B GIO DC V O TO
HC VIN QUN Lí GIO DC
_____________

______________

NGUYN TH LAN HNG

Quản lý thiết bị dạy học
trong các tr-ờng TRUNG HọC PHổ THÔNG
trên địa bàn thành phố Hà Nội
Chuyờn ngnh: QUN Lí GIO DC
Mó s: 60.14.01.01

LUN VN THC S QUN Lí GIO DC

Ngi hng dn khoa hc: PGS.TS. PHAN THANH LONG

H NI - 2016


i

LỜI CẢM ƠN
Với tình cảm chân thành, tôi xin được trân trọng cảm ơn đến lãnh đạo
nhà trường, Phòng đào tạo Sau đại học Học viện Quản lý Giáo dục đã nhiệt
tình giảng dạy, tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên
cứu nâng cao trình độ đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của xã hội.
Xin chân thành cảm ơn các nhà giáo, các nhà khoa học đã tận tình giảng
dạy, giúp đỡ chúng tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu vừa qua. Đặc biệt,
tôi xin được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới PGS. TS. Phan

CSVC

Cơ sở vật chất

GD

Giáo dục

GD&ĐT

Giáo dục và đào tạo

GV

Giáo viên

HS

Học sinh

HT

Hiệu trưởng

TB

Thiết bị

PHT



iii

MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN .............................................................................................................. i
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT ......................................................................... ii
MỤC LỤC .................................................................................................................. iii
DANH MỤC BẢNG .................................................................................................. vi
DANH MỤC HÌNH, BIỂU ĐỒ ................................................................................. vi
MỞ ĐẦU .................................................................................................................... 1
Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ QUẢN LÍ THIẾT BỊ DẠY
HỌC TRONG TRƯỜNG THPT ............................................................................. 6
1.1. Lịch sử vấn đề nghiên cứu ............................................................................6
1.1.1. Các nghiên cứu ở ngoài nước .................................................................6
1.1.2. Các nghiên cứu ở trong nước ..................................................................8
1.2. Các khái niệm cơ bản của đề tài ...................................................................9
1.2.1. Thiết bị dạy học ......................................................................................9
1.2.2. Quản lý thiết bị dạy học ........................................................................12
1.2.3. Quản lý thiết bị dạy học trong trường THPT ........................................12
1.3. Một số vấn đề về quản lý thiết bị dạy học..................................................14
1.3.1. Vai trò của thiết bị dạy học ...................................................................15
1.3.2. Sử dụng và phát triển thiết bị dạy học trong trường THPT ..................16
1.3.3. Công tác quản lý thiết bị dạy học ..........................................................17
1.3.4. Các nội dung quản lý thiết bị dạy học trong nhà trường ......................21
1.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý thiết bị dạy học trong trường
THPT....................................................................................................................23
1.4.1. Công tác quản lý thiết bị .......................................................................23
1.4.2. Công tác bảo hành, bảo trì ....................................................................24
1.4.3. Hiệu quả sử dụng ..................................................................................25
Tiểu kết chương 1 .................................................................................................... 28

3.1. Các nguyên tắc đề xuất giải pháp ...............................................................48
3.1.1. Nguyên tắc bảo đảm tính mục tiêu .......................................................48
3.1.2. Nguyên tắc bảo đảm tính hiệu quả........................................................48
3.1.3. Nguyên tắc bảo đảm tính thực tiễn .......................................................48


v
3.1.4. Nguyên tắc bảo đảm tính khả thi ..........................................................48
3.2. Các giải pháp quản lý thiết bị dạy học tại các trường THPT trên địa
bàn TP Hà Nội .....................................................................................................48
3.2.1. Giải pháp 1: Thường xuyên nâng cao nhận thức cho các lực lượng
giáo dục về vai trò của TBDH và quản lý TBDH ...........................................48
3.2.2. Giải pháp 2: Xây dựng và tổ chức hoạt động hiệu quả bộ máy
quản lý thiết bị dạy học ...................................................................................51
3.2.3. Giải pháp 3: Đổi mới quản lý việc trang bị và tái trang bị TBDH .......53
3.2.4. Giải pháp 4: Tăng cường quản lý việc sử dụng thiết bị dạy học ..........56
3.2.5. Giải pháp 5: Đẩy mạnh quản lý việc bảo quản TBDH ........................61
3.2.6. Giải pháp 6: Tạo động lực thúc đẩy quản lý thiết bị dạy học ...............65
3.2.7. Mối quan hệ của các giải pháp ..............................................................68
3.3. Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các giải pháp ................69
3.3.1. Ý kiến đánh giá của chuyên gia về các giải pháp đề xuất ....................69
3.3.2. Kiểm nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các giải pháp đề
xuất qua thực tiễn ............................................................................................77
Tiểu kết chương 3 .................................................................................................... 78
KẾT LUẬN VÀ KHUYỄN NGHỊ ......................................................................... 79
1. Kết luận ............................................................................................................79
2. Khuyến nghị ......................................................................................................81
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................... 84
PHỤ LỤC


mối quan hệ giữa chúng ............................................................... 15
Sơ đồ 1.3. Chu trình quản lý ......................................................................... 21
Biểu đồ 3.1. Kết quả khảo sát mức độ cần thiết và mức độ khả thi của
các giải pháp đề xuất .................................................................... 76


1

MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Bước vào thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, để có thể
phát triển, mọi lĩnh vực KT-XH đều phải chú ý đến cơ sở hạ tầng và nếu nói
riêng ngành giáo dục và đào tạo và các trường THPT , chủ yếu bao gồm các
cấp khối công trình của trường sở (phòng học, phòng thí nghiệm, khu thể dục
thể thao, khu hành chính, xưởng thực hành, thư viện…) và các trang thiết bị
phục vụ cho các hoạt động dạy - học từ các loại bàn ghế, bảng, dụng cụ dạy
học đơn giản đến các TBDH hiện đại như đèn chiếu, máy vi tính, máy
projector.
Đó là những điều kiện quan trọng góp phần để bảo đảm chất lượng giáo
dục của nhà trường bên cạnh các điều kiện bảo đảm khác như đội ngũ GV,
chương trình và nội dung tài liệu học tập.
Nghị quyết Hội nghị lần 2 Ban chấp hành Trung ương - Khóa VIII Đảng CSVN xác định nhiệm vụ: “…Nâng cao chất lượng giáo dục, phấn đấu
sớm có một số trường học đạt tiêu chuẩn quốc tế trên cơ sở xây dựng đội ngũ
giáo viên mạnh, tiêu chuẩn hóa và hiện đại hóa các điều kiện dạy và học.”
Nghị quyết Trung ương 2 - Khoá VIII của Đảng CSVN cũng đã đề ra
những giải pháp chủ yếu quan trọng nhất, có tính khả thi cao, để phát triển
giáo dục: “…Tiếp tục đổi mới nội dung, phương pháp giáo dục, tăng cường
CSVC-KT các trường học. Từng bước áp dụng các phương pháp giáo dục tiên
tiến và sử dụng phương tiện hiện đại. Tăng cường CSVC-KT là một yếu tố rất
quan trọng để nâng cao chất lượng giáo dục”.

3. Khách thể nghiên cứu và đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Công tác quản lý CSVC-TBDH tại các trường THPT thành phố Hà Nội.
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp quản lý TBDH tại các trường THPT Hà Nội.


3

4. Giả thuyết khoa học
Nếu đề xuất được một số giải pháp đồng bộ, khoa học, khả thi thì sẽ góp
phần nâng cao hiệu quả sử dụng TBDH của nhà trường và có cơ sở tạo nên
sự thực hiện và tính khả thi cho việc triển khai các giải pháp này vào thực tiễn
giáo dục tại các trường THPT.
5. Nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu
5.1. Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1.1. Nhiệm vụ nghiên cứu lí luận
- Hệ thống hóa các văn bản chỉ đạo về công tác TBDH ở trường THPT.
- Hệ thống hóa cơ sở lí luận về quản lý TBDH của các trường THPT.
5.1.2. Nhiệm vụ nghiên cứu thực tiễn
- Khảo sát và đánh giá thực trạng TBDH của các trường THPT tại Hà
Nội từ đó đưa ra các giải giáp để nâng cao việc quản lý thiết bị dạy học.
5.1.3. Nhiệm vụ đề xuất vấn đề nghiên cứu mới
Đề xuất một số giải pháp về quản lý TBDH tại các trường THPT Hà Nội
nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, bảo quản và sử dụng TBDH, góp phần nâng
cao chất lượng dạy học.
5.2. Phạm vi nghiên cứu
Đề tài nghiên cứu tập trung vào đề xuất một số giải pháp quản lý TBDH
tại các trường THPT thành phố Hà Nội.
6. Phương pháp nghiên cứu

trạng và đề xuất các giải pháp.
6.2.4. Phương pháp tổng kết kinh nghiệm
Bằng kết quả nghiên cứu lý luận, thực tiễn, lấy thực tiễn để kiểm nghiệm
lại kết quả nghiên cứu lý luận, phương pháp này được sử dụng nhằm đánh giá
tính cần thiết và khả thi của các giải pháp quản lý mà tôi đề xuất.


5

6.3. Phương pháp chuyên gia
Bằng việc tổ chức hội thảo và đưa ra phiếu hỏi một số cán bộ QL (HT,
Phó HT, tổ trưởng, tổ phó chuyên môn, NVTB) trực tiếp tham gia quản lý
CSVC&TBDH có kiến thức và kinh nghiệm QL CSVC&TBDH của các
trường THPT.
6.4. Phương pháp thống kê để xử lý số liệu thu được
Sử dụng công nghệ thông tin để xử lý số liệu thu được qua các phiếu
điều tra một cách khách quan, chính xác, có độ tin cậy cao.
7. Những đóng góp của luận văn
- Luận văn góp phần làm rõ hơn vai trò, vị trí và ý nghĩa của TBDH
trong công cuộc đổi mới giáo dục, đổi mới chương trình và sách giáo khoa;
đổi mới phương pháp dạy học; đổi mới kiểm tra, đánh giá, kiểm định chất
lượng giáo dục.
- Luận văn đề xuất một số giải pháp cụ thể, cần thiết và khả thi nhằm
mục đích nâng cao hiệu quả quản lý TBDH, góp phần nâng cao chất lượng
dạy-học đáp ứng những yêu cầu đang đặt ra cho giáo dục THPT trên địa bàn
tp Hà Nội.
8. Cấu trúc luận văn
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Tài liệu tham khảo… luận văn gồm có 3
chương:
 CHƯƠNG1. CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ QUẢN LÍ THIẾT