ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VÃN
NGUYỄN TUẤN ANH
VAI TRÒ DÒNG HỌ TRONG ĐỜI SốNG CỘNG ĐồNG LÀNG XẢ
Nghiên cứu trường hợp làng Quỳnh Đôi,
xã Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An
CHUYẾN NÍỈANH: XA HOI HỌC
MẢ SỐ: 5.01.09.
IOA HỌC XÃ HỘI HỤC
M ỤC LỤC
Đ ê m ục Tran g
M ở đ ầ u 1
1 .Đặt vấn đề nghiên cứ u 1
2.Tổng quan vấn đề nghiên c ứ u
2
3.Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứ u 6
4.ĐỐĨ tượng và phạm vi nghiên cứ u

.

7
5.Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứ u

7
6.Giả thuyết nghiên cứu và khung lv thu vết

.
10
7.Đóng góp của luận v ă n 12
8.Kết cấu của luận v ă n


24
2. Sự phục hưne dòne họ tại địa bàn khảo sát

26
2.1. Viết gia p hả 32
2.2. Xây dựng mới, sửa sanc nhà thò' họ
35
2.3. Sửa sans mồ mả tổ tiên 39
2.4. Thành lập ban quản lý dònc họ 41
2.5. Viết lịch sử dòne h ọ
44
2.6. Lập quv khuyến học dònc họ 47
2.7. Xây đưnc. viết lai tốc ước
48
« ■ c- •
2.8. Đề nghị nhà nước phong tặng danh hiệu cho người trong
dòng họ có công với n ư ớc 50
3. Những nhàn tố cơ bản tạo nên sự phục hưng dòng họ

53
Chương 3. Dòng họ ở Quỳnh Đôi với đời sóng kinh té gia đình
nóng thón

56
1. Quan niệm của người dân về vai trò của dòng họ đối với đời
sống kinh tế hộ gia đình
.

56
2. Vai trò dòng họ ưong thực tiễn đời sống kinh tế hộ gia đình 59

2. Giáo dục iruyền thốne hiếu học trọng đạo lý gia phone

85
Kết luận

.
94
1.Kết luận 94
2.Khuyên n c h ị 99
A'guyẻn Tuấn A nh

j n —V

Luận vãn thac sĩ xã hói hoc
MỞ ĐẦU
1. Đạt vấn dể
Dòng họ là một hiện tượng lịch sử xã hội có tính phổ quát toàn nhân loại
và liên thời đại. Có thể nói việc liên kết theo nhóm huyết thống là một trong ba
hình thức tập hợp sớm nhất trong lịch sử loài người. So với nhiều hình thức liên
kết khác như cư trú (đô thị, làng xóm ). lợi ích (giai cấp. phường hội ) thì
liên kết dòng họ vẫn là hình thức có vai trò chi phối cá nhân ở nhiều lĩnh vực
và nhiều mức độ khác nhau.
ở Việt Nam, dòng họ mang nhiều nét đặc thù so với các nước khác trên
thế giới. Một trong những nét nổi bật nhất là quan hệ giữa dòng họ và làng xã.
Họ không tách biệt, đối lập với làng mà luôn có sự gắn bó chãt chẽ với làng.
Dòng họ không chỉ là một thiết chế xã hội mà còn là một mói trườns văn hoá
mang tính đặc thù. Truvền thông của dòng họ trở thành nhán tố cơ bản góp
phần tạo nên truyền thống làng xã. truyền thốnc địa phương và dán tộc. N hiều
nhán vật kiệt xuất đã mans lại vinh quang cho gia đình, dòng họ. dán tộc được
sinh ra từ những dòng họ khác nhau. Do vậy, dòn£ họ và vãn hoá dòng họ còn

nghị góp phẩn nâng cao vai trò dòng họ Uong việc xây dựng đời sống cộng
dồng làng xã hiện nay.
2. Tổng quan vấn đề nghiên cứu.
Nliiổu lác giả trôn ỉliố giỏi đa ngliiôn cứu vổ dòng họ. cỏ thổ kii đốn 1TIỘI
số lác phẩm tiêu hiổu như L.Morgan với công trình Xã hội cổ dại, Ph.Engel với
Ni>uâiì f>ô'c cùa ạia đình, chế độ lít lìĩĩii và Ìiìià nước. Lcvi Slrauss với Nlìữììi>
câu trúc cơ bản của dờìig họ, MV.Kriukop với ỈỊệ thống thân tộc Ở Tnm i’ ì loa
vv Ở Viọt Nam có nhiều tác giả và tác phẩm nổi liếng nhir : Plian Kế Bính
với \ iựl Nam phong lục, Đào Duy Anh với Việt Num văn lioá sử CIÍ()HỊ>, Tràn
Tìr V(';i Cơ câu lô cliức cùa làiiỊi \ iêt cô Iruvêii ở Bắc bô. PliHii Dai Doãn với
Ixìny, Yiệt Nam- Mội số vân dê kinh lê'xà hội. Tràn Đình Hirợn với Prn ìiii'11
(lụi lữ n iiyền th ống, Nguyễn Văn I ỉ uyên với (ỉóp phần 11,ạ/liên <1111 văn Ikuì
\ iị’l Natn.\.\ Nhìn chun^ qua các cõng trình dã công hố, các !;k (!r> ilc-
Vai trò clòiiịj họ Irong (lòi sống cóng đổng liìiiịỉ x:ì 2
Nguyễn Tuân A nh
Luận văn lliạc sĩ X1Ì hôi học
I lải Dương) và làng Tứ Kỳ (ihuộc xã Hoàng Liọt, huyỌn Thanh Trì ngoại thành
I là Nội). Qua lác phẩm Q ua n hệ dòng liọ ở châu thồ SôtXỊì Hồìití. Mui Van I lai
vĩ\ các lliành viOn liong nhóm nghiên cứu đã dày cùng ihu lliập t.ÍL dnìn^
lliực nghiôm lại hai làng cổ ở châu ihổ Sông Hồng nói trên trong giai đoạn lừ
năm IW2 clổn hốl năm 1997. Đfly lí\ mội Iighiỏn cứu cỏ giá Irị vò cá noi dung
1 An phương pháp liếp cân. Các lác giả đã luận giải rất thuyốl phục nhiều vấn đổ
về lý luận và thự c liỗn đ ồ n g lliời c ũ n g gựi I11Ờ n h ữ n g h ư ớng ngliiCii cứu liốp
llieo Iron g lĩnh vực này .
Tạp chí Xă hội học sỏ 3 năm 2 0 0 0 đã đánh giá cao cổng trình Ọtiait hệ
(l>)nịỉ họ à châu thổ Sông Hổng với những nhạn xct cơ bản như sau:
1/Trước hốt, qua tác phảm, các lác giả phân lích những kliía cạnh quan

hội học thì khổng phải là nhiều. 0 đáy chúng tói đơn cử hai tác giả là Trịnh
Thị Quang và Mai Văn Hai. Trịnh Thị Quang nghiên cứu vấn đề dòng họ trước
những năm đổi mới. Trong Tạp chí Xã hội học số 2 nãm 1984. Trinh Thi
Quang, qua các số liệu điều ưa xã hội học. đã chỉ ra vai trò dòng họ theo cách
gọi cứa lác giả là tổ chức thân tộc - trong những nãm 80. Theo Trịnh Thi
Quang trước đáy quan hệ thân tộc có ba chức năng cơ bản: 1) cộng đồng pháp
lý; 2) cộng đồng kinh tế; và 3) cộng đồns sinh sống, đao đức và tốn giáo.
Nhưng khi pháp luật xã hội chủ nghĩa được thiết lập thì vai trò cộng đóns pháp
lý của thán tộc đã bị xoá bỏ. Chức năng kinh tế thì đến thời kỳ hợp tác hoá
trong sản xuất nône nchiệp, thay vì nsuồn hoa lợi thu được từ cơ sở vật chất"
kinh tế là ruộng họ. ao họ đã nhập vào hợp tác xã, các gia đình đónc góp tiền
gạo v.v để duy trì cơ sở vật chất cho sinh hoạt dòns họ. Còn chức năng cộng
đồng sinh sống, đạo đức và tôn giáo thì vẫn tồn tại dưới hình thức giúp đỡ
tương trợ lẫn nhau ưong đời sống hàne ngàv của nhữns eia đình trong cùnơ
một họ. Như vậy, trons ba chức năng cơ hản của dòng họ thì hai chức năng
đầu (nhữne nãm tám muơi) đã bị giải thể còn chức nãng cộne đồng sinh sống-
đạo đức và tôn giáo vẫn sống dẻo dai qua nhữnc biểu hiện khác nhau trone sản
xuất và đời sốnc nói chung.
Gần đáy hơn. Mai Văn Hai và các cộng sự n diiên cứu về dòne ho ỏ' haj
địa hàn cụ thể là hai làng Đào Xá (thuộc xã An Binh, huyên Nam Sách, linh
Vai trò dòng ho trong đòi Sống cộns đòng lano xã
Nguyễn Tuấn A n h

A - - V

Luận vãn thạc sĩ Xiì hội học
I lải Dương) và làng Tứ Kỳ (Ihuộc xã Hoàng Liệt, huyện Thanh Trì ngoại thành
I Im Nội). Qua tác phẩm Q uan hệ dỏng liợ ở chân thô Sôtiịỉ llổ iìịi. Mai Van I lai
vỉ\ các lliànli viCii Irong nhói 11 ngliiCn cứu đã dày công Ihu lliâị) Ltk ì iiiị; dnín^
thực ngliiôm tại hai làng cổ ớ châu ihổ Sông 1 lổng nói trên lrong giai đoạn ùr

liHig xã, qua những số liỌu tim dược lại hai địa bàn khảo sál, các lác giả cho
rằng lừ nhận thức, qua thái <Jộ đốn hành vi của các nhổm cư dân dền chứng tỏ
các quan hệ dòng họ ở dAy không có lác động tiêu cực đối với vấn clổ lổ chức
Cịiiyổn lực và q u à n lý làng xã, Irái lại còn g iú p c h o c á c cAng viỌc n ày vân lùinli
một cách trtt đẹp hơn. Đây là một nhạn xét rấl đáng lưu ý vì nó lioìm toàn trái
ngược với khuynh hướng nhấn mạnh sự tác động tiêu cực của các quan họ
dòng họ trong dời sỏng kinh lố xã hội hiỌn nay. Rất cỏ thổ Irôn các ilịa bàn
kháo sát khác, các Rổ liộu thu được sẽ giúp chúng ta có những nliỌn xc( khác
hơn chăng?
5/Sau cùng, pliÀn hàn về vai Irò của các dòng họ Irong dời sống văn luuí
lín ngưỡng, lác giả dã cho llìấy sức sống của các cố kốl dòng họ trong dời sổng
lAm linh và sư thích ứng của nó với cá điổu kiên kinh lế xã hội đang thay đổi
nhanh chóng hiện nay.
6/Một trong những thành công của nghiên cứu này là về mặl phương
pháp. Tác giả đã lựa chọn hai làng, trong đỏ có một làng ở ven đò và làng kia
thuộc vùng sAu vùng xa. đổ liến hành klìảo sát. Đ iều này cho phốp (lưa ra sư so
sánh về lác động của công nghiệp hoá và đô thị hoá lới quan hệ dòng họ.
Nlũrng câu hỏi trung tâm trong nghiên cứu dược xây dựng Irên cơ sớ lổng
thuâl công phu và có phê phán các công trình nghiên cứu di trước. Ngoài ra.
nghiên cứu con sử dụng phối hợp các phương pliáp thu thập và phan lích thong
(in khác nhau của chuyên nglnmli xã hội hoc và nhân học văn hoá. <|iia đó cho
Nguyễn Tuấn A n h

i^ n ỊT ~ \

Luồn vãn tliục sì xrt hội học
Viii í rò <lòn£ họ Irong (lời Sống cộng (lổng lìuig x:ì s
Nguyễn Tuấn A nh

^

K gu yẻn Tuấn A n h
Luán vãn thac sĩ xã hói hoc
làng xã, từ đó đưa ra một số khuyến nghị để góp phần phát huv vai trò dòng họ
ưong sự phát triển của cộng đồng làng xã.
4. Đối tượng nghiên cứu và phạm vi khảo sát.
4.1. Đối tượng nghiên cứu của đề tài là: vai trò của dòng họ đối với đời sống
cộng đồng làng xã.
4.2. Phạm vi khảo sát của đề tài là: xã Quỳnh Đôi, huyện Quvnh Lưu, tỉnh
Nghệ An, tháng 8 năm 2000.
5. P h ư ơ n g p h á p lu ận và p h ươ n g p h áp nghiên cứu
5.1. Phươ ng pháp luận
Chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghía duv vật lịch sử là nguyên tắc
phương pháp luận cơ bản của các khoa học nói chung và Xã hội học nói riêng.
Cơ sở phương pháp luận của nghiên cứu này là vận dụng tổng hợp lý luận chủ
nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử của K.Marx vào việc
nghiên cứu dòng họ, cụ thể tuân theo các yêu cầu cơ bản sau:
• Cơ cấu xã hội, nhữns quv luật vận độnơ, phát triển của xã hội là đối tươno
nghiên cứu của Xã hội học phải được xem xét như nó đang tổn tại, đang thể
hiện chứ không phải theo ý muốn chủ quan của nhà nghiên cứu.
• Các hiện tượng, quv luật của xã hội cần được xem xét như nó đang xảv ra
một cách bình thườne: có nghĩa là nghiên cứu khốns hướne tới các hiện
iươnc n.cẫu nhiên, bất bình thường, không bản chất.
• Quá ưình nhận thức tronc Xã hội học khône chỉ dừne lại bên nsoài sự vật.
hiện tượnc mà cần nhận thức được bản chất bên trong cũns như quv luật
khách quan của nó.
• Nhữrm hiện tượns xã hội cần phải được xem xét trone mối quan hê phu
thuộc nhau, phải chỉ ra được vai trò của từns vếu tò trone mối quan hê đó.

Vai trò dono ho trons đòi Sons cóns đong lano xã
s
K guyẻn Tuấn A n h
Luán vãn thac sĩ xà hói hoc
5.2.3. Quan sát.
Đáy là phương pháp sử dụng để thu thập thông tin trực quan về vấn đề
nghiên cứu. phương pháp này không chỉ dùng để thu thập thông tin vể nhà thờ.
tế lễ mà còn được sử dụng để phân tích tám lý người trả lời phỏng vấn.
5.2.4. Phỏng vấn trực tiếp bằng bảng hỏi.
Qua tìm hiểu thực tế tại địa phương và phán tích tài liệu, bang hỏi đựơc
chuẩn bị chu đáo, đầy đủ thông tin theo mục đích nghiên cứu. Sư sắp xếp các
cáu hỏi tuán theo nguyên tắc tám lý và nguvẻn tấc nội dung bảng hỏi chứ
không theo trình tự các vấn đề của luận văn (trình tự chương mục). Trong quá
trình khảo sát chúng tôi đã tuán thủ đúng nguvên tấc chọn mẫu và trực tiếp thu
thập thông tin, ghi nhận thống tin vào bảng hỏi.
5.3.5. Chọn mẫu
Nghiên cứu này được chọn mẫu theo phương pháp chọn mẫu tv lệ, tỷ lệ
đơn vị mẫu được chọn theo tỷ lệ hộ gia đình của từng dòng họ. Cu thể cách
tiến hành như sau: Dung lượng mẫu là 300 đơn vị. xác định tỷ lệ % số hô của
mỗi họ so với cả làng sau đó chọn ngẫu nhiên đơn giản các hộ gia đinh và tiến
hành thu thập thôno tin mỗi hộ gia đình một người trong đó chứ ý đến sự phán
phối giới tính, độ tuổi.
Cụ thể về một số tỷ lệ mẫu như sau:
Tỷ lê về giới tính: 52,7% nam và 47.3% nữ.
Tỷ lệ về độ tuổi: Từ 30 tuổi trở xuốns; 21%, trên 30 tuổi đến dưới 60
tuổi 48.7%. từ 60 tuổi trở lên: 30.3%.
Tỷ lệ về nghề nehiệp: Nônc dán: 50%, cán hộ nhà nước, giáo viên:

hoăc bác bỏ các giả thuvết này.
Vai trò dòng ho trong đòi sons cón2 đóno Iàno xã
Hguyẻn Tuấn Anh

i r - f ~ \

Luán vãn thac sĩ xã hói hoc
6.2. Khung lý thuyết nghién cứu
Trên cơ sở phương pháp luận, giả thuvết nghiên cứu đề tài đưa ra khung
lý thuyết nghiên cứu như sau:
Như vậy ván để nghiên cứu của đề tài ]à vai trò dònc họ trong đời sốns
cộng đồng làng xã đươc xem xét ưong một điều kiện kinh tế - xã hội - vãn hoá
cụ thể. Chún£ ta thấv rầns cộng đồng dòng họ và c ộ n e đổne làn SI xã có mối
quan hệ tươnc hổ VỚI nhau. Qua quan hệ đó xác định được vai trò dònc họ đối
Vai trò dòng họ trong đòi Sốns cộng đon2 lanỵ x ã
Nguỵẻn Tuấn Anh

/C IT - ^

Luán vàn thac sĩ xã hói hoc
vói đời sống cộng đổng làng xã. Việc kết luận về vai trò của dònc họ đối với
đời sống cộng đồng làng xã được xem xét qua vai trò của dòng họ đối với đời
sống kinh tế hộ gia đình, đối với đời sống chính trị và quản lý làng xã và đối
với đời sống vãn hoá cộng đồng làng xã.
7.Đóng góp của luận vãn
Ván đề dòng họ và quan hệ dòng cho đến nay đã được nhiều người quan
tấm nghiên cứu. Tuy nhiên từ góc độ xã hội học, các công trình đi trước mới
chỉ là nghiên cứu trường hợp ưên nhữn£ địa bàn đơn lẻ chưa mang tính đại
diên cho quốc gia hay vùng miền nào đó. Chính vì vậy nghiên cứu này của
chúng tôi. trước hết sẽ bổ sung thêm nguồn tư liệu ở một vùng chưa được khảo
Luận văn thạc sĩ x;ì hội học
NỘI DƯNG
CHƯƠNG 1. Cơ SỎ LÝ LUẬN CỦA VÂN ĐỂ NGHlttN c ứ u
1. Lý thuyết xã hội học về cộng dồng xã hội.
Đổ giải quyết những vấn đề đặt ra trong luận văn, chúng tôi xuâì phát lừ
cách liếp cận lý thuyết cộng đồng là chủ yếu. Vì vậy Lý Uiuyốt xã hội học về
công dồng xã hội dóng vai trò cơ sở lý luân của nghiên cứu này. Lý lliuyêì xã
hội học về cộng đồng xã hội của các nhà xã hội học kinh điển được phan tích
Iưcng dối đÀy ctú trong tác pliAm Phát triển cộng đồn 1» lý Ihuyết V() vận ilụm>.
(iMXIi \ an hoứ l/ỉòiiịị Im. 2000). I rong nghiổn cưu này lý llniyôì cọiiịỉ đong xã
hội cùa các nhà xã hội học liền hối dược phân tích, kế Ihừa, chí r;t Iihíniị: nhộn
lố hợp lý trong khi vân dụng đổ giải Cịuyốl vấn đề nghiên cứu.
Trong xã hội học khái niệm cộng đồng xã hội dược coi là khái niệm
trung lâm. Nhà xã hội học Nga .ladov dã định nghĩa: Xã hội học là khoa hoe về
sự hình thành, phát triển và vện hành của các cộng đồng xã hội, các lổ chức xã
hụi và các qiía (rình xã hội với tính cách là các hình thức tổn lại của chúng,
khoa học vổ các quan hộ xã hội với lính cách là các cơ chế liên hệ và lác dòng
11lia lại giữa các cộng đổng xã hội đa dạng, giữa các cá nhân và các còng đồng,
khoa học vổ các tính quy luật của các hành động xã hội và hành vi của
chúng.115,tr 16-171
Cộng dỏng trong quan niỌm Mác xít là mối liổn họ qua lại giữa các cá
nliíìn (lược lỊiiyOl địnli bới sư công đổng lợi ích, cộng (tổng vò các iIkmi kiỌn lổn
k i và lioạl đòng, cộng dồng về ur tương, lín ngưỡng, hệ giá trị. cliuAn mực
Nguyễn Tuấn A n h
Luận vãn tl iạ c s ì Xỉì h ộ i h ọ c

/^ T \
Luộn viln diìH ' si Xil hội học
• Tliứ ba lính cộng đồng khi được xcm xét từ quan điổm dánlì giá vổ vị
thố xã hội của các thành viên xã hội thì đó là vị Ihế xã hội dược gán
san nhiổu hơn là vị IỈ
1
Ố phấn dííu mà có dược.
• Cỉiỏì rủng, tính cộng dồng lấy quan hệ dòng họ là quan họ cơ hàn và
mang cả hai đảc trưng: Dòng họ là huyết thổng và dòng họ Irờ thành
khuôn mẫu văn họậ của sinh hoạt cộng đồng.
Đrti lẠp với lính cộng dỏng là lính hiỌp hội với những đặc trưng sau:
• Thứ nhất là tính cá nhân rấl cao mà đỉnh cao nliíú là cliíi nghía cá
nhân
• Thứ liai là tính nhạy cảm trong quan hệ xã hội.
• Thứ ba là quan hệ xã hội theo khố ước, theo dạng hợp đồng, llioả
thuận giữa các nghĩa vụ và lợi ích đưực hưởng, cùng nhau chịu trách
nhiệm chung vổ các cam kốl đó, trôn CƯ sở tạo thành các liên kôl xã
hội
• Thứ iư là lính hựp lý và tính toán hơn là lính tình cảm Imny. các quan
họ xã hội.
• Thứ năm con người Irong hiệp hội thường cỏ các vị thê của nó là vị
lliố phấn đấu mà đạt được chứ không phải vị thế gán sán, do sự lích
lũy thành lựu nhiều hay íl mà có được những vị thế quan Irọng hoặc
là khổng quan trọng.
• Cuối CỉìíìiỊ là lính nặc danh hay vổ danh trong lirớng lác xã
hội.I IMr 19-201
P.Tonies l AÌ (lồ cao cộng dồng lính là một lính dược xét trên nluìng quan
niỌm cùa giá tiị luận, là giá trị lốt dẹp trong quan hê giữa người vứi người.
Chính cách nhìn này đã náy sinh lư tương ủng hộ những lình câm lliím lliiỌn
giữa người với người và sự an loàn Irong lình cảm này. Cộng (.long truyền

người liong lạp thè. DI nhiên trong thô giới ngày nay cỏ những CỘI1U ilonu có
nluìng dặc lính trC‘11 nlnrny đó chính l;\ những cộng đồng hoàn chính lìlnr côn^
ilổn^ làng clìán^ hạn.ị I5.ir.22l
Viii trò dònji h o Iroiiịỉ (lòi S()HJJ cóng (lõng lìiiiịi x:ì 1 7
Nguyễn Tuấn A nh
I'iiẠn vím lliiic si Xiì liõi liọc
Theo J.H.Fichtcr, đổ liiổu ý nghĩa xã hội của cộng đồng cíin XÓI hiện
tưựng đó theo ha lình vực sau: đoàn kêl xã hội, tương quan xã hòi vi) cơ CÍÌII xã
• Đoàn kết xã hội: được ông coi là dặc tính hàng đầu ci'i;i mỗi cộiìịĩ
dỏng. Y tliức cộng dỏng hay còn gọi là lam thức công dỏng dược
quan niỌm như môl, ý clií và lình cảin chung do quá liìnli eìmg sinh
sòng trong một địa vực, có những mối liên họ mặt huyêl lliông hay
liên họ láng giềng Quá trình lổ chức đời sống xã hội lliông qua các
lliiếl chê xã hội mộl lổn nữa thống nhất tâm tliức cộng đong qua mội
sô giá trị chuẩn mực và hiểu lirựng riêng.
• Liên kêt xã hội: công đồng khi được coi như một liên trình xã hôi. là
mộl hình thức liên quan giữa người với người có tính cách kết liợp
hay mội phản ứng có lính tương hỗ, theo dỏ con người được gẩn
nhau và phối hựp cliăl chẽ với nhau hơn. Đó không chỉ là mni lliái (lộ
hay mộl lý urởng về đoàn kêì, dó là sự đoàn kết đưực llụrc hiên ngay
trong phạm vi thực hành các chuẩn mực và khuôn inAn Yỉin hoá
trong đời sống hàng ngày.
• G í câu xã hội: ở đây cộng đồng được coi như là một đoàn llìể con
người có những giá trị, chuẩn mực, các kliuỏii inAu V(VÌ các urưng
quan xã hội được lổ chức ihành cơ cấu. Chính quá trình 111 <5 chê hoá
các giá trị và cliuân mực trong các tổ chức xã hôi urơne ứng là một
bước (ịuan trong tiếp theo đỏ các liên kêì liong cộng tlnnu dược bổn

kết tinh thần, cho dù các yếu tố có tính vật chất kia cũne đã đem lại
cho họ sự chia xẻ chune. Lànc nchể tiểu thủ cỏne nehiệp tronc xã
sguyẻn Tuấn A n h
Luận vãn thac sĩ xã hòi hoc
Vai trò dòns ho trong đòi sons cong đong làng xã
Nguyễn Tuân Anh
Luân văn (hạc sì Xii hội học
hỏi Iiỏnịí tliAn, các phường hội trong các (JA thị cổ là nhữiiụ ỈMíii cô'
kốt cộng đóng dựa trôn cơ sỏ cua các liôn kếl kinh tố.
• Yêu lố văn hoá: ĐAy lỉì một hidu thị có tính lổng hợp khi nliẠn biêì
các cộng đồng, Irong dó đặc hiọt chú ý đến các klìía cạnh như: truyền
thống lịch sử, tộc người, tôn giáo - tín ngưỡng, họ thống giá ui.
chuẩn mực, phong tục, lẠp quán.
• Về yêu lố lôn giáo IÍI1 ngưỡng: Yếu tố củng cố sự cố kêì cộng dồng
(lựa trùn cơ sớ niềm tin. Tlnrc tố lịch sử cho lliấy dAy l;ì I11ÒI yốu lò’ có
lính chồi bền vững cho sự tồn lại của các cộng dồng (lân cư. Cùng
clning một niềm tin, lín ngưỡng - lỏn giáo là sự chia sỏ những ước
nguyOn vổ mặt tinh lliÀn lạo nôn sự lliổng nhất linh lliÀn, cu n g c ỏ Iiổn
đạo lý chung tại cộng đồng.
• Hệ giá trị và chuẩn mực: M ỏi cộng dồng xác định cho m ình m ội họ
giá trị và chuẩn mực riêng với tính cách là các định chê xã hội <.|UV
định nhận thức và hành vi của các thành viên trong cộng (lon^. I lo
phái làm gì ? Làm như lliê nào 7 Các klicn llurớng và XII pliại được
lliiốl lập đổ tuyên dương hay trừng phạt, các tổ chức và lliiê t cliố xã
hội được lập ra đổ định vị các hành động của con người in HIU các Víii
trò và vị thê xã hội khác nhau. Cộng dổng dược lổ chức llieo những
trậl lự nhất định đảm hảo sự thống nhất và đoàn kết cộnu dồng hơi

sứ xã hội đặc biệl mang lính plìổ quái cùa nhân loại. Ý lliức về tlònu họ là ilấu
lnẹti quan trọng (lánlì dấu bước phát triển của xã hội loài nị>ười ùr mỏng m uòi
đC'11 văn minh.”.
Tác gui Mai Văn I lai trong lác phẩm Quati hệ dòiiịị họ ờ cluìii liu) \ÔÌII>
HỒììv, (NXH Khoa học xã hòi. 2000), lại xác định rằng: "Dòng ho là loàn ihc
nhưng ngươi cung luiytM thong với Iiliau. M ỗi tlùng họ Ihướng h;il n^uoii ltf
một tím ỷ lổ tlurờng là người có còng “khai sơn phá thạch ”, khơi dàn cho (lònu
Víii Irò (lòiiịỉ lio (rong (lòi sóng cộng (lổng lÌHig Xiĩ I