ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC HOA HỌC
HỘI VÀ NH N V N
--------------------------

NGUYỄN THỊ HƢƠNG

CÔNG TÁC

HỘI CÁ NH N TRONG HỖ TRỢ HỌC VIÊN

PHÒNG CHỐNG TÁI NGHIỆN MA TÚY TẠI VIỆN NGHIÊN
CỨU T M LÝ NGƢỜI SỬ DỤNG MA TÚY(PSD)

LUẬN V N THẠC SĨ CÔNG TÁC

Hà Nội, 2017

HỘI


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC HOA HỌC
HỘI VÀ NH N V N
--------------------------

NGUYỄN THỊ HƢƠNG

CÔNG TÁC

HỘI CÁ NH N TRONG HỖ TRỢ HỌC VIÊN

và hƣớng dẫn tận tình của TS. Nguyễn Thế Huệ, cùng sự hợp tác giúp đỡ
của tập thể cán bộ Quản lý và đồng nghiệp hiện đang công tác tại Viện
Nghiên cứu tâm lý ngƣời sử dụng ma túy (PSD), các bác sỹ, nhân viên và các
học viên của Trung tâm cai nghiện ma túy Nẻo về. Vì vậy, nhân dịp này tôi
xin chân thành gửi lời cảm ơn tới ngƣời hƣớng dẫn TS. Nguyễn Thế Huệ,
cùng tập thể cán bộ quản lý, đồng nghiệp hiện đang công tác tại Viện PSD,
các bác sỹ, nhân viên và học viên cai nghiện ma túy tại Trung tâm cai nghiện
ma túy Nẻo về, đã tạo điều kiện hƣớng dẫn, hỗ trợ, giúp đỡ tận tình cho Tôi
hoàn thành công trình nghiên cứu và thực hành một cách thuận lợi nhất.
Trong phạm vi của công trình này, cũng nhƣ bản thân tác giả còn hạn hẹp
về kinh nghiệm. Vì vậy, chắc chắn trong nghiên cứu này không tránh khỏi
những thiếu sót. Tôi mong nhận đƣợc sự giúp đỡ, đóng góp ý kiến của quý
thầy cô giáo và toàn thể bạn đọc.
Chân thành cảm ơn !
Hà Nội, tháng 6 năm 2017
Học viên
Nguyễn Thị Hƣơng

4


MỤC LỤC
MỤC LỤC ......................................................................................................... 5
DANH MỤC CÁC BẢNG BIỀU ..................................................................... 9
MỞ ĐẦU. ........................................................................................................ 10
1. Lý do chọn vấn đề can thiệp ................................................................................. 10
2. Tổng quan những nghiên cứu, phƣơng pháp can thiệp liên quan đến đề tài. ....... 11

2.1.Các công trình nghiên cứu và phƣơng pháp can thiệp trên thế giới. ........ 11
2.1.1. Những nghiên cứu về tái nghiện ma túy. ................................................................... 11


1.1.2. Nghiện ma túy ............................................................................................................ 28
1.1.3. Tái nghiện ma túy ...................................................................................................... 30
1.1.4. Công tác xã hội cá nhân ............................................................................................. 31

1.2 Lý thuyết ứng dụng trong can thiệp Cá nhân với ngƣời sau cai nghiện ma
túy .................................................................................................................... 31
1.2.1. Lý thuyết nhận thức - hành vi: .................................................................................. 31
1.2.2. Lý thuyết Hệ thống sinh thái...................................................................................... 33

1.3. Cơ sở pháp lý của can thiệp ..................................................................... 36
1.4. Thực trạng tái nghiện ma túy tại Việt Nam ............................................. 40
1.5. Nguyên nhân tái nghiện ma túy ............................................................... 41
1.5.1.Nhóm nguyên nhân hình ảnh ...................................................................................... 41
1.5.2.Nhóm nguyên nhân cảm xúc ...................................................................................... 44
1.5.3.Nhóm nguyên nhân do tình huống và hành vi nguy cơ .............................................. 46
1.5.4. Nhóm nguyên nhân về ngôn ngữ. .............................................................................. 47

1.6. Quá trình tái nghiện ma túy...................................................................... 48
1.7. Đặc điểm tâm lý chung của ngƣời nghiện ma túy ................................... 49
1.8. Hậu quả của việc nghiện ma túy .............................................................. 52
1.8.1. Đối với bản thân......................................................................................................... 52
1.8.2. Đối với gia đình ......................................................................................................... 53
1.8.3 Đối với xã hội ............................................................................................................. 53

1.9. Viện nghiên cứu tâm lý ngƣời sử dụng ma túy (PSD) ............................. 54
CHƢƠNG II: THỰC NGHIỆM CÔNG TÁC XÃ HỘI CÁ NHÂN TRONG HỖ
TRỢ HỌC VIÊN PHÒNG CHỐNG TÁI NGHIỆN MA TÚY TẠI VIỆN NGHIÊN
CỨU TÂM LÝ NGƢỜI SỬ DỤNG MA TÚY (PSD) ............................................. 56


DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
1

MT

Ma túy

2

NMT

Nghiện ma túy

3

TNMT

Tái nghiện ma túy

4

TSDMT

Tái sử dụng ma túy

5

HV

Học viên

Xã hội học

11

GĐ

Gia đình

12

NV CTXH

Nhân viên công tác xã hội

8


DANH MỤC CÁC BẢNG BIỀU
Danh mục bảng
Bảng 1.1: Hình ảnh những đối tƣợng liên quan gây thèm nhớ ma túy
Bảng 1.2: Các đồ dùng, dụng cụ khi sử dụng ma túy
Bảng 1.3: Các đồ dùng, dụng cụ khi sử dụng ma túy
Bảng 1.4: Các loại cảm xúc kích hoạt ham muốn sử dụng ma túy
Bảng 1.5: Nhóm tác nhân tình huống nguy cơ kích hoạt hành vi sử dụng
ma túy
Bảng 1.6: Các chủ đề nói chuyện với bạn nghiện dẫn tới thèm nhớ ma túy

9



10


Theo quan điểm Y học, nghiện ma túy đƣợc coi là một bệnh mạn tính do
rối loạn của não bộ. Điều trị nghiện ma túy là một quá trình lâu dài bao gồm
tổng thể các can thiệp hỗ trợ về y tế, tâm lý, xã hội nhằm làm thay đổi nhận
thức hành vi tiến tới giảm tác hại của nghiện ma túy và giảm tình trạng sử
dụng ma túy trái phép.
Hiện nay có rất nhiều phƣơng pháp cai nghiện và chống tái nghiện. Trong
đó có hai nhóm cơ bản là nhóm các liệu pháp dùng thuốc (phƣơng pháp giảm
dần, giảm liều, điều trị bằng các chất thay thế, dùng thuốc hƣớng thần, dùng
thuốc đối kháng,…) và các liệu pháp không dùng thuốc (phƣơng pháp cai
khô, phƣơng pháp thụy miên, phƣơng pháp điện châm, phƣơng pháp thanh
tẩy – giải độc,…). Và một trong những liệu pháp hiện nay đƣợc nghiên cứu
và đã cho những kết quả khả quan là liệu pháp tâm lý. Dựa trên quá trình học
tập và làm việc Tôi nhận thấy rằng, việc hỗ trợ ngƣời sau cai nghiện ma túy
có đƣợc kĩ năng để phòng chống tái nghiện ma túy là rất cần thiết và cấp
bách. Vì vậy Tôi tiến hành xây dựng, nghiên cứu và thực hành đề tài “ Công
tác xã hội cá nhân trong hỗ trợ học viên phòng chống tái nghiên ma túy
tại Viện nghiên cứu tâm lý ngƣời sử dụng ma túy(PSD)” với mục đích
nhằm thay đổi nhận thức của học viên đã t ng sử dụng ma túy và chuyển đổi
hành vi của họ, t đó có thể t bỏ ma túy và phòng chống tái nghiện ma túy
bền vững.
2. Tổng quan những nghiên cứu, phƣơng pháp can thiệp liên quan
đến đề tài.
2.1.Các công trình nghiên cứu và phƣơng pháp can thiệp trên thế giới.
2.1.1. Những nghiên cứu về tái nghiện ma túy.
Hiện nay trên thế giới đã có nhiều cá nhân và tổ chức tiến hành nghiên
cứu sâu về vấn đề nghiện ma túy và nguyên nhân tái nghiện ma túy, nhằm
giải thích tại sao ma túy lại có sức hút hấp dẫn vô cùng, và tỉ lệ cai nghiện