BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
…………/…………

BỘ NỘI VỤ
……/……

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

NGUYỄN THỊ DIỄM HƢƠNG

QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ DI TÍCH LỊCH SỬ - VĂN HÓA
TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN HOÀN KIẾM, THÀNH PHỐ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ CÔNG
CHUYÊN NGÀNH QUẢN LÝ CÔNG
MÃ SỐ: 8 34 04 03

NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC:
TS. LÊ ANH XUÂN

HÀ NỘI – 2019


LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan luận văn: Quản lý di tích lịch sử - văn hóa trên địa bàn
quận Hoàn Kiếm , thành phố Hà Nội là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các
số liệu tập hợp và kết quả nghiên cứu trong luận văn trung thực, các kết quả
trích dẫn đều đƣợc ghi rõ nguồn gốc cũng nhƣ trong phần tài liệu tham khảo.



HĐND

: Hội đồng nhân dân

UBND

: Ủy ban nhân dân

MTTQ

: Mặt trận Tổ quốc

Sở VHTT& DL

: Sở Văn hóa – Thông tin và Du lịch

Phòng VH & TT

: Phòng Văn hóa và Thông tin

CMKC

: Cách mạng kháng chiến

VHTT

: Văn hóa – Thông tin


MỤC LỤC

hóa ....................................................................................................................... 33
1.4.1. Yếu tố con ngƣời ....................................................................................... 33
1.4.2. Yếu tố thiên nhiên khí hậu ........................................................................ 34
1.4.3. Yếu tố chính trị.......................................................................................... 34
1.4.4. Yếu tố kinh tế ............................................................................................ 34
1.4.5. Yếu tố văn hóa, phong tục, tập quán ......................................................... 35
1.5. Kinh nghiệm quản lý nhà nƣớc về di tích lịch sử văn hóa ở một số địa
phƣơng ................................................................................................................. 35
1.5.1. Quận Ba Đình, thành phố Hà Nội ............................................................. 35
1.5.2. Quận Hai Bà Trƣng, thành phố Hà Nội .................................................... 38
1.5.3. Quận Đống Đa, thành phố Hà Nội ............................................................ 41
1.5.4. Bài học kinh nghiệm rút ra cho quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội ............ 43
TIỂU KẾT CHƢƠNG 1 ...................................................................................... 45
CHƢƠNG 2. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ DI TÍCH LỊCH SỬ
- VĂN HÓA TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN HOÀN KIẾM, THÀNH PHỐ HÀ NỘI47
2.1. Khái quát chung về quận Hoàn Kiếm, Thành phố Hà Nội .......................... 47
2.1.1. Vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên ................................................................. 47
2.1.2. Điều kiện phát triển kinh tế - xã hội.......................................................... 48
2.1.3. Đặc điểm truyền thống, con ngƣời Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội ......... 51
2.2. Thực trạng hệ thống di tích lịch sử - văn hóa trên địa bàn quận Hoàn Kiếm52
2.2.1. Số lƣợng và loại hình ................................................................................ 52
2.2.2. Đặc điểm chung của di tích lịch sử - văn hóa trên địa bàn quận Hoàn
Kiếm, thành phố Hà Nội ..................................................................................... 55
2.3. Thực trạng công tác quản lý nhà nƣớc về di tích lịch sử - văn hóa trên địa
bàn quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội ............................................................ 57
2.3.1. Xây dựng chỉ đạo chiến lƣợc, quy hoạch, kế hoạch, dự án phát triển sự
nghiệp bảo vệ và phát huy giá trị di tích lịch sử - văn hóa trên địa bàn quận Hoàn
Kiếm .................................................................................................................... 60




3.1.3. Quản lý nhà nƣớc về di tích lịch sử - văn hóa phải bảo tồn và phát huy
đƣợc giá trị các di tích gắn với cộng đồng, vì cộng đồng ................................... 93
3.1.4. Quản lý nhà nƣớc về di tích lịch sử - văn hóa phải bảo tồn và phát huy
đƣợc giá trị các di tích gắn với sự phát triển kinh tế xã hội của địa phƣơng ...... 94
3.2. Giải pháp tăng cƣờng quản lý nhà nƣớc về di tích lịch sử - văn hóa trên địa
bàn quận Hoàn Kiếm, Thành phố Hà Nội ........................................................... 96
3.2.1. Xây dựng, thực hiện quy hoạch, kế hoạch bảo vệ, giữ gìn và phát huy giá
trị các di tích lịch sử - văn hóa trên địa bàn quận Hoàn Kiếm ............................ 96
3.2.2. Ban hành và tổ chức thực hiện văn bản quy phạm pháp luật về di tích lịch
sử văn hóa ............................................................................................................ 98
3.2.3. Tổ chức, chỉ đạo các hoạt động bảo vệ và phát huy giá trị các di tích lịch
sử - văn hóa; tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về di sản văn hóa trên
địa bàn quận Hoàn Kiếm ..................................................................................... 98
3.2.4. Tổ chức, quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học; đào tạo, bồi dƣỡng đội
ngũ cán bộ làm công tác quản lý các di tích lịch sử - văn hóa trên địa bàn quận
Hoàn Kiếm ........................................................................................................ 101
3.2.5. Tăng cƣờng xã hội hóa để huy động, quản lý, sử dụng các nguồn lực để
bảo vệ, gìn giữ, phát huy các di tích trên địa bàn quận..................................... 102
3.2.6. Đẩy mạnh công tác thi đua, khen thƣởng tạo động lực nâng cao chất lƣợng
quản lý các di tích lịch sử - văn hóa trên địa bàn quận Hoàn Kiếm ................. 104
3.2.7. Tăng cƣờng sự phối hợp liên ngành trong quản lý nhà nƣớc về các di tích
lịch sử - văn hóa trên địa bàn quận Hoàn Kiếm ................................................ 104
3.2.8. Thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật, giải quyết khiếu nại, tố cáo
và xử lý vi phạm pháp luật trong quản lý nhà nƣớc về các di tích lịch sử - văn
hóa trên địa bàn quận Hoàn Kiếm ..................................................................... 105
TIỂU KẾT CHƢƠNG 3 .................................................................................... 107
KẾT LUẬN ....................................................................................................... 109
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO .......................................................... 112
PHỤ LỤC .......................................................................................................... 117

1


đúc nên bản sắc văn hóa và hệ giá trị của văn hóa dân tộc, là nguồn lực để phát
triển cả về kinh tế và văn hóa tinh thần.
Tháng 7-2004, Hội nghị lần thứ mƣời Ban Chấp hành Trung ƣơng khóa IX
đã ra Kết luận về tiếp tục thực hiện Nghị quyết Trung ƣơng 5 (khóa VIII) về xây
dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc trong những năm
sắp tới. Đại hội lần thứ X của Đảng (4-2006) khẳng định: “Tiếp tục phát triển
sâu rộng và nâng cao chất lƣợng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc,
gắn kết chặt chẽ và đồng bộ hơn với phát triển kinh tế - xã hội, làm cho văn hóa
thấm sâu vào mọi lĩnh vực của đời sống xã hội”.
Di tích lịch sử - văn hóa là một phần quan trọng của di sản văn hóa, là tài sản
quý của dân tộc, thể hiện giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học, kiến trúc nghệ thuật
qua từng thời kỳ của lịch sử. Di tích lịch sử - văn hóa chính là phƣơng tiện
truyền đạt của thế hệ trƣớc cho thế hệ sau những tinh hoa văn hóa của dân tộc,
trong đó có cả tín ngƣỡng, tâm linh. Do vậy, bảo tồn, phát huy giá trị di tích lịch
sử - văn hóa dân tộc không chỉ là nhiệm vụ riêng của những ngƣời làm công tác
văn hóa, mà là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị, của toàn xã hội, là
trách nhiệm của mỗi con ngƣời đối với quê hƣơng mình sinh ra, đối với cả dân
tộc.
Di tích lịch sử - văn hóa là cái nôi của nhân loại, phản ánh lịch sử hiện tại và
tƣơng lai của một dân tộc, trong đó có các bằng chứng sống tồn tại theo thời
gian, đó chính là các di tích đánh giá các cột mốc của từng thời đại mà nguy cơ
xuống cấp ngày càng hiện hữu, vì nhiều lý do thiên nhiên, môi trƣờng, xã
hội.v.v. nên để bảo vệ cho các thế hệ kế tiếp thì ta cần phải quan tâm, bảo vệ, tu
bổ một cách có hiệu quả và thống nhất. Trong đó vai trò của nhà nƣớc là dẫn
dắt, quản lý và định hƣớng có hệ thống để di tích không bị mất đi các giá trị
nhân văn của từng thời đại.
Hiện nay, đất nƣớc ta đang trong giai đoạn công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

gia kỷ niệm 1000 năm Thăng Long – Hà Nội, Ủy ban nhân dân quận Hoàn
Kiếm, đƣợc sự hƣởng ứng và đóng góp nhiệt tình của các nhà khoa học và cán

3


bộ quản lý văn hóa đã chỉ đạo và biên soạn cuốn sách: “Di tích lịch sử - văn hóa
trong khu phố cổ và xung quanh hồ Hoàn Kiếm - Hà Nội”. Đây là một tuyển tập
nghiên cứu phổ cập khoa học, bao gồm lý luận tổng quan và cụ thể chi tiết về di
tích lịch sử - văn hóa trong phạm vi quận Hoàn Kiếm – Hà Nội. Cuốn sách gồm
hai phần, phần thứ nhất giới thiệu “tổng quan”, 6 chuyên đề chính; phần thứ hai
“Những di tích lịch sử - văn hóa tiêu biểu” giới thiệu 57 di tích chính trong địa
bàn khu phố cổ và xung quanh hồ Hoàn Kiếm [6].
Luận văn Thạc sỹ Quản lý công, Học viện Hành chính Quốc gia của tác giả
Vũ Thế Hùng (2017) : “Quản lý nhà nƣớc về di tích lịch sử - văn hóa trên địa
bàn huyện Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hóa”. Tác giả đã đi sâu nghiên cứu lý luận và
thực tế quản lý nhà nƣớc về di tích lịch sử - văn hóa, phân tích tiềm năng các di
tích lịch sử - văn hóa và đƣa ra định hƣớng khai thác các di tích lịch sử - văn hóa
phục vụ hoạt động phát triển của cộng đồng và du lịch.trên địa bàn huyện Tĩnh
Gia, tỉnh Thanh Hóa [20].
Luận văn Thạc sỹ Quản lý công, Học viện Hành chính Quốc gia của tác giả
Đỗ Thu Hằng (2018) : “Quản lý nhà nƣớc về hoạt động văn hóa thông tin tại các
phƣờng của quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội”. Tác giả nghiên cứu thực trạng
quản lý nhà nƣớc về các hoạt động văn hóa thông tin tại các phƣờng trên địa bàn
quận Hoàn Kiếm [19].
Luận văn thạc sỹ Quản lý Văn hóa, Đại học Sƣ phạm Nghệ thuật Trung
ƣơng của tác giả Lê Ngọc Hải (2017): “Quản lý di tích lịch sử văn hóa đình
Phùng Khoang, phƣờng Trung Văn, quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội”.
Tác giả đã tập trung nghiên cứu, phân tích thực trạng hoạt động quản lý DSVH
ở đình Phùng Khoang những năm gần đây, trong đó đi sâu vào hai nội dung cơ

thừa, tiếp thu các công trình nghiên cứu của các nhà nghiên cứu trƣớc để nghiên
cứu và kế thừa có chọn lọc các kết quả nghiên cứu của các công trình khoa học
đã đƣợc công bố.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích nghiên cứu
Luận văn có mục đích nghiên cứu lý luận và thực tiễn quản lý nhà nƣớc về di
tích lịch sử - văn hóa trên địa bàn quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội; từ đó đề

5


xuất các giải pháp tăng cƣờng QLNN về di tích lịch sử - văn hóa trên địa bàn quận
Hoàn Kiếm trong thời gian tới.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
Để đạt mục đích nghiên cứu nhƣ trên, luận văn xác định các nhiệm vụ
nghiên cứu sau:
- Xác định, phân tích cơ sở lý luận quản lý nhà nƣớc về di tích lịch sử - văn
hóa.
- Khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng quản lý nhà nƣớc về di tích lịch sử
- văn hóa trên địa bàn quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội.
- Đề xuất các giải pháp tăng cƣờng quản lý nhà nƣớc về di tích lịch sử - văn
hóa trên địa bàn quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội
4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Đối tƣợng nghiên cứu của luận văn là công tác quản lý nhà nƣớc về di tích
lịch sử - văn hóa trên địa bàn quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội.
4.2. Phạm vi nghiên cứu
- Phạm vi nghiên cứu về nội dung: Quản lý nhà nƣớc về di tích lịch sử Văn
hóa trên địa bàn một quận.
- Phạm vi nghiên cứu về không gian: quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội.

6.1. Về lý luận
Tập hợp và hệ thống hóa cơ sở lý luận quản lý nhà nƣớc về di tích lịch sử văn hóa.
6.2. Về thực tiễn
Luận văn đề xuất hệ thống giải pháp nhằm tăng cƣờng quản lý nhà nƣớc,
nâng cao hiệu lực, hiệu quả bảo vệ, giữ gìn và phát huy giá trị các di tích lịch sử
- văn hóa trên địa bàn quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội.
7. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục, nội
dung của luận văn kết cấu thành 3 chƣơng:
Chương 1: Cơ sở khoa học quản lý nhà nƣớc về di tích lịch sử - văn hóa.

7


Chương 2: Thực trạng quản lý nhà nƣớc về di tích lịch sử - văn hóa trên địa
bàn quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội.
Chương 3: Quan điểm và giải pháp tăng cƣờng quản lý nhà nƣớc về di tích
lịch sử - văn hóa trên địa bàn quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội.

8


Chƣơng 1
CƠ SỞ KHOA HỌC QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC
VỀ DI TÍCH LỊCH SỬ - VĂN HÓA
1.1. Một số khái niệm cơ bản liên quan đến đề tài Luận văn
1.1.1. Di tích
Muốn tìm hiểu khái niệm di tích, trƣớc hết phải hiểu về di sản văn hóa.
Theo quy định của Luật Di sản văn hóa đƣợc Quốc hội nƣớc Cộng hòa xã hội
chủ nghĩa Việt Nam khóa X, kỳ họp thứ 9 thông qua ngày 29/6/2001, Luật sửa

nghiên cứu. 2. Di sản văn hóa lịch sử bất động: di tích văn hóa” [52, tr. 533].
Theo Bách khoa toàn thư mở thì Di tích được hiểu: là dấu vết của quá
khứ còn lƣu lại trong lòng đất hoặc trên mặt đất có ý nghĩa về mặt văn hóa và
lịch sử [3]. Ở Việt Nam, 1 di tích khi đủ các điều kiện sẽ đƣợc công nhận theo
thứ tự: di tích cấp tỉnh, di tích cấp quốc gia và di tích quốc gia đặc biệt. Tính đến
năm 2014, Việt Nam có hơn 40.000 di tích, thắng cảnh trong đó có hơn 3.000 di
tích đƣợc xếp hạng di tích quốc gia và hơn 7.000 di tích đƣợc xếp hạng cấp tỉnh.
Mật độ và số lƣợng di tích nhiều nhất ở 11 tỉnh vùng đồng bằng sông Hồng với
tỷ lệ chiếm khoảng 70% di tích của Việt Nam. Trong số di tích quốc gia có 62 di
tích quốc gia đặc biệt và trong số đó có 8 di sản thế giới.
Di tích là dấu tích, công trình xây dựng, là bằng chứng của sự tiến hóa hay
biến cố về lịch sử, có ý nghĩa về văn hóa; di tích là cổ vật bất động sản, là di sản
văn hóa phi vật thể.
Có các loại di tích nhƣ: Công trình kiến trúc nghệ thuật; Di tích nhà thờ để
tƣởng niệm ngƣời chết, thƣờng ở trên hoặc gần mộ của họ; Di vật và đài tƣởng
niệm để tƣởng niệm ngƣời chết, thƣờng là nạn nhân chiến tranh; Những cột
thƣờng đƣợc chụp hoặc vẽ lên đó với một pho tƣợng; Mộ đá tạo thành đài kỷ
niệm nhỏ cho một ngƣời chết; Lăng mộ và các ngôi mộ để đến cõi chết; Những
tảng đá nguyên khối đƣợc dựng nên những mục đích tôn giáo hay để ghi nhớ;
Những gò đất dựng nên để kỷ niệm những lãnh đạo lớn hay những sự kiện; Bia
tƣởng niệm thƣờng đƣợc dựng lên để tƣởng niệm các nhà lãnh đạo vĩ đại;
Những pho tƣợng của những cá nhân nổi tiếng; Đền hoặc công trình xây dựng
cho những cuộc hành hƣơng tôn giáo, nghi lễ hay các mục đích kỷ niệm; Hồ sơ,

10


cách trình bày thiết kế cho những tƣợng đài thành thị; Những di vật kỷ niệm
những thành công quân đội; Toàn bộ khu vực thành lập nhƣ là đài tƣởng niệm
để tƣởng niệm tội ác chiến tranh; Những thắng cảnh đẹp.

chuông đƣợc đúc năm nào hay nội dung văn bia có thể suy ra niên đại khởi dựng
và trùng tu lại ngôi chùa, xem qua tƣợng thờ, nghệ thuật chạm khắc thông tin
cho chúng ta biết đƣợc sự xuất hiện của tín ngƣỡng dân gian khác nhau qua các
thời kỳ,...
Di tích lịch sử - văn hóa quốc gia là một bộ phận quan trọng của di sản
văn hóa dân tộc, là nguồn sử liệu trực tiếp cho ta những thông tin quan trọng để
khôi phục những trang sử vẻ vang của dân tộc Việt Nam. Thuộc di sản văn hóa
phi vật thể, là sản phẩm của vật chất có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học, di tích
lịch sử - văn hóa là công trình xây dựng, địa điểm và các di vật, cổ vật, bảo vật
quốc gia thuộc công trình địa điểm có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học. Di tích
lịch sử - văn hóa nói chung do nhân dân tạo ra, là kết quả của hoạt động sáng tạo
văn hóa bao gồm cả vật chất và tinh thần, một bộ phận quan trọng của di sản văn
hóa dân tộc. Tiềm ẩn trong mỗi di tích lịch sử - văn hóa quốc gia có những giá
trị cao cả về văn hóa và về mặt kinh tế, những yếu tố hấp dẫn rất lớn không thể
thiếu để góp phần vào việc giữ gìn bản sắc dân tộc Việt Nam.
Trong luận văn này, tác giả tiếp cận khái niệm di tích lịch sử văn hóa nhƣ
sau: Di tích lịch sử - văn hóa là công trình xây dựng, địa điểm và các di vật, cổ
vật, bảo vật quốc gia thuộc công trình, địa điểm đó có giá trị lịch sử, văn
hóa, khoa học.
Theo Luật Di sản văn hóa (sửa đổi và bổ sung năm 2009), khoản 1, Điều
28 đƣợc sửa đổi bổ sung: Di tích lịch sử - văn hóa phải có một trong các tiêu chí
sau:
- Công trình xây dựng, địa điểm gắn với sự kiện lịch sử, văn hóa tiêu biểu
của quốc gia hoặc của địa phƣơng.
- Công trình xây dựng, địa điểm gắn với thân thế và sự nghiệp của các anh
hùng dân tộc, doanh nhân, nhân vật lịch sử có ảnh hƣởng tích cực đến sự phát
triển của quốc gia hoặc của địa phƣơng trong các thời kỳ lịch sử.
- Địa điểm khảo cổ có giá trị tiêu biểu.

12

13


Di tích lịch sử - văn hóa là công trình xây dựng, địa điểm và các di vật, cổ
vật, bảo vật quốc gia thuộc công trình, địa điểm đó có giá trị lịch sử, văn
hóa, khoa học.
Công trình xây dựng, địa điểm gắn với sự kiện lịch sử tiêu biểu của các
thời kỳ cách mạng, kháng chiến. Các di tích tiêu biểu thuộc loại này nhƣ Khu di
tích chiến thắng Điện Biên Phủ, Địa đạo Củ Chi, Khu di tích lịch sử cách mạng
Pắc Bó, Phòng tuyến Tam Điệp, Hành cung Vũ Lâm, Khu rừng Trần Hƣng
Đạo...
Năm 2010, di tích lịch sử chiếm 51.2% số di tích đƣợc xếp hạng. Các di
tích này không những có giá trị lịch sử và văn hóa mà còn mang lại những giá trị
lớn trên phƣơng diện kinh tế, nhất là kinh tế du lịch.
Di tích kiến trúc nghệ thuật
Di tích kiến trúc nghệ thuật là công trình kiến trúc nghệ thuật, tổng thể
kiến trúc đô thị và đô thị có giá trị tiêu biểu trong các giai đoạn phát triển nghệ
thuật kiến trúc của dân tộc. Quần thể các công trình kiến trúc hoặc công trình
kiến trúc đơn lẻ có giá trị tiêu biểu về kiến trúc, nghệ thuật của một hoặc nhiều
giai đoạn lịch sử. Các di tích tiêu biểu loại này nhƣ Chùa Bút Tháp, phố cổ Hội
An, nhà thờ Phát Diệm, chùa Keo, đình Tây Đằng, Chùa Phật Tích,...
Năm 2010, di tích kiến trúc nghệ thuật chiếm 44.2% tổng số di tích đƣợc
xếp hạng.
Di tích khảo cổ
Di tích khảo cổ là những địa điểm khảo cổ có giá trị nổi bật đánh dấu các
giai đoạn phát triển của các văn hoá khảo cổ. Các di tích tiêu biểu thuộc loại này
nhƣ Hoàng thành Thăng Long, hang Con Moong, di chỉ Đông Sơn, động Ngƣời
Xƣa, thánh địa Mỹ Sơn,…
Năm 2010, di tích khảo cổ chiếm 1.3% các di tích đƣợc xếp hạng.


- Di tích quốc gia đặc biệt: là di tích có giá trị đặc biệt tiêu biểu của quốc
gia. Các di tích này đƣợc địa phƣơng lập hồ sơ xếp hạng và trên cơ sở đề nghị

15


của Bộ trƣởng Bộ VHTT&DL, Thủ tƣớng chính phủ quyết định xếp hạng di tích
quốc gia đặc biệt và quyết định đề nghị tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa
của Liên Hợp Quốc xem xét đƣa di tích tiêu biểu của Việt Nam vào Danh mục
di sản thế giới.
- Di tích quốc gia: là di tích có giá trị tiêu biểu của quốc gia. Các di tích
này đƣợc địa phƣơng lập hồ sơ, trên cơ sở đề nghị của Chủ tịch UBND tỉnh, Bộ
trƣởng Bộ VHTT&DL ra quyết định xếp hạng di tích quốc gia.
- Di tích cấp tỉnh: là di tích của địa phƣơng. Địa phƣơng lập hồ sơ trên cơ
sở đề nghị của Giám đốc Sở VHTT&DL, Chủ tịch UBND tỉnh, thành phố trực
thuộc Trung ƣơng xếp hạng di tích cấp tỉnh. Các di tích đƣợc hình thành từ hoạt
động lao động sáng tạo của con ngƣời trong quá trình dựng nƣớc và giữ nƣớc,
tồn tại dƣới dạng vật chất cụ thể vừa phong phú vừa đa dạng về các loại hình.
Trải qua thời gian những sản phẩm đó đƣợc tồn tại đến ngày nay, có
những sản phẩm mang những giá trị có tính chất tiêu biểu, đặc trƣng về lịch sử
văn hóa, khoa học nên đƣợc công nhận là di tích.
1.1.3. Quản lý nhà nước về di tích lịch sử - văn hóa
Theo Đại từ điển Tiếng Việt thì Quản lý đƣợc hiểu là “1. Tổ chức, điều
khiển hoạt động của một số đơn vị, một cơ quan: quản lý lao động, cán bộ quản
lý, quản lý theo công việc . 2. Trông coi giữ gìn và theo dõi việc gì: quản lý hồ
sơ lý lịch, quản lý vật tư” [52, tr. 1363]
Theo Đại từ điển Tiếng Việt thì Văn hóa đƣợc hiểu là “1. Những giá trị
vật chất, tinh thần do con ngƣời tạo ra trong lịch sử: nền văn hóa của các dân
tộc, kho tàng văn hóa dân tộc . 2. Đời sống tinh thần của con ngƣời: phát triển
kinh tế và văn hóa, chú ý đời sống văn hóa của nhân dân. 3. Tri thức khóa học,

Đảng đồng thời đảm bảo quyền tự do dân chủ trong hoạt động và sáng tạo văn
hóa, xác lập vai trò, vị trí của văn hóa trong sự phát triển của dân tộc.
Quản lý di tích lịch sử có thể hiểu là tổ chức, điều khiển hoạt động của cơ
quan quản lý di tích ở các cấp độ khác nhau, tùy theo quy định về chức năng,
nhiệm vụ cụ thể. Cơ quan quản lý di tích có trách nhiệm trông coi, giữ gìn; tổ
chức các hoạt động bảo quản, tu bổ, tôn tạo di tích; tổ chức bảo vệ chống xuống
cấp cho di tích, để di tích tồn tại lâu dài; tổ chức lập hồ sơ, xếp hạng xác định
giá trị và cơ sở pháp lý nhằm bảo vệ di tích... Bảo tồn và phát huy giá trị của di

17