Rèn cho học sinh kĩ năng bình thơ, văn trong dạy học văn

A. Đặt vấn đề
Trong nhà trờng, văn là môn học vừa mang tính khoa học vừa mang tính nghệ thuật- Nó
có khả năng nhanh nhạy nhất để đi sâu vào tâm hồn bạn đọc trẻ tuổi, lắng đọng, kết tinh
trong họ niềm hứng thú say mê, sự chân thành cởi mở mộc mạc mà thấm đẫm hơng vị
tình đời, tình ngời, để rồi khao khát vơn tới cái chân, thiện, mỹ.
Nhng làm thễ nào để giờ văn nhẹ nhàng mà học sinh hiẻu bài, cảm xúc, trí tuệ không
mâu thuẫn mà bổ sung cho nhau, phát triển nhân cách học sinh một cách hiệu quả thực
sự sáng tạo, giữ vai trò chủ động trong giờ học đáp ứng đợc yêu cầu đổi mới phơng pháp
giảng dạy hiên nay.
Muốn thực hiện đợc điều đó ngời giáo viên phải chắt lọc kiến thức, tìm phơng pháp thích
hợp, sao cho giờ học đảm bảo về yêu cầu nội dung nh ng phải có" Một cái gì đó" đợc
nhấn, đợc "Đằm" lại chứ không trôi qua đều đều, buồn tẻ.
Từ thực tế của những bài giảng trên lớp tôi nhận thấy lời bình của giáo viên trong giờ học
văn rất cần thiết, rèn cho học sinh kĩ năng bình thơ, văn trong giờ học là một việc làm
cần chú ý thờng xuyên. Học sinh ngày nay lại rất thông minh, táo bạo, quan điểm coi học
sinh là chủ thể tiếp nhận sẽ có khả năg phát huy đợc tính tích cực trong học tập. Cũng
chính điều này sẽ tạo cho học sinh không khí học tập say mê, xoá bỏ đợc nạn " Sợ" học
và" Sợ" dạy văn hiện nay.
Cơ sở trên cho tôi ý định tìm tòi và mạnh dạn trình bày một số kinh nghiệm nhỏ về việc
rèn kĩ năng bình cho học sinh trong giờ dạy tác phẩm văn học ở bậc THPT.
B. Giải quyết vấn đề
./ Những việc đ làmã
1. Quan điểm của bản thân về giãng bình trong giờ văn.
Theo tôi, giảng bình là một thao tác trong quá trình dạy văn trên lớp. Ngời giáo viên từ
việc cảm thụ văn chơng của mình vừa phân tích giảng giải, vừa bình cái hay cái đẹp của
tác phẩm đó. Trong giờ giảng bài, việc bình giảng chỉ hớng vào một đoạn văn hay, một
chi tiết hình ảnh đặc sắc, có khi chỉ là một từ có tính chất nhãn tự của đoạn văn, thơ trong
tác phẩm.
Vậy việc làm này phải đợc chuẩn bị kĩ càng, thấu đáo trong bài soạn của giáo viên, phải

Tóm lại: Quá trình phân tích văn học là một quá trình giảng, cảm thụ và bình ( Khen,
chê, tán thởng) lời bình hay sẽ làm cho giờ văn trở nên đậm đà, việc cảm thụ thơ mang
tính cá thể rõ rệt. Vậy lời bình phải duyên dáng, mợt mà, ngôn ngữ phải giàu hình ảnh và
biểu cảm. Giọng bình phải phù hợp với nội dung buồn, vui, khen, chê.... Âm sắc phải rõ
ràng trong sáng, ngừng nghỉ phải mạch lạc, dứt khoát, tránh đều đều về ngữ điệu có tác
dụng cao trong việc nâng cao hiệu quả cho lời bình.
. Kết quả đạt đợc
Từ những việc đã làm, tôi nhận thấy giờ văn nào mà giáo viên chuẩn bị kĩ, hớng dẫn học
sinh soạn bài chu đáo, có những chi tiết, hình ảnh đợc bình giảng hay thì giờ học ấy thực
sự có hiệu quả. Học sinh say mê thảo luận, ghi chép, tìm hiểu những tín hiệu đặc sắc về
nội dung và nghệ thuật của tác phẩm. Các em còn có những nhân xét độc đáo, bất ngờ
thể hiện rõ sự suy nghĩ sáng tạo của bản thân. Điều rõ ràng nhất là những dẫn dắt định h-
ớng lời bình của giáo viên đợc các em áp dụng ngay vào các bài tập làm văn mà các em
viết sau đó.
.Bài học kinh nghiệm
Thực tế giảng dạy văn học đã giúp tôi hiểu rằng gieo một ấn tợng vào tâm hồh con ngời
nh gieo một chất kích thích. Nhà văn Nguyễn Khải đã từng nói:" Giờ dạy văn phải làm
cho văn chơng trở thành cái gì đó khêu gợi, lấp lánh ". Phải giúp cho học sinh phát hiện
trung tâm thẩm mỹ, ý đồ nghệ thuật của tác giả, từ đó phát hiện những năng lực nhận
thức, đánh giá, t duy thẩm mỹ của các em. Giáo viên phải tập trung hết khả năng tác
động của văn chơng để phát triển nhân cách của học sinh qua phân tích tác phẩm văn học
mà kĩ năng bình là một khâu quan trọng không thể thiếu trong giờ dạy văn.
Tôi xin nêu một số kinh nghiệm:
1. Việc rèn kĩ năng bình tác phẩm văn học cho học sinh phải bắt đầu thật thấu đáo từ
khâu soạn bài của giáo viên và sự chuẩn bị bài của học sinh ở nhà. Giáo viên phải khéo
léo định hớng học sinh vào chi tiết, hình ảnh đặc sắc sẽ bình trong giờ học.
2. Phải tôn trọng những phát hiện tìm tòi sáng tạo của cs nhân học sinh (Bởi vì chi tiết
nào các em thích thú, có ấn tợng thì các em mới cảm và hiểu nó một cách sâu sắc
nhất)
3. Lời bình phải chọn lọc, gắn với nội dung bài giảng để nhiều học sinh hiểu, ghi chép và