỡ học sinh học tập, rèn luyện.
Đánh giá thường xuyên về năng lực, phẩm chất:
- Giáo viên căn cứ vào các biểu hiện về nhận thức, kĩ năng, thái độ của
học sinh ở từng năng lực, phẩm chất để nhận xét, có biện pháp giúp đỡ kịp thời;
- Học sinh được tự nhận xét và được tham gia nhận xét bạn, nhóm bạn về
những biểu hiện của từng năng lực, phẩm chất để hoàn thiện bản thân;
- Khuyến khích CMHS trao đổi, phối hợp với giáo viên động viên, giúp
đỡ học sinh rèn luyện và phát triển năng lực, phẩm chất.
b. Đánh giá định kì
Đánh giá định kì là đánh giá kết quả giáo dục của học sinh sau một giai đoạn
học tập, rèn luyện, nhằm xác định mức độ hoàn thành nhiệm vụ học tập