B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH
NGUYN TH THANH HNG
CÁC NHÂN T NH HNG N KH
NNG TR N CA KHÁCH HÀNG CÁ
NHÂN TI NGÂN HÀNG LIÊN DOANH
VIT THÁI – CHI NHÁNH NG NAI
LUN VN THC S KINH T
TP. H CHÍ MINH - NM 2012
tr t Cô hng dn là TS. Mai Thanh Loan. Các ni dung nghiên cu và kt
qu trong đ tài này là trung thc và cha tng đc ai công b trong bt c
công trình nào. Nhng s liu trong các bng biu phc v cho vic phân tích,
nhn xét, đánh giá đc thu thp t các ngun khác nhau có ghi trong phn tài
liu tham kho. Nu phát hin có bt k s gian ln nào tôi xin hoàn toàn chu
trách nhim trc Hi đng, cng nh kt qu lun vn ca mình.
TP H Chí Minh, ngày…… tháng …… nm 2012
Tác gi Nguyn Th Thanh Hng MC LC
LI CAM OAN
MC LC
DANH MC T VIT TT
DANH MC CÁC BNG VÀ HÌNH V
TÓM TT 1
CHNG I: GII THIU 2
CHNG II: LÝ THUYT ÁNH GIÁ KH NNG TR N CA
KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN VÀ CÁC NGHIÊN CU TRC ÂY 4
2.1. Lý thuyt đánh giá kh nng tr n ca khách hàng cá nhân 4
2.1.1. Lch s ra đi và phát trin 4
2.1.2. Các phng pháp đánh giá kh nng tr n ca khách hàng cá nhân 6
2.2. Các nghiên cu trc đây 7
2.2.1. tài "Chm đim tín dng cho th trng ngân hàng bán l Vit Nam:
nhân ti VSB ng Nai t mô hình thc nghim 35
CHNG V: KT LUN 39
TÀI LIU THAM KHO
PH LC
Bng 4.1: Tng hp các bin đc lp theo nghiên cu trc đây 24
Bng 4.2: Tng hp mi quan h gia các bin đc lp và bin ph thuc 26
Bng 4.3: Variables in the Equation 29
Bng 4.4: Omnibus Tests of Model Coefficients 30
Bng 4.5: Model Summary 30
Bng 4.6: Classification Table
a
31
Bng 4.7: Variables in the Equation 32
Bng 4.8: Omnibus Tests of Model Coefficients 33
Bng 4.9: Model Summary 33
Bng 4.10: Classification Table
a
33
Bng 4.11: Các nhân t nh hng đn kh nng tr n ca khách hàng cá nhân ti
VSB ng Nai 36
DANH MC CÁC BIU
Hình 4.1: Biu đ th hin đ tui 18
Hình 4.2: Biu đ th hin trình đ hc vn 18
Hình 4.3: Biu đ th hin ngh nghip 19
Hình 4.4: Biu đ th hin thi gian công tác 19
Hình 4.5: Biu đ th hin thi gian làm công vic hin ti 19
Hình 4.6: Biu đ th hin thu nhp cá nhân hàng nm 19
Hình 4.7: Biu đ th hin c cu gia đình 20
Hình 4.8: Biu đ th hin tình trng nhà 20
Hình 4.9: Biu đ th hin tình hình tr n 21
Hình 4.10: Biu đ th hin tình hình tr lãi 21
Hình 4.11: Biu đ th hin tng d n hin ti 21
2
CHNG I: GII THIU
Quá trình toàn cu hóa làm tng thêm mc đ ph thuc ln nhau
gia các nn kinh t trên th gii. Trong lnh vc tài chính, ngân hàng
cng
không
ngoi l. Khng hong tín dng đã có nhng nh hng không
nh đn nn kinh
t
.
Thi gian qua, cuc khng hong tín dng ti M là
khi ngun cho cuc
khng
hong kinh t toàn cu. Các quc gia phi
thc hin ci cách, xây dng h t
hng
qun lý tài chính và c ch phòng
nga ri ro tài chính quc t, công khai,
m
i
nh
bch trong hot đng NH đ
tránh nhng nguy c bin đng mnh ca th trng t
ài
chính, hot đng
tuân theo quy lut chung ca th t
3
ca các khách hàng cá nhân, VSB ng Nai cn da vào nhng tiêu chí nào
và các nhân t đó nh hng nh th nào đn kh nng tr n ca khách
hàng? S dng mô hình hi quy logistic nh th nào đ đánh giá mc đ
nh hng ca các nhân t đó đn kh nng tr n ca khách hàng? Ðó là
các vn đ cn nghiên cu chính ca bài lun vn.
Ni dung nghiên cu chính ca lun vn:
Ni dung ca lun vn nhm tr li các câu hi nghiên cu nh sau:
1. Nhng nhân t nào nh hng đn xác sut tr n ca khách hàng cá
nhân ti Ngân hàng liên doanh Vit Thái – chi nhánh ng Nai?
2. Mc đ nh hng ca tng nhân t đn xác sut tr n ca khách hàng
cá nhân ti Ngân hàng liên doanh Vit Thái – chi nhánh ng Nai.
Kt cu ca lun vn gm 5 chng:
Chng I: Gii thiu
Chng II: Các kt qu nghiên cu trc đây
Chng III: Phng pháp nghiên cu
Chng IV: Các nhân t nh hng đn kh nng tr n ca khách hàng cá
nhân ti Ngân hàng liên doanh Vit Thái – chi nhánh ng Nai
Chng V: Kt lun
V bn cht, đánh giá kh nng tr n ca khách hàng da trên c s
nhn bit nhng nhóm khách hàng khác nhau trong mt tng th, trong đó
ngi ta không th nhn din đc nhng đc đim ca các cá th trong cùng
mt nhóm, mà ch có th nhn bit đc s khác nhau tng đi gia các
nhóm. David Duran (1941) là ngi đu tiên nhn bit đc rng k thut đó
có th đc s dng đ phân bit các khon n xu và tt. Báo cáo ca ông
đc trình bày trong mt đ án nghiên cu vi Cc nghiên cu kinh t quc
gia Hoa K trc tiên không nhm mc đích d báo. Cùng thi gian đó, các
công ty bán hàng qua đn đt hàng và các công ty cho vay mua nhà đã gp rt
nhiu khó khn vi h thng đánh giá kh nng tr n ca khách hàng. Các
quyt đnh cho vay hay gi đi hàng hóa cho khách hàng ch yu đc thc
hin bi các chuyên viên đánh giá tín dng trong mt thi gian dài. Tuy
nhiên, nhng chuyên viên này đc huy đng phc v cho quân đi trong
thi gian chin tranh, vì vy nhu cu thay th ngun lc này đã tr nên cp
thit hn bao gi ht. Mt gii pháp tm thi đc s dng khi đó là các công
ty đã yêu cu các chuyên viên ca mình lit kê nhng nguyên tc c bn mà
h s dng đ ra các quyt đnh cho vay. Nhng nguyên tc này sau đó đc
s dng bi nhng ngi k nhim đ đa ra các quyt đnh tín dng cho
công ty, đây chính là hình thc s khai ca h thng này. Không lâu sau khi
chin tranh kt thúc, các mô hình da trên nhng nguyên lý thng kê đã t rõ
đc sc mnh ca nó trong vic đa ra quyt đnh cp tín dng.
Vào cui thp k 80, thành công ca các mô hình đnh mc tín nhim
trong vic phát hành th tín dng bt đu lan ta sang các sn phm khác ca
6
ngân hàng nh các khon vay ca cá nhân, thm chí trong mt vài nm va
qua, phng pháp này đc s dng cho c các khon vay mua nhà và các
khon vay kinh doanh nh. n nhng nm 90, s phát trin ca các hình
thc marketing trc tip đn ngi tiêu dùng đã đa đn vic s dng các th
tính đim đ nâng cao t l phn hi cho các chin dch marketing. Nhng
tin b trong khoa hc máy tính cng cho phép nhng k thut khác đc đa
vi mc đ ri ro nh th nào, và cui cùng tin hành loi b nhng khách
hàng "xu" (ví d khách hàng xu là nhng ngi thanh toán chm các khon
n trong 3 tháng liên tip). ng nhiên mt thc t cn đc xem xét đn là
không th tin hành phân loi đc mt s các khách hàng vì lch s tín dng
ca h cha đ dài, hay các thông tin cá nhân ca h cha đ rõ ràng đ đa
ra các kt lun chính xác. Do vy, các trng hp này s b loi ra ngoài mu
xem xét.
2.2. Các nghiên cu trc đây
2.2.1. tài "Chm đim tín dng cho th trng ngân hàng bán l Vit
Nam: Kt qu thc hin và nh hng đi vi cho vay so vi mi quan h
đc giao dch" ca tác gi Stefanie Kleimeier và inh Th Huyn Thanh
(2006)
Trong nghiên cu ca mình, Kleimeier và Thanh (2006) đã đ xut mt
mô hình tính đim tín dng đi vi các khon vay ti các ngân hàng Vit Nam
bán l. Tác gi đã s dng các nhân t đ đánh giá kh nng tr n ca khách
hàng bao gm: Thi gian giao dch vi ngân hàng, gii tính, s ln vay n tín
dng, thi gian vay n, tài khon tin gi, khu vc, tình trng nhà , tài khon
8
hin ti, giá tr ph thêm, s ngi ph thuc, thi gian c trú ti đa ch hin
ti, tình trng hôn nhân, tài sn th chp, đin thoi bàn, trình đ hc vn,
mc đích vay. Các nhân t này đc tác gi đa vào mô hình hi quy logistic
đ phân bit khách hàng có kh nng tr n hay không. Kt qu nghiên cu
nh sau:
Các nhân t nh hng
Ký
hiu
Estimated
Coefficient
(H s hi
quy)
0.051
1.40
Thi gian vay n X
4
-0.845
0.080
3.70
Tài khon tin gi X
5
-0.750
0.104
3.10
Khu vc X
6
-0.652
0.030
13.60
Tình trng nhà X
7
Thi gian c trú ti đa ch
hin ti
X
11
-0.233
0.054
2.50
Tình trng hôn nhân X
12
-0.190
0.101
68.10
Tài sn th chp X
13
-0.181
0.057
53
in thoi bàn X
14
-0.156
hng đn kh nng tr n ca khách hàng
T đó, mô hình hi quy tng th v các nhân t nh hng đn kh
nng tr n ca khách hàng (theo đ tài) là:
9
Log
e
[ ] = -3.176
- 1.774X
1
- 1.557X
2
- 0.938X
3
- 0.845X
4
- 0.750X
5
- 0.652X
6
- 0.551X
7
- 0.492X
8
- 0.402X
9
- 0.356X
10
- 0.233X
14
- 3.176X
16
Trong nghiên cu này, tác gi ch cung cp mt mô hình đánh giá chm
đim tín dng qua mô hình hi quy logistic. Tuy nhiên trong thc t, các ngân
hàng cn phi cp nht mô hình đánh giá ri ro tín dng ca h mt cách
thng xuyên vì đi vi các nc đang phát trin nh Vit Nam, thay đi
kinh t mt cách rõ rt hn các nc phát trin tng đi n đnh. Chính vì
vy, cn điu tra mô hình đánh giá tín dng n đnh hay thay đi nh th nào
theo thi gian. Hn na, các ngân hàng áp dng mô hình đánh giá tín dng có
th so sánh vi nhau trong th trng ngân hàng đang trong giai đon phát
trin. Bng cách này, ngân hàng có th khám phá mi liên h tn ti gia các
đc đim cho vay, tc là các nhân t bao gm trong mô hình logistic và tm
quan trng ca chúng đi vi phát trin kinh t và tài chính.
2.2.2. Các nghiên cu trên th gii v các nhân t nh hng đn kh
nng tr n ca khách hàng
ã có nhng nghiên cu trc v lý do ti sao các cá nhân li vay n
nh Berthoud và Kempson (1992), Lea, Webley và Levine (1993); Lea,
10
Webley và Walker (1995); Livingstone và Lunt (1992); Tokunaga (1993);
Kaynak và Harcar (2001).
* Nghiên cu ca Livingston và Lunt (1992): h thy rng tín dng
thng ph bin các cá nhân có thu nhp cao và ngi cha trng thành.
* Nghiên cu ca Crook (2001) li cho thy rng các nhân t thu nhp,
s hu nhà riêng và s lng thành viên trong gia đình nh hng mt cách
tích cc đn mc đ vay n tín dng các h gia đình trên nc M.
* Nghiên cu ca Duca và Rosenthal (1993) tìm thy rng nhu cu vay
n tín dng ca các h gia đình tr liên quan nhiu đn thu nhp, s giàu có
ca h và quy mô h gia đình.
12
CHNG III
PHNG PHÁP NGHIÊN CU
Bài lun dùng phng pháp đnh lng da trên các s liu sn có
trong d liu ca Ngân hàng liên doanh Vit Thái – chi nhánh ng Nai đi
x lý
13
* C s d liu:
C s d liu ca mô hình là d liu thc t v các tiêu chí chm đim
tín dng khách hàng cá nhân ti VSB ng Nai, gm thông tin ca 91 khách
hàng cá nhân thc t đang phát sinh giao dch tín dng ti VSB ng Nai.
Thang đim ca tng tiêu chí nh sau:
STT
Ch tiêu Thang đim
1 Tui
18-25
5
25-40
15
40-60
20
>60
10
2 Trình đ hc vn
Trên H
20
H/C
15
TH
5
Di TH/tht hc
-5
3
Ngh
15
>5nm
20
6 Tình trng nhà
S hu riêng
30
Thuê
12
Chung vi gia đình
5
Khác
0
7 C cu gia đình
Ht nhân
20
Sng vi ba
m
5
Sng cùng 1 gia
đính ht nhân khác
0
Sng cùng vi 1 s
gia
đình ht nhân khác
-5
8 S ngi n theo
c thân
Bng 3.1: Thang đim các thông tin cá nhân c bn
14
Cán b tín dng tng hp đim ca khách hàng theo bng đim trên.
Nu khách hàng đt đim <20 đim thì chm dt quá trình chm đim và t
chi câp tín dng. Nu khách hàng đt tng s đim t 20 đim tr lên thì tip
tc chm đim các tiêu chí quan h Ngân hàng theo bng sau:
STT Ch tiêu Thang đim
1
Tình hình tr n v
i
VSB
Cha giao
dch/vay vn
0
Cha bao gi
quá hn
40
Thi gian
QH<30ngày
0
Thi gian
QH>30ngày
-5
2
Tình hình chm tr
lãi
Cha giao
khác ca VSB
Ch gi tit
kim
15
Ch s dng
th
5
Tit kim và
th
25
Không s dng
DV gì
-5
5
S d tin gi tit
kim bình quân
VN (quy đi) ti
VSB
>500trđ
40
100-500trđ
25
20-100trđ
10
<20trđ
0
(Ngun: D liu ca Ngân hàng LD Vit Thái – chi nhánh ng Nai)
Bng 3.2: Thang đim các thông tin tài chính ca khách hàng
Cn c vào các tiêu chí trên, tác gi s dng mô hình logistic đ đánh
giá s nh hng ca các nhân t đn kh nng tr n ca khách hàng cá nhân
là bin ngu nhiên phân phi
theo quy lut Bernoulli, có ngha là:
f
i
(Y
i
)=P
i
Yi
(1−P
i
)
1−Yi
Trong đó: Y
i
=0,1; i=1, ,n
Khi đó, k vng toán và phng sai đc tính nh sau: E (Y
i
) = n
i
P
i
Var (Y
i
) = n
i
P
i
i
*>0)
P
i
=P(
+
X
2i
+ +
X
ki
+
>0)
P
i
=P(<(
+ )
M rng hn na chúng ta có th vit nh sau:
Log ( )=
+
X
2i
+ +
Nguoiantheo +
9
Tncanhan +
10
Tngiadinh +
11
Tra_no +
12
Tra_lai +
13
Du_no +
14
DV +
15
Tiengui.
Trong mô hình hi quy c th ca lun vn, bin ph thuc chính là
bin kh nng tr n ca khách hàng. Các nhân t tác đng đn kh nng tr
n ca khách hàng đc đa vào mô hình gm: Tui (Tuoi), Trình đ hc
vn (Hocvan), Ngh nghip (Nghenghiep), Thi gian công tác (Thoigianct),
Thi gian làm công vic hin ti (Tglamcv), Tình trng nhà (Nha_o), C
cu gia đình (Giadinh), S ngi n theo (Nguoiantheo), Thu nhp cá nhân
hàng nm (TNcanhan), TN ca gia đình/nm (TNgiadinh), Tình hình tr n
17
vi VSB (Tra_no), Tình hình chm tr lãi (Tra_lai), Tng d n hin ti
VN (quy đi) (Du_no), S dng các dch v khác ca VSB (DV) và S d
tin gi tit kim bình quân VN (quy đi) ti VSB (Tiengui).
Các tham s ca mô hình hi quy đc c lng bng phng pháp
Enter.