Đề tài: Ứng dụng một số trò chơi vào tiết ôn tập môn Âm nhạc lớp 4 ở trường TH Nguyễn Viết Xuân

I. PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Âm nhạc là nghệ thuật của âm thanh, có tính truyền cảm trực tiếp, bao
gồm: Âm thanh của giọng hát và âm thanh của các loại nhạc cụ, có tác động
mạnh mẽ đến cảm xúc, tình cảm của con người. Chính vì thế âm thanh được coi
là một phương tiện để làm cho đời sống tinh thần phong phú, góp phần cải thiện
và nâng cao chất lượng cuộc sống và âm nhạc góp phần không nhỏ trong việc
giúp học sinh cảm nhận được cái hay, cái đẹp của cuộc sống, hình thành tình cảm
thẩm mĩ trong các em.
Âm nhạc là lĩnh vực nghệ thuật nó giúp con người cảm nhận cái hay cái
đẹp qua âm thanh thông qua lời ca tiếng hát, tiếng đàn trên những bản nhạc.
Chính nhờ cái hay, cái đẹp đó của âm thanh mà âm nhạc đem đến cho con người
những xúc cảm thẩm mĩ hay nói cách khác là âm nhạc làm cho người ta thoải
mái, sảng khoái về tinh thần, dễ dàng hòa nhập với mọi người, con người trở lên
yêu đời hơn, sống tốt đẹp hơn. Ở học sinh nếu giúp các em cảm thụ âm nhạc tốt
sẽ giúp các em phát triển cân bằng, toàn diện.
Học âm nhạc ở trường tiểu học không nhằm mục đích đào tạo ra những con
người làm nghề chuyên về âm nhạc hoặc trở thành những diễn viên, những ca sĩ,
nhạc sĩ mà mục đích chính là thông qua môn học này nó tác động vào đời sống
tinh thần của các em, nhằm thực hiện nhiệm vụ giáo dục về trí, đức, thể, mĩ và
các kỹ năng trong cuộc sống. Muốn làm được điều đó các em phải được tiếp cận
với âm nhạc một cách lành mạnh, trong sáng, bản thân các em phải cảm thấy yêu,
thich, đam mê; làm việc theo sự đam mê. Môn học này sẽ trang bị cho các em
những kiến thức kĩ năng giúp khơi dậy sự say mê sáng tạo trong âm nhạc, làm

Giáo viên: Hòa Thị Thúy - Trường TH Nguyễn Viết Xuân
1




Đề tài: Ứng dụng một số trò chơi vào tiết ôn tập môn Âm nhạc lớp 4 ở trường TH Nguyễn Viết Xuân

Các trò chơi trong dạy học âm nhạc
4. Giới hạn đề tài
Học sinh khối 4 trường TH Nguyễn Viết Xuân năm học 2016-2017.
5. Phương pháp nghiên cứu
- Nghiên cứu đọc tài liệu, giáo trình…
- Phương pháp đàm thoại.
- Phướng pháp tổng kết rút kinh nghiệm.
- Phương pháp thử nghiệm.
- Phương pháp điều tra.
II. Phần nội dung
1. Cơ sở lí luận
Như chúng ta biết, âm nhạc là môn học mang tính nghệ thuật nên rất khác
với môn học khác, tuy nó không đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối nhưng đòi hỏi
người học phải có sự đam mê, có một chút năng khiếu. Điều này không phải ai
cũng có. Học âm nhạc mang đến cho con người những phút giây thư giãn, thông
qua các câu hát, những lời ca, những cử chỉ, những điệu bộ, vận dụng các động
tác phụ họa và đặc biệt là các trò chơi Âm nhạc giúp các em thêm yêu thích môn
âm nhạc. Trang bị cho học sinh tri thức, kĩ năng vận dụng cần thiết cho các hoạt
động khác nhau trong cuộc sống. rèn luyện nếp sống văn minh, lành mạnh, phát
triển hứng thú, hình thành thói quen tự lập và tự tổ chức các trò chơi âm nhạc.
Trong quá trình học tập lồng ghép trò chơi vào giờ ôn tập dù là những trò chơi
nhỏ và đơn giản thôi sẽ tạo được không khí học tập vui tươi, sôi nổi và tạo cho
các em sự hứng thú với tiết học hơn. Còn giúp các em biết vận dụng các trò chơi
Âm nhạc dân gian vào hoạt động học tập và sinh hoạt ở trong và ngoài nhà
trường. Từ đó để học sinh lĩnh hội, khám phá và chiếm lĩnh kiến thức thì người
Giáo viên: Hòa Thị Thúy - Trường TH Nguyễn Viết Xuân
3

Giáo viên: Hòa Thị Thúy - Trường TH Nguyễn Viết Xuân
4


Đề tài: Ứng dụng một số trò chơi vào tiết ôn tập môn Âm nhạc lớp 4 ở trường TH Nguyễn Viết Xuân

Sau khi áp dụng đề tài này, học sinh khối lớp 4 của trường hứng thú hơn
trong giờ học nhạc, các em nhanh nhẹn, mạnh dạn tự tin thể hiện mình trước tập
thể. Hình thành và phát triển năng lực và cảm thụ Âm nhạc của học sinh tạo cho
các em có trình độ văn hóa âm nhạc nhất định, góp phần giáo dục toàn diện nhân
cách. Khích lệ học sinh hăng hái tham gia các hoạt động âm nhạc làm cho đời
sống tinh thần phong phú, lành mạnh tạo điều kiện cho các em bộc lộ và phát
triển năng khiếu. Mở rộng hiểu biết và giáo dục nét đẹp văn hóa dân gian , dân ca
Việt Nam, về truyền thống âm nhạc Việt Nam và tinh hoa âm nhạc thế giới góp
phần bồi dưỡng đạo đức, trí tuệ, tạo không khí vui tươi lành mạnh và qua những
mục tiêu cụ thể đó, nhằm đạt được mục tiêu của môn học.
b. Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp
Học âm nhạc ở trường tiểu học không nhằm mục đích đào tạo ra những con
người làm nghề chuyên về âm nhạc hoặc trở thành những diễn viên, những ca sĩ,
nhạc sĩ mà mục đích chính là thông qua môn học này nó tác động vào đời sống
tinh thần của các em, nhằm thực hiện nhiệm vụ giáo dục về trí, đức, thể, mĩ và
các kỹ năng trong cuộc sống, mà học hát; Tập đọc nhạc nhằm giáo dục cho các
em có tình cảm, đạo đức trong sáng, lành mạnh, hướng tới những điều thiện và
cái đẹp trong cuộc sống cân bằng hài hòa. Giúp học sinh hát đúng, tập hát, biểu
diễn cảm xúc và bước đầu tập luyện một số kĩ năng đọc nhạc, giúp các em có
đam mê tự tin tham gia sinh hoạt âm nhạc trong đời sống xã hội; qua đó phát hiện
những học sinh có năng khiếu về âm nhạc, động viên và giúp các em phát triển
năng khiếu của mình. Vì vậy trong giờ học chỉ cần các em hứng thú say xưa học
hát theo yêu cầu của thầy cô đó cúng là tiết học thành công; Do vậy trong đề tài
này tôi không tham vọng nhiều mà chỉ mạnh dạn đưa một vài trò chơi nho nhỏ

Giáo viên: Hòa Thị Thúy - Trường TH Nguyễn Viết Xuân
6


Đề tài: Ứng dụng một số trò chơi vào tiết ôn tập môn Âm nhạc lớp 4 ở trường TH Nguyễn Viết Xuân

- Trò chơi đã quen thuộc có thể một học sinh điều khiển trò chơi, không
nhất thiết giáo viên lúc nào cũng là người chủ trì.
Đã là trò chơi thì khi các em tham gia chơi ắt sẽ có thắng / thua và phần
thưởng đôi khi chỉ là một lời yêu cầu hay một tràng pháo tay hay là một lời khen
tặng,…chỉ thế thôi nhưng cũng đủ khích lệ động viên tinh thần các em.
Cách thức thực hiện các trò chơi được thực hiện trong 2 dạng bài cụ thể
b1. Dạng Ôn tập bài hát
Là hình thức ôn tập giúp học sinh hát đúng giai điệu, thuộc lời ca, hát chính
xác cao độ và thể hiện được cảm xúc, biết trình bày hoàn chỉnh bài hát. Bên cạch
đó ôn bài hát không chỉ giúp học sinh hát đúng mà còn phải nhớ tên bài hát…
Nếu ôn lần lượt một cách máy móc thì đa số các em không chú ý vì cho rằng đã
học qua rồi. Trước và sau khi ôn bài hát giáo viên có thể kết hợp cho học sinh
một số trò chơi nhỏ có liên quan đến nội dung bài ôn giúp HS nhớ bài chính xác
hơn. Qua quá trình dạy cũng như nghiên cứu tôi đã đưa một số trò chơi vào các
tiết ôn tập với các trò chơi sau:
1. Trò chơi: Nghe giai điệu đoán tên bài hát
2. Trò chơi: Tôi làm ngôi sao
3. Trò chơi: Nốt nhạc vui
* Trò chơi 1: Nghe giai điệu đoán bài hát
Hình thức: Được tổ chức chơi vào đầu giờ các tiết ôn tập với thời gian
ngắn từ 3-5 phút không làm mất nhiều thơi gian của tiết học mà học sinh có thể
ôn lại kiến thức đã học.

Giáo viên: Hòa Thị Thúy - Trường TH Nguyễn Viết Xuân



Đề tài: Ứng dụng một số trò chơi vào tiết ôn tập môn Âm nhạc lớp 4 ở trường TH Nguyễn Viết Xuân

Ví dụ: Tiết 15,16 – Ôn tập các bài hát và TĐN (SGK trang 25,26) (Âm
nhạc lớp 4)
Cách thực hiện: Mỗi tổ chuẩn bị một bài hát trong phần ôn tập ở các hình
thức khác nhau(đơn ca, song ca, tam ca, tốp ca…) sau đó trình bày( biểu diễn)
trước lớp theo thứ tự hoặc bốc thăm. Giám khảo là 3 tổ còn lại, giáo viên nhận xét
xếp hạng. Trò chơi này giúp học sinh chăm chỉ tập luyện và tự tin, hào hứng trình
diễn bài hát trước tập thể hơn.
*Trò chơi 3: Nốt nhạc vui:
Hình thức: Trò chơi có thể áp dụng vào tất cả các tiết ôn tập của lớp 4 và
một số lớp khác, được tổ chức vào đầu tiết ôn tập để giúp học sinh nhớ lời cũng
như giai điệu các bài đã học.
Cách thực hiện: Giáo viên yêu cầu học sinh nghe Giáo viên đàn 5 nốt
nhạc đầu tiên của bài hát bất kì sẽ ôn. học sinh sẽ đọc tên các nốt nhạc đó, có thể
xướng âm đoạn nhạc đó cho đúng giai điệu,…Phần thưởng dành cho người trả lời
đúng Học sinh đoán đúng sẽ được tuyên dương, khen ngợi
Cũng có thể tăng thêm độ khó hoặc giảm độ khó bằng cách đàn ít nốt nhạc
hay đàn nhiều nốt nhạc hoặc cả một đoạn nhạc (tùy vào đối tượng học sinh mà
giáo viên linh hoạt).
b 2. Dạng 2 Ôn tập: tập đọc nhạc(TĐN)
Trọng tâm phần ôn này là luyện kĩ năng xướng âm chính xác cao độ,
trường độ, tiết tấu bài TĐN. Để giúp học sinh nhớ lại tên bài, nhịp, tiết tấu chủ
đạo của bài trước khi ôn giáo viên cũng có thể kết hợp một số trò chơi nhỏ sau
* Nhìn nhanh đoán tài: Có thể tiến hành bằng 2 cách

Giáo viên: Hòa Thị Thúy - Trường TH Nguyễn Viết Xuân
9


Đề tài: Ứng dụng một số trò chơi vào tiết ôn tập môn Âm nhạc lớp 4 ở trường TH Nguyễn Viết Xuân

nhóm, có sự gần gũi giữa giáo viên và học sinh, tạo sự tự tin và nắng động có tâm
lý thoải mãi khi chơi cũng như khi học.
d. Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu
Kết quả khảo nghiệm Qua thời gian áp dụng tổ chức một số trò chơi trong
tiết ôn tập âm nhạc lớp 4 ở trường tiểu học Nguyễn Viết xuân, tôi nhận thấy hiệu
quả của tiết dạy được nâng lên rõ rệt. Số học bị xếp loại A tăng lên và loại B giảm
dần. Học sinh rất ham học, mạnh dạn, tự tin, hứng thú trong giờ Âm nhạc. Học
sinh tham gia trò chơi rất tích cực và các em ngày một nhanh nhẹn hơn, qua trò
chơi học sinh nhớ bài học lâu hơn, kết quả học tập của các em ngày càng tiến bộ.
Cùng nhau tìm hiểu và bồi dưỡng các học sinh năng khiếu tham gia các phòng
trào.
4. Kết quả
Chất lượng học sinh khối 4 trường TH Nguyễn Viết Xuân đến hết kỳ 1
năm học 2016- 2017 như sau:

Lớp 4A dạy theo phương pháp cũ
TSHS

22

Loại T

Loại H

SL %
SL
5

chơi âm nhạc vào các tiết ôn tập đã đem lại hiệu quả cao. Đối với học sinh lớp 4B

Giáo viên: Hòa Thị Thúy - Trường TH Nguyễn Viết Xuân
11

Loại


Đề tài: Ứng dụng một số trò chơi vào tiết ôn tập môn Âm nhạc lớp 4 ở trường TH Nguyễn Viết Xuân

các em nhanh nhẹn, mạnh dạn, tự tin tích cực tham gia các hoạt động văn nghệ
thể dục, thể thao, năng động và có đôi chút sáng tạo trong quá trình biểu diễn các
bài hát như: một số em đã sáng tác một số điệu múa phụ họa phù hợp với giai
điệu lời ca, thậm chí các em còn diễn xuất theo nội dung của một số bài hát dân
ca và sáng tác một số câu vè trong học tập.
III. Phần kết luận, kiến nghị
1. Kết luận
Qua quá trình giảng dạy, sau khi đã áp dụng phương pháp trên, tôi thấy
các em đã hứng thú hơn trong các tiết ôn tập và hoạt động tích cực hơn. Các em
chịu khó sưu tầm thêm những bài hát của các nhạc sĩ đã học, tích cực, chủ động
tham gia chơi trò chơi; khi các em tham gia trò chơi làm cho không khí lớp học
trở lên sôi nổi, ấm áp hắn lên. Tuy nhiên giáo viên cần chú ý tìm tòi và tổ chức
một số trò chơi cho phù hợp với các em hơn không lặp lại các trò chơi mà phải
thay đổi (làm mới) hình thức tổ chức tránh nhàm chán.
Những biên pháp trên mặc dù chưa phải hoàn thiện nhất nhưng bước đầu
đã đạt được mục tiêu giáo dục là giúp các em hứng thú với tiết ôn tập và hoạt
động thật tích cực.
Kết hợp trò chơi để thi đua là kỹ thuật dạy học nhằm tăng cường tư duy,
sự vận động, phát huy tính sáng tạo và rèn luyện kỹ năng âm nhạc cho học sinh.
Kết hợp trò chơi trong âm nhạc nói chung và tiết ôn tập nói riêng, cần

13


Đề tài: Ứng dụng một số trò chơi vào tiết ôn tập môn Âm nhạc lớp 4 ở trường TH Nguyễn Viết Xuân

DANH MỤC CÁC TÀI LIỆU THAM KHẢO
STT
01
02

Tên tác giả
Nhiều tác giả
Thạc sĩ

Tên tác phẩm
NXB
SGK âm nhạc lớp 4
NXB Giáo dục
Phương pháp dạy học âm NXB Hà Nội 2008

03

Nguyễn Kim Bình
Nhiều tác giả

nhạc
SGV âm nhạc 4

NXB giáo dục


03
03
03
03
03
03

1. Cơ sở lí luận
2. Thực trạng
3. Mục tiêu và hình thức của giải pháp
a. Mục tiêu của giải pháp
b. Nội dung và cách thực hiện giải pháp
c. Mối quan hệ của giải pháp
d. Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu
3. Kết quả

03
04
05
05
05
11
11
12

Giáo viên: Hòa Thị Thúy - Trường TH Nguyễn Viết Xuân
15


Đề tài: Ứng dụng một số trò chơi vào tiết ôn tập môn Âm nhạc lớp 4 ở trường TH Nguyễn Viết Xuân