TIÊU CHUN VIT NAM TCVN ISO 14001: 2005; TCVN ISO 14004: 2005;
TCVN ISO 14010: 1997 ÷ TCVN ISO 14012: 1997;
TCVN ISO 14020: 2000; TCVN ISO 14021: 2003;
TCVN ISO 14024: 2005; TCVN ISO 14025: 2003;
TCVN ISO 14040: 2000; TCVN ISO 14041: 2000
TCVN ISO 14050: 2000
CÁC TIÊU CHUN NHÀ NƯC VIT NAM
H THNG QUN LÝ MÔI TRƯNG
chung
185
•

TCVN ISO 14011: 1997
ISO 14011: 1996
Hưng dn ñánh giá môi trưng - Th tc ñánh
giá. ðánh giá h thng qun lý môi trưng
193
•

TCVN ISO 14012: 1997
ISO 14012: 1996
Hưng dn ñánh giá môi trưng - Chun c trình
ñ ñi vi chuyên gia ñánh giá môi trưng
203
•

TCVN ISO 14020: 2000
ISO 14020: 1998
Nhãn môi trưng và công b môi trưng -
Nguyên tc chung
209
•

TCVN ISO 14021: 2003
ISO 14021: 1999
Nhãn môi trưng và công b v môi trưng - T
công b v môi trưng (ghi nhãn môi trưng kiu
II)

ISO 14050: 1998
Qun lý môi trưng - T" vng

Li nói ñu
TCVN ISO 14001: 2005 thay th# TCVN ISO 14001: 1998;
TCVN ISO 14004: 2005 thay th# TCVN ISO 14004: 1997.
TCVN ISO 14001: 2005 hoàn toàn tương ñương vi ISO 14001: 2004
TCVN ISO 14004: 2005 hoàn toàn tương ñương vi ISO 14004: 2004
TCVN ISO 14010: 1997 hoàn toàn tương ñương vi ISO 14010: 1996
TCVN ISO 14011: 1997 hoàn toàn tương ñương vi ISO 14011: 1996
TCVN ISO 14012: 1997 hoàn toàn tương ñương vi ISO 14012: 2006
TCVN ISO 14020: 2000 hoàn toàn tương ñương vi ISO 14020: 1998
TCVN ISO 14021: 2003 hoàn toàn tương ñương vi ISO 14021: 1999
TCVN ISO 14024: 2005 hoàn toàn tương ñương vi ISO 14024: 1999
TCVN ISO 14025: 2003 ñưc ch%p nhn hoàn toàn t" Báo cáo k
thut ISO/TR 14025: 2000
TCVN ISO 14040: 2003 hoàn toàn tương ñương vi ISO 14040: 1997
TCVN ISO 14041: 2000 hoàn toàn tương ñương vi ISO 14041: 1998
TCVN ISO 14050: 2000 hoàn toàn thương ñương vi ISO 14050: 1998
TCVN ISO 14001: 2005; TCVN ISO 14004: 2005; TCVN ISO 14010:
1997 ÷ TCVN ISO 14012: 1997; TCVN ISO 14020: 2000; TCVN ISO
14021: 2003; TCVN ISO 14024: 2005; TCVN ISO 14025: 2003; TCVN ISO
14040: 2000; TCVN ISO 14041: 2000; TCVN ISO 14050: 2000 do Ban k
thut Tiêu chun TCVN/TC/207 Qun lý môi trưng biên so!n, Tng cc
Tiêu chun - ðo lưng - Ch%t lưng ñ ngh , B Khoa h&c công ngh và môi
trưng ban hành.

TIÊU CHUN VIT NAM
nh)ng y#u t ca mt h thng qun lý môi trưng có hiu qu (EMS) mà có
th tích hp vi các yêu cu qun lý khác và h tr cho t chc ñ!t ñưc các
mc tiêu môi trưng và kinh t#. Nh)ng tiêu chun này cũng ging như các
tiêu chun khác là không nh,m s. dng ñ t!o ra hàng rào thương m!i phi
thu# quan ho'c gia tăng hay thay ñi trách nhim pháp lý ca mt t chc.
Tiêu chun này quy ñ nh các yêu cu ca mt h thng qun lý môi
trưng nh,m h tr cho t chc trin khai và thc hin chính sách và các mc
tiêu có tính ñ#n các yêu cu pháp lut và thông tin v các khía c!nh môi
trưng có ý nghĩa. Tiêu chun này nh,m áp dng cho t%t c các lo!i hình và
quy mô t chc và thích hp vi các ñiu kin ñ a lý, văn hoá và xã hi khác
nhau. Cơ s1 ca cách ti#p cn này ñưc nêu 1 hình 1. Thành công ca h
thng ph thuc vào s cam k#t ca t%t c các c%p và b phn chc năng, ñ'c
bit là ca c%p qun lý cao nh%t. Mt h thng kiu này giúp cho t chc trin
khai chính sách môi trưng, thi#t lp các mc tiêu các quá trình ñ ñ!t ñưc
các ni dung cam k#t trong chính sách, ti#n hành ho!t ñng cn thi#t ñ ci
ti#n hiu qu qun lý ca mình và chng minh s phù hp ca h thng vi
các yêu cu ca tiêu chun này. Mc ñích tng th ca tiêu chun này là h
tr cho bo v môi trưng và ngăn ng"a ô nhi2m cân b,ng vi các nhu cu
kinh t# - xã hi. Cn lưu ý r,ng nhiu yêu cu ca h thng qun lý môi
trưng có th ñưc ñ cp ñ3ng thi ho'c xem xét l!i vào b%t c thi gian
nào.
Bn tiêu chun xu%t bn ln th hai này tp trung vào vic làm rõ bn
tiêu chun xu%t bn ln th nh%t, và ñã ti#n hành xem xét ñúng theo các ñiu
kin ca tiêu chun TCVN ISO 9001 nh,m tăng tính tương thích ca hai tiêu
chun vì li ích ca cng ñ3ng ngưi s. dng.

Chú thích: Tiêu chun này da trên phương pháp lun là Lp k# ho!ch
- Thc hin - Kim tra - Hành ñng khc phc (Plan - Do - Check -
Act/PDCA). PDCA có th ñưc mô t tóm tt như sau:
- Lp k# ho!ch (P): Thi#t lp các mc tiêu và các quá trình cn thi#t ñ

trưng thích hp.
Hưng dn và h tr các k thut qun lý môi trưng là thuc ni dung
các tiêu chun khác, riêng nh)ng hưng dn v qun lý môi trưng dưi d!ng
văn bn do ban k thut ISO/TC 207 xây dng. B%t kỳ các vin dn ñ#n các
tiêu chun khác ch- mang tính ch%t tham kho.
Tiêu chun này ch- bao g3m nh)ng yêu cu có th ñưc ñánh giá mt
cách khách quan. Nh)ng t chc nào có yêu cu hưng dn tng quát hơn v
các v%n ñ rng hơn ca h thng qun lý môi trưng cn tham kho TCVN
ISO 14004.
Tiêu chun này không ñ ra các yêu cu tuyt ñi cho k#t qu ho!t
ñng môi trưng vưt quá các cam k#t, trong chính sách môi trưng, tuân th
theo các yêu cu pháp lut và các yêu cu khác mà t chc tán thành, cam k#t
ngăn ng"a ô nhi2m và ci ti#n liên tc. Do vy, hai t chc cùng ti#n hành các
ho!t ñng ging nhau nhưng có k#t qu ho!t ñng khác nhau thì có th c hai
cùng phù hp vi các yêu cu ca tiêu chun này.
Vic ch%p nhn và áp dng mt lo!t các k thut qun lý môi trưng
theo cách thc có h thng có th góp phn ñ!t k#t qu ti ưu cho t%t c các
bên h)u quan. Tuy nhiên, ch%p nhn tiêu chun này t bn thân nó s( chưa
ñm bo cho ñưc k#t qu môi trưng ti ưu. ð ñ!t ñưc các mc tiêu môi
trưng, h thng qun lý môi trưng có th khuy#n khích các t chc xem xét
áp dng k thut tt nh%t có s5n khi thích hp và kh thi v m't kinh t#, và
tính toán mt cách ñy ñ chi phí - hiu qu ca các k thut như vy.
Tiêu chun này không bao g3m các yêu cu c th cho nh)ng h thng
qun lý khác như h thng ch%t lưng, an toàn và sc kho6 ngh nghip, qun
lý tài chính và qun lý ri ro, m'c dù các ñiu khon ca nó có th ñưc
tương ng ho'c tích hp vi các y#u t ca các h thng qun lý khác. Mt
tro chc có th ñiu ch-nh (các) h thng qun lý hin có ca mình ñ thi#t
lp mt h thng qun lý môi trưng phù hp vi các yêu cu ca tiêu chun
này. Tuy nhiên, phi th%y r,ng vic áp dng các y#u t khác nhau ca h
thng qun lý là có th không ging nhau vì còn tuỳ thuc vào mc ñích ñã

thng qun lý môi trưng nào. Mc ñ áp dng ph thuc vào các y#u t như
chính sách môi trưng ca t chc, bn ch%t ca các ho!t ñng, sn phm và
d ch v ca t chc, v trí và các ñiu kin thc hin chc năng ca t chc.
Trong Ph lc A cũng nêu ra hưng dn tham kho v s. dng tiêu chun
này.
2. Tài liu vin dn
Không có tài liu vin dn. ðiu này ñưa vào nh,m gi) cách ñánh s
th t như trong ln xu%t bn trưc (TCVN ISO 14001: 1998).
3. Thut ng và ñnh nghĩa
Trong tiêu chun này, áp dng các thut ng) và ñ nh nghĩa sau:
3.1.
Chuyên gia ñánh giá (auditor)
Ngưi có năng lc ñ ti#n hành mt cuc ñánh giá.
(TCVN ISO 9000: 2000, 3.9.9).
3.2
Ci tin liên tc (continual improvement)
Quá trình l'p l!i ñ nâng cao h thng qun lý môi trưng (3.8) nh,m
ñ!t ñưc nh)ng ci ti#n trong kt qu hot ñng môi trưng (3.10) tng th
và nh%t quán vi chính sách môi trưng (3.11) ca t ch!c (3.16).
Chú thích: Quá trình này không nh%t thi#t phi ñưc ti#n hành mt cách
ñ3ng thi 1 t%t c các lĩnh vc ho!t ñng.
3.3
Hành ñng kh"c phc (corrective action)
Hành ñng lo!i b+ nguyên nhân ca s# không phù h$p (3.15) ñã ñưc
phát hin.
3.4.
Tài liu (document)
Thông tin và phương tin h tr thông tin.
Chú thích 1: Phương tin có th là gi%y, ñĩa t", bn ñin t. hay ñĩa
quang, nh hay mu gc hay m&i s k#t hp ca chúng.

3.9
Mc tiêu môi trưng (environmental objective)
Mc ñích tng th v môi trưng, phù hp vi chính sách môi trưng
(3.11) mà t ch!c (3.16) t ñ't ra cho mình nh,m ñ!t ti.
3.10
Kt qu hot ñng môi trưng (environmental performance)
Các k#t qu có th ño ñưc v s qun lý các khía cnh môi trưng
(3.6) ca mt t ch!c (3.16).
Chú thích: Trong khuôn kh mt h thng qun lý môi trưng (3.8),
các k#t qu có th ño ñưc là da trên chính sách môi trưng (3.11), mc
tiêu môi trưng (3.9), ch% tiêu môi trưng (3.12) ca mt t ch!c 93.16) và
các yêu cu khác v k#t qu ho!t ñng môi trưng.
3.11.
Chính sách môi trưng (environmental policy)
Tuyên b mt cách chính thc ca lãnh ñ!o c%p cao nh%t v ý ñ3 và
ñ nh hưng chung ñi vi kt qu hot ñng môi trưng (3.10) ca mt t
ch!c (3.16).
Chú thích - Chính sách môi trưng t!o ra khuôn kh cho hành ñng và
ñ nh ra các mc tiêu môi trưng (3.9), ch% tiêu môi trưng (3.12).
3.12
Ch% tiêu môi trưng (environmental target)
Yêu cu c th, kh thi v k#t qu thc hin ñi vi mt t ch!c (3.16)
ho'c các b phn ca nó, yêu cu này xu%t phát t" các mc tiêu môi trưng
(3.9) và cn phi ñ ra, phi ñ!t ñưc ñ vươn ti các mc tiêu ñó.
3.13
Bên hu quan (interested party)
Cá nhân ho'c nhóm liên quan ñ#n ho'c b nh hư1ng t" kt qu hot
ñng môi trưng (3.10) ca mt t ch!c (3.16).
3.14
ðánh giá ni b (internal audit)

lo!i b+ t" ngu3n, thay ñi quá trình, sn phm ho'c d ch v, s. dng có hiu
qu ngu3n tài nguyên, thay th# vt liu và năng lưng, tái s. dng, phc h3i,
tái sinh, tái ch# và x. lý.
3.19
Th tc (Procedure)
Cách thc ñưc quy ñ nh ñ ti#n hành mt ho!t ñng ho'c mt quá
trình.
Chú thích 1: Th tc có th ñưc lp thành văn bn ho'c không.
Chú thích 2: Ch%p nhn theo TCVN ISO 9000: 2000, 3.4.5.
3.20
H* sơ (record)
Tài liu (3.4) công b các k#t qu ñ!t ñưc hay cung c%p b,ng chng
v ho!t ñng ñưc thc hin.
Chú thích: Ch%p nhn theo TCVN ISO 9000: 2000, 3.7.6.
4. Yêu cu ca h thng qun lý môi trưng
4.1. Yêu cu chung
T chc phi thi#t lp lp thành văn bn, thc hin, duy trì và ci ti#n
liên tc h thng qun lý môi trưng phù hp vi các yêu cu ca tiêu chun
này và xác ñ nh cách thc ñ ñáp ng ñy ñ các yêu cu ñó.
T chc phi xác ñ nh và lp thành văn bn ph!m vi ca h thng qun
lý môi trưng ca mình.
4.2. Chính sách môi trưng
Ban lãnh ñ!o phi xác ñ nh chính sách môi trưng ca t chc và ñm
bo trong ph!m vi ñã xác ñ nh ca h thng qun lý môi trưng ca mình
chính sách ñó:
a) phù hp vi bn ch%t, quy mô và tác ñng môi trưng ca các ho!t
ñng, sn phm và d ch v ca t chc ñó,
b) có cam k#t ci ti#n liên tc và ngăn ng"a ô nhi2m,
c) có cam k#t tuân th các yêu cu ca pháp lut và vi các yêu cu
khác mà t chc phi tuân th liên quan ti các khía c!nh môi trưng ca

và duy trì h thng qun lý môi trưng cho mình.
4.3.3. Mc tiêu, ch% tiêu và chương trình
T chc phi thi#t lp, thc hin và duy trì các mc tiêu và ch- tiêu môi
trưng b,ng văn bn, 1 t"ng c%p ho'c b phn chc năng thích hp trong t
chc.
Các mc tiêu và ch- tiêu phi ño ñưc khi có th và nh%t quán vi chính
sách môi trưng, bao g3m các cam k#t ngăn ng"a ô nhi2m, tuân th các yêu
cu pháp lut và các yêu cu khác mà t chc tán thành, và ci ti#n liên tc.
Khi thi#t lp và soát xét l!i các mc tiêu và ch- tiêu ca mình, t chc
phi xem xét ñ#n các yêu cu v pháp lut và các yêu cu khác mà t chc tán
thành, và các khía c!nh môi trưng có ý nghĩa ca mình. T chc cũng phi
xem xét ñ#n các phương án công ngh, các yêu cu v ho!t ñng kinh doanh
và tài chính ca t chc và các quan ñim ca các bên h)u quan.
T chc phi thi#t lp, thc hin và duy trì mt (ho'c các) chương trình
ñ ñ!t ñưc các mc tiêu và ch- tiêu ca mình. (Các) chương trình phi bao
g3m:
a) vic ñ nh rõ trách nhim nh,m ñ!t ñưc các mc tiêu và ch- tiêu 1
t"ng c%p và b phn chc năng tương ng trong t chc, và
b) bin pháp và ti#n ñ ñ ñ!t ñưc các mc tiêu và ch- tiêu.
4.4. Th#c hin và ñi,u hành
4.4.1. Ngu*n l#c, vai trò, trách nhim và quy,n hn
Lãnh ñ!o phi ñm bo có s5n các ngu3n lc cn thi#t ñ thi#t lp, thc
hin, duy trì và ci ti#n h thng qun lý môi trưng. Các ngu3n lc bao g3m:
ngu3n nhân lc và k năng chuyên môn hoá, cơ s1 h! tng ca t chc, ngu3n
lc công ngh và tài chính.
Vai trò, trách nhim và quyn h!n cn ñưc xác ñ nh, ñưc thành lp
văn bn và ñưc thông báo nh,m t!o thun li cho qun lý môi trưng có
hiu lc.
Ban lãnh ñ!o ca t chc b nhim mt (ho'c các) ñ!i din ca lãnh
ñ!o c th, ngoài các trách nhim khác, phi có vai trò, trách nhim và quyn

nhau ca t chc,
b) ti#p nhn, lp thành văn bn và ñáp ng các thông tin tương ng t"
các bên h)u quan bên ngoài.
T chc phi quy#t ñ nh ñ thông tin vi bên ngoài v các khía c!nh
môi trưng có ý nghĩa ca t chc và phi lp thành văn bn quy#t ñ nh ca
mình. N#u quy#t ñ nh thông tin, t chc phi thi#t lp và thc hin mt (ho'c
các) phương pháp ñi vi thông tin bên ngoài này.
4.4.4. Tài liu
Tài liu ca h thng qun lý môi trưng phi bao g3m:
a) chính sách, các mc tiêu và các ch- tiêu môi trưng
b) mô t ph!m vi ca h thng qun lý môi trưng
c) mô t các ñiu khon chính ca h thng qun lý môi trưng, tác
ñng qua l!i gi)a chúng và tham kho ñ#n các tài liu có liên quan
d) các tài liu, k c các h3 sơ theo yêu cu ca tiêu chun này
e) các tài liu, k c các h3 sơ ñưc t chc xác ñ nh là cn thi#t ñ
ñm bo tính hiu lc ca vic lp k# ho!ch, vn hành và kim soát các quá
trình liên quan ñ#n khía c!nh môi trưng có ý nghĩa ca t chc.
4.4.5 Ki-m soát tài liu
Các tài liu theo yêu cu ca h thng qun lý môi trưng và theo yêu
cu ca tiêu chun này phi ñưc kim soát. H3 sơ là mt lo!i tài liu ñ'c bit
và phi ñưc kim soát theo các yêu cu nêu trong 4.5.4.
T chc phi thi#t lp, thc hin và duy trì mt (ho'c các) th tc ñ:
a) phê duyt tài liu v s tho ñáng trưc khi ban hành,
b) xem xét, cp nht khi cn và phê duyt l!i tài liu,
c) ñm bo nhn bi#t ñưc các thay ñi và tình tr!ng s.a ñi hin hành
ca tài liu,
d) ñm bo các bn ca các tài liu thích hp s5n có 1 nơi s. dng,
e) ñm bo các tài liu luôn rõ ràng, d2 nhn bi#t,
f) ñm bo các tài liu có ngu3n gc bên ngoài ñưc t chc xác ñ nh
là cn thi#t cho vic lp k# ho!ch và vn hành h thng qun lý môi trưng

T chc phi thi#t lp, thc hin và duy trì mt (ho'c các) th tc ñ
giám sát và ño lưng trên cơ s1 các ñ'c trưng ch cht ca các ho!t ñng ca
mình có th có tác ñng ñáng k lên môi. (Các) th tc này phi bao g3m vic
ghi l!i thông tin nh,m theo dõi k#t qu ho!t ñng môi trưng, các kim soát
ñiu hành tương ng và phù hp vi các mc tiêu và các ch- tiêu môi trưng
ca t chc.
T chc phi bo ñm r,ng thi#t b giám sát và ño lưng ñã hiu chun
ho'c kim tra xác nhn ñưc s. dng và ñưc bo dư8ng và phi duy trì các
h3 sơ liên quan.
4.5.2. ðánh giá s# tuân th
4.5.2.1. Nh%t quán vi cam k#t tuân th ca mình, t chc phi thi#t
lp, thc hin và duy trì mt (ho'c các) th tc v ñ nh kỳ ñánh giá s tuân
th vi các yêu cu lut pháp có th ñưc áp dng.
T chc phi lưu gi) h3 sơ ca các k#t qu ñánh giá ñ nh kỳ.
4.5.2.2. T chc phi ñánh giá s tuân th vi các yêu cu khác mà t
chc ñ ra. T chc có th k#t hp vic ñánh giá này vi vic ñánh giá s
tuân th pháp lut ñã nêu trong 4.5.2.1 ho'c thi#t lp mt (ho'c các) th tc
riêng.
T chc phi lưu gi) h3 sơ ca các k#t qu ñánh giá ñ nh kỳ.
4.5.3. S# không phù h$p, hành ñng kh"c phc và hành ñng
phòng ng'a
T chc phi thi#t lp, thc hin và duy trì mt (ho'c các) th tc liên
quan ñ#n (các) s không phù hp thc t# và tim n và ñ thc hin hành
ñng khc phc và hành ñng phòng ng"a. Các th tc này phi xác ñ nh các
yêu cu ñ:
a) nhn bi#t và khc phc (các) s không phù hp và thc hin (các)
hành ñng ñ gim nh7 các tác ñng môi trưng ca chúng,
b) ñiu tra (các) s không phù hp, xác ñ nh (các) nguyên nhân ca
chúng và thc hin hành ñng ñ tránh tái ñ#n,
c) xác ñ nh mc ñ cn thi#t ñi vi (các) hành ñng ñ ngăn ng"a

vào:
- các trách nhim và các yêu cu ñi vi vic lp k# ho!ch và ti#n hành
ñánh giá, báo cáo k#t qu và lưu gi) các h3 sơ liên quan,
- xác ñ nh chun mc, ph!m vi, tn su%t và các phương pháp ñánh giá.
Vic la ch&n các chuyên gia ñánh giá và ti#n hành các cuc ñánh giá
phi ñm bo tính khách quan và vô tư ca quá trình ñánh giá.
4.6. Xem xét ca lãnh ño
Lãnh ñ!o c%p cao nh%t phi ñ nh kỳ xem xét h thng qun lý môi
trưng ca t chc, ñ ñm bo nó luôn phù hp, tho ñáng, và có hiu lc.
Các cuc xem xét phi ñánh giá ñưc cơ hi ci ti#n và nhu cu thay ñi ñi
vi h thng qun lý môi trưng, k c chính sách môi trưng, các mc tiêu
và các ch- tiêu môi trưng. H3 sơ các cuc xem xét ca lãnh ñ!o phi ñưc
lưu gi).
ðu vào ca các cuc xem xét ca lãnh ñ!o phi bao g3m:
a) k#t qu ca các cuc ñánh giá ni b và ñánh giá s phù hp vi các
yêu cu pháp lut và các yêu cu khác mà t chc tán thành,
b) trao ñi thông tin vi các bên h)u quan bên ngoài, k c các khi#u
n!i,
c) k#t qu ho!t ñng môi trưng ca t chc
d) mc ñ các mc tiêu và ch- tiêu ñã ñ!t ñưc
e) tình tr!ng ca các hành ñng khc phc và phòng ng"a,
f) các hành ñng ti#p theo t" các cuc xem xét ca lãnh ñ!o ln trưc,
g) các tình tr!ng thay ñi, k c vic trin khai các yêu cu ca pháp
lut và các yêu cu khác liên quan ñ#n các khía c!nh môi trưng, và
h) các khuy#n ngh v ci ti#n.
ðu ra ca vic xem xét ca lãnh ñ!o phi bao g3m m&i quy#t ñ nh và
hành ñng liên quan ñ#n các thay ñi có th có ñi vi chính sách, mc tiêu,
ch- tiêu môi trưng và các y#u t khác ca h thng qun lý môi trưng, nh%t
quán vi cam k#t ci ti#n liên tc.