ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH
–––––––––––––––––––––––

NGUYỄN THỊ LIÊN

ĐÁNH GIÁ CHẤT LƢỢNG ĐÀO TẠO
TẠI TRƢỜNG CAO ĐẲNG THỐNG KÊ BẮC NINH
Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
Mã số: 60.34.04.10

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS. NGUYỄN THỊ TÂM

THÁI NGUYÊN - 2013
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

/>

i
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các số liệu, kết
quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ
công trình nào khác.
Tôi cam đoan rằng các thông tin trích dẫn trong luận văn đều đã được ghi rõ
nguồn gốc.
Bắc Ninh, tháng

năm 2013


Tác giả luận văn

Nguyễn Thị Liên

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

/>

iii

MỤC LỤC
Lời cam đoan............................................................................................................ i
Lời cảm ơn .............................................................................................................. ii
Mục lục ..................................................................................................................iii
Danh mục các chữ viết tắt..................................................................................... viii
Danh mục các bảng ................................................................................................ ix
Danh mục các hình ................................................................................................. xi
MỞ ĐẦU ................................................................................................................ 1
1. Tính cấp thiết của việc nghiên cứu đề tài ............................................................. 1
2. Mục tiêu nghiên cứu ............................................................................................ 2
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ........................................................................ 2
4. Đóng góp mới của luận văn về mặt khoa học ....................................................... 3
5. Cấu trúc luận văn ................................................................................................. 3
Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN ĐÁNH GIÁ CHẤT LƢỢNG
ĐÀO TẠO ........................................................................................ 4
1.1.Cơ sở lý luận ..................................................................................................... 4
1.1.1. Một số khái niệm cơ bản về chất lượng .......................................................... 4
1.1.1.1. Quan niệm về chất lượng ............................................................................ 4
1.1.1.2. Quản lý chất lượng...................................................................................... 5
1.1.1.3. Chất lượng đào tạo và Quản lý chất lượng đào tạo ...................................... 8

CHẤT LƢỢNG ĐÀO TẠO ........................................................... 36
2.1. Những câu hỏi nghiên cứu được đặt ra ............................................................ 36
2.2. Phương pháp nghiên cứu ................................................................................ 36
2.2.1. Phương pháp thu thập và sử lý số liệu .......................................................... 36
2.2.2. Phương pháp xử lý thông tin ........................................................................ 37
2.3. Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu .................................................................... 40
2.3.1. Hệ thống các tiêu chí đánh giá chất lượng đào tạo THCN ............................ 40
2.3.2. Tiêu chí đánh chất lượng và các điều kiện bảo đảm chất lượng đào tạo Đại
học áp dụng trong đánh giá chất lượng giáo dục THCN ......................................... 41
2.3.3. Quy trình kiểm định và đánh giá chất lượng đào tạo .................................... 43
Chƣơng 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CHẤT LƢỢNG ĐÀO TẠO TẠI
TRƢỜNG CAO ĐẲNG THỐNG KÊ BẮC NINH........................ 44
3.1. Giới thiệu trường Cao đẳng Thống kê Bắc Ninh ............................................. 44
3.1.1. Quá trình hình thành và phát triển ................................................................ 44
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu
/>

v
3.1.1.1. Thuận lợi .................................................................................................. 46
3.1.1.2. Khó khăn .................................................................................................. 47
3.2.Công tác quản lý .............................................................................................. 47
3.2.1. Các hồ sơ phục vụ có kế hoạch công tác ...................................................... 47
3.2.2. Những văn bản cần trong quản lý................................................................. 48
3.3. Đánh giá chất lượng đào tạo tại trường cao đẳng Thống kê Bắc Ninh ............. 52
3.3.1. Lựa chọn phương pháp đánh giá .................................................................. 52
3.3.2. Nội dung đánh giá ........................................................................................ 52
3.3.3. Kết quả đánh giá .......................................................................................... 52
3.3.3.1. Đánh giá chất lượng đào tạo theo đánh giá trong ....................................... 52
3.3.3.2. Đánh giá chất lượng đào tạo theo đánh giá ngoài ...................................... 64
3.3.3.3.Đánh giá chung .......................................................................................... 82

TÀI LIỆU THAM KHẢO ................................................................................... 97
PHỤ LỤC ............................................................................................................. 98

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

/>

vii

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

/>

viii
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

THCN

: Trung học chuyên ngành

CBQL

: Cán bộ quản lý

HS, SV

: Học sinh, sinh viên

CSVC


Bảng 3.5: Số lượng học sinh đang học tại trường trong 3 năm học ........................ 60
Bảng 3.6 : Khuôn viên diện tích của nhà trường .................................................... 60
Bảng 3.7: Các khoản thu chi từ các nguồn cho giáo dục tại trường ........................ 62
Bảng 3.8: Kết quả học tập năm thứ nhất của sinh viên khoá 3, khoá 4, khoá 5 ....... 63
Bảng 3.9: Kỹ năng thực hành kiến thức chuyên ngành .......................................... 65
Bảng 3.10: Ý thức nghề nghiệp - Thái độ làm việc ................................................ 65
Bảng 3.11: Cơ hội phát triển so với HS các trường khác ........................................ 65
Bảng 3.12: Khả năng làm việc độc lập ................................................................... 66
Bảng 3.13: Kỹ năng xử lý các tình huống khách hàng ........................................... 66
Bảng 3.14: Kỹ năng giao tiếp ngoại ngữ ................................................................ 66
Bảng 3.15: Đánh giá năng lực chuyên môn của giáo viên ...................................... 67
Bảng 3.16: Năng lực nghiệp vụ sư phạm của giáo viên .......................................... 67
Bảng 3.17: Đánh giá công tác bồi dưỡng giáo viên ................................................ 67
Bảng 3.18: Mối quan hệ giữa nhà trường với địa phương ...................................... 68
Bảng 3.19: Mối quan hệ giữa nhà trường với các cơ quan chủ quản ...................... 68
Bảng 3.20: Công tác phát triển đội ngũ giáo viên................................................... 68
Bảng 3.21: Đánh giá cơ sở vật chất hiện tại của nhà trường ................................... 68
Bảng 3.22: Đánh giá việc sử dụng thiết bị hiện đại trong dạy học .......................... 69
Bảng 3.23: Năng lực nghiên cứu khoa hoc của giáo viên ....................................... 69
Bảng 3.24: Khả năng giáo dục gần với hoạt động thực tiễn ................................... 69
Bảng 3.25: Đánh giá công tác tuyển sinh (CL đầu vào) ......................................... 70
Bảng 3.26: Công tác chỉ đạo của nhà trường về việc thực hiện các công việc đào tạo . 70
Bảng 3.27: Công tác dự giờ đánh giá chất lượng bài giảng của giáo viên ............... 71
Bảng 3.28: Mối quan hệ giữa nhà trường và gia đình trong việc giáo dục học sinh .... 71
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

/>

x
Bảng 3.29: Công tác quản lý học sinh và an ninh trong trường .............................. 71

Bảng 3.58: Thiết bị giảng dạy trong nhà trường ..................................................... 81
Bảng 3.59: Mức độ đầu tư trang thiết bị - cơ sở vật chất ........................................ 81
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

/>

xi

DANH MỤC CÁC HÌNH
Hình 1.1. Sơ đồ quan niệm về chất lượng đào tạo .................................................... 9
Hình 1.2. Sơ đồ mối quan hệ giữa mục tiêu đào tạo và chất lượng đào tạo ............. 11
Hình 1.3. Giản đồ nhân quả của ISHIKAWA ........................................................ 17
Hình 1.4. Sơ đồ đánh giá trong giáo dục đào tạo .................................................... 19
Hình 1.5. Mô hình TQM trong các cơ sở đào tạo ................................................... 22
Hình 1.6. Mô hình tổng thể quá trình đào tạo......................................................... 24
Hình 1.7. Sơ đồ của mô hình đánh giá sự khác biệt ............................................... 27
Hình 1.8. Các nhân tố ảnh hưởng tới chất lượng đào tạo ........................................ 31
Hình 2.1. Sơ đồ quy trình đánh giá và kiểm định chất lượng đào tạo ..................... 43
Hình 3.1. Phòng Lab .............................................................................................. 49
Hình 3.2. Giờ học Thực hành tin ........................................................................... 50
Hình 3.3. Giờ học tiếng Anh kinh doanh ............................................................... 50
Hình 3.4. Giờ học lớp Quản trị kinh doanh ............................................................ 51
Hình 3.5. Giờ học lớp Tài chính ngân hàng ........................................................... 51

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

/>

xii


hiện nay, nếu đối tượng học sinh trung học chuyên nghiệp và đối tượng học sinh
học Nghề được đào tạo có chất lượng thì sẽ đáp ứng tốt được nhu cầu về nguồn
nhân lực mà đất nước đang cần.
Để nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực này, trước mắt chúng phải
đánh giá, nhìn nhận lại chất lượng đào tạo đội ngũ sinh viên trung cấp và cao đẳng
hiện nay có phù hợp với yêu cầu của Đất nước hay không? Phải làm gì để nâng cao
được chất lượng đào tạo cho đối tượng sinh viên cao đẳng và trung cấp không chỉ
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

/>

2
là câu hỏi đối với các nhà nghiên cứu chiến lược giáo dục mà còn là vấn đề quan
tâm của toàn ngành giáo dục, toàn xã hội. Với lý do đó chúng thân tôi đã chọn đề tài
“Đánh giá chất lượng đào tạo tại trường Cao đẳng Thống kê Bắc Ninh”.
Hiện nay vấn đề chất lượng đào tạo đang được xã hội đặc biệt quan tâm, là
một nhà trường chuyên nghiệp - đào tạo ra người lao động có tay nghề cụ thể, đã
đến lúc nhà trường phải quan tâm nhiều đến chất lượng đào tạo của chính trường
mình. Chắc chắn trong một thời gian không xa nữa các nhà trường sẽ phải đối mặt
với vấn đề cạnh tranh chất lượng, một khi nhà nước có những qui định mới khắt khe
hơn trong vấn đề nguồn kinh phí dành cho đào tạo.
2. Mục tiêu nghiên cứu
2.1. Mục tiêu chung
- Trên cơ sở luận giải những cơ sở lý luận và thực tiễn về đánh giá chất
lượng đào tạo trong giáo dục, tiến hành đánh giá thực trạng chất lượng đào tạo của
Trường Cao đẳng thống kê Bắc Ninh, từ đó đề xuất các giải pháp để nâng cao chất
lượng đào tạo của trường cao đẳng thống kê, nhằm cung cấp nguồn nhân lực có chất
lượng, đáp ứng nhu cầu sử dụng cho các doanh nghiệp trong thời gian tới
2.2. Mục tiêu cụ thể
- Góp phần hệ thống hoá cơ sở lý luận chung về đào tạo và đánh giá chất

- Phạm vi về không gian: Trường cao đẳng thống kê Bắc Ninh và các tỉnh có
sử dụng sinh viên đã học tại trường cao đẳng thống kê Bắc Ninh.
Phạm vi về thời gian : Số liệu phục vụ nghiên cứu đề tài được thu thập tư
năm 2008- 2012.
4. Đóng góp mới của luận văn về mặt khoa học
- Góp phần hoạch định chiến lược phát triển đội ngũ CBGV của trường cao
đẳng thống kê thông qua công tác đào tạo
- Giúp các cơ quan, doanh nghiệp có liên quan đến quản lý nhân sự của
trường cao đẳng thống kê xây dựng được chính sách đào tạo, sử dụng nhân lực có
hiệu quả.
- Xác định được nội dung, phương thức, hình thức đào tạo đội ngũ trung học
chuyên nghiệp của trường cao đẳng thống kê trong điều kiện khoa học - công nghệ
hiện đại và tiến trình hội nhập khu vực, quốc tế.
5. Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và các phụ lục luận văn
gồm 3 chương chính như sau:
Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn
Chương 2: Phương pháp nghiên cứu
Chương 3: Kết quả nghiên cứu
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

/>

4
Chương 4: Các giải pháp nâng cao chất lượng đào tạo tại trường cao đẳng
thống kê Bắc Ninh

Chƣơng 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
VỀ ĐÁNH GIÁ CHẤT LƢỢNG ĐÀO TẠO

hay mong đợi đã được công bố, được ngầm hiểu chung hoặc bắt buộc.
Trên đây là một số định nghĩa tiêu biểu về chất lượng. Mỗi định nghĩa được
nêu ra dựa trên những cách tiếp cận khác nhau về vấn đề chất lượng và do đó mỗi
một quan niệm đều có mặt mạnh và mặt yếu riêng. Mặc dù vậy định nghĩa về chất
lượng của tổ chức quốc tế về tiêu chuẩn hoá là một khái niệm tương đối hoàn chỉnh
và thông dụng nhất hiện nay. Nó phát huy được những mặt tích cực và khắc phục
được những hạn chế của các khái niệm trước đó, ở đây chất lượng được xem xét
một cách toàn diện và rộng rãi hơn.
Tóm lại, chất lượng tổng hợp của sản phẩm, dịch vụ được xem xét ở các khía
cạnh sau:
- Chất lượng sản phẩm là tập hợp các chỉ tiêu, những đặc trưng thể hiện tính
năng kỹ thuật hay công dụng của nó. Cùng với các tính năng kỹ thuật các thuộc tính
về thời gian, các dịch vụ kèm theo, an toàn cũng là các đặc tính của chất lượng đối
với người dùng.
- Chất lượng sản phẩm có quan hệ với chi phí. Người tiêu dùng không mua
sản phẩm với bất kỳ giá nào. Người sản xuất cũng không tạo ra chất lượng với chi
phí bất kỳ. [4]
- Chất lượng sản phẩm được gắn với điều kiện tiêu dùng cụ thể về thời gian,
không gian và người dùng.
Khi nói tới chất lượng thông thường người ta hay nói tới:
- Sự xuất chúng, tuyệt vời, ưu tú, xuất sắc;
- Sự hoàn hảo;
- Sự phù hợp, thích hợp;
- Sự thể hiện giá trị;
- Sự biến đổi về chất,...
1.1.1.2. Quản lý chất lượng
a/ Một số quan điểm về quản lý chất lượng.
Cũng giống như quan điểm về chất lượng sản phẩm, trên thế giới đang tồn tại
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu
/>

b/ Khái niệm về quản lý chất lượng:
Chất lượng không tự nhiên sinh ra, nó là kết quả do sự tác động của hàng
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu
/>

7
loạt nhân tố có liên quan chặt chẽ với nhau. Muốn đạt được chất lượng mong muốn
càn phải quản lý một cách đúng đắn các nhân tố đó.[7]
Một khái niệm quản lý chất lượng đầy đủ phải trả lời 4 câu hỏi sau:
+ Mục tiêu quản lý chất lượng là đạt cái gì?
+ Phạm vi và đối tượng quản lý chất lượng?
+ Chức năng, nhiệm vụ quản lý chất lượng?
+ Thực hiện quản lý chất lượng bằng phương pháp, biện pháp, phương tiện nào?
* Theo tổ chức quốc tế về tiêu chuẩn hoá thì cho rằng: Quản lý chất lượng là
tập hợp các hoạt động có chức năng quản lý chung nhằm xác định chính sách chất
lượng, mục đích chất lượng và thực hiện chúng bằng những phương tiện như lập kế
hoạch, điều chỉnh chất lượng, đảm bảo chất lượng, cải tiến chất lượng trong khuôn
khổ một hệ thống chất lượng.
* Theo TCVN ISO 9000: 2000: Quản lý chất lượng là các hoạt động có phối
hợp để định hướng và kiểm soát một tổ chức về chất lượng.
Như vậy mỗi định nghĩa về quản lý chất lượng ở trên đều dựa vào những
mục đích xem xét khác nhau nhưng tất cả đều giống nhau ở chỗ thể hiện quản lý
chất lượng là hệ thống các biện pháp nhằm đảm bảo chất lượng thoả mãn nhu cầu
thị trường với chi phí thấp nhất, có hiệu quả kinh tế cao nhất được tiến hành trong
tất cả các giai đoạn từ thiết kế, sản xuất cho đến phân phối, sử dụng sản phẩm.
c/ Quản lý chất lượng tổng thể (TQM):
Quản lý chất lượng toàn diện (TQM) là cách tiếp cận quản lý của một tổ
chức chú trọng vào chất lượng dựa trên sự tham gia của mọi thành viên, đem lại lợi
ích cho tổ chức và xã hội thông qua sự thoả mãn khách hàng trong dài hạn.
Các đặc điểm chung của TQM khi triển khai thực hiện:

nay, vẫn còn những cách hiểu khác nhau về khái niệm chất lượng đào tạo, do từ
“chất lượng” được dùng chung cho cả hai quan niệm: chất lượng tuyệt đối và chất
lượng tương đối. [8]
Với quan niệm chất lượng tuyệt đối thì từ “chất lượng” được dùng cho
những sản phẩm, những đồ vật hàm chứa trong nó những phẩm chất, những tiêu
chuẩn cao nhất khó có thể vượt qua được. Nó được dùng với nghĩa chất lượng cao,
hoặc chất lượng hàng đầu; “đó là cái mà hầu hết chúng ta chiêm ngưỡng, nhiều
người trong chúng ta muốn có, và chỉ có một số ít người trong chúng ta có thể có” .
Với quan niệm chất lượng tương đối thì từ “chất lượng” dùng để chỉ một số
thuộc tính mà người ta “gán cho” sản phẩm, đồ vật. Theo quan niệm này thì một
vật, một sản phẩm, hoặc một dịch vụ được xem là có chất lượng khi nó đáp ứng
được các mong muốn mà người sản xuất định ra, và các yêu cầu người tiêu thụ đòi
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu
/>

9
hỏi. Từ đó nhận ra rằng chất lượng tương đối có hai khía cạnh:
Thứ nhất: Đạt được mục tiêu (phù hợp với tiêu chuẩn) do người sản xuất đề
ra. Khía cạnh này chất lượng được xem là “chất lượng bên trong”.
Thứ hai: Chất lượng được xem là sự thoả mãn tốt nhất những đòi hỏi của
người dùng, ở khía cạnh này chất lượng được xem là “chất lượng bên ngoài”.
Tại mỗi nhà trường đào tạo hàng năm đều có nhiệm vụ được uỷ thác của các
cơ quan chủ quản quy định, điều này chi phối mọi hoạt động của nhà trường. Từ
nhiệm vụ uỷ thác này, nhà trường xác định các mục tiêu và chiến lược đào tạo của
mình sao cho phù hợp với nhu cầu sử dụng của xã hội để đạt được “chất lượng bên
ngoài”; đồng thời các hoạt động của nhà trường sẽ được hướng vào nhằm mục đích
đạt mục tiêu đó, đạt “chất lượng bên trong”.
Dưới đây là sơ đồ quan niệm về chất lượng đào tạo.
Kết quả đào tạo phù hợp nhu cầu
Nhu cầu xã hội

tạo trong nhà trường với những điều kiện đảm bảo nhất định như: cơ sở vật chất, đội
ngũ giảng viên,... mà còn phải tính đến mức độ phù hợp và thích ứng của người tốt
nghiệp, cơ quan, các tổ chức sản xuất – dịch vụ, khả năng phát triển nghề nghiệp,...
Tuy nhiên, cần nhấn mạnh rằng: chất lượng đào tạo trước hết phải là kết quả
của quá trình đào tạo và được thể hiện trong hoạt động nghề nghiệp của người tốt
nghiệp. Quá trình thích ứng với thị trường lao động không chỉ phụ thuộc vào chất
lượng đào tạo mà còn phụ thuộc các yếu tố của thị trường, như quan hệ cung – cầu,
giá cả sức lao động, chính sách sử dụng và bố trí công việc của Nhà nước và người
sử dụng lao động,... Do đó khả năng thích ứng còn phản ánh cả về hiệu quả đào tạo
ngoài xã hội và thị trường lao động được thể hiện rõ hơn ở sơ đồ dưới đây:
Quá trình đào tạo
Mục tiêu đào tạo

Chất lượng đào tạo

- Đặc trưng, giá trị nhân cách,
Kiến thức

xã hội, nghề nghiệp
- Giá trị sức lao động;
- Năng lực hành nghề;
- Trình độ chuyên môn nghề

Kĩ
Số năng
hóa bởi Trung tâm HọcThái
liệuđộ

nghiệp (kiến thức, kỹ năng,...)


năng lực chủ yếu của con người mới xã hội chủ nghĩa, con người lao động làm chủ tập
thể được phát triển toàn diện để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa.
Nói cách khác, cần phải tiến hành giáo dục về mặt đức, trí. thể, mĩ, lao
động,... phải chuẩn bị về các mặt hoạt động lao động sản xuất, hoạt động sáng tạo
khoa học, kĩ thuật, văn học, nghệ thuật, hoạt động chính trị – xã hội. Đó chính là
những nhiệm vụ đức dục, trí dục, mĩ dục, thể dục, giáo dục lao động kĩ thuật tổng
hợp, giáo dục quốc phòng,... trong nền giáo dục xã hội chủ nghĩa của chúng ta. Tất
cả các nhiệm vụ giáo dục đó không thể tiến hành riêng rẽ mà được thực hiện đồng
thời, thông qua hoạt động dạy và học các môn học, hoạt động lao động sản xuất,
hoạt động xã hội, sinh hoạt tập thể của học sinh,... để tác động đến toàn bộ nhân
cách của người được giáo dục.
b/ Mục tiêu giáo dục
Mục tiêu của giáo dục nghề nghiệp là đào tạo người lao động có kiến thức,
kỹ năng nghề nghiệp ở các trình độ khác nhau, có đạo đức, lương tâm nghề nghiệp
ý thức kỷ luật, tác phong công nghiệp, có sức khoẻ nhằm tạo điều kiện cho người
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu
/>